ยักษ์ใหญ่ E-Commerce รัสเซียเปลี่ยนสัญญา โอนความเสี่ยงโดรนถล่มให้ผู้ขายชั่วข้ามคืน

แต่ละแพลตฟอร์มเปลี่ยนแปลงสัญญาผู้ขายอย่างไร

แพลตฟอร์มหลักทั้งสามดำเนินการอย่างรวดเร็วติดๆ กัน:

Wildberries แก้ไขข้อตกลงผู้ขายโดยให้มีผลย้อนหลังตั้งแต่วันที่ 7 กรกฎาคม ซึ่งเป็นเวลาถึง 11 วันก่อนการโจมตีครั้งแรก เพื่อยกเว้นภาระผูกพันในการชดเชยให้ผู้ขายสำหรับสินค้าที่สูญหายหรือเสียหายอันเนื่องมาจากปฏิบัติการทางทหาร รวมถึงการโจมตีด้วยโดรน การเปลี่ยนแปลงนี้เพิ่งเป็นที่รับรู้ในวงกว้างหลังจากเหตุการณ์โจมตีเมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม

Ozon แก้ไขข้อตกลงของตนโดยให้มีผลตั้งแต่วันที่ 12 มิถุนายน โดยเพิ่มข้อความว่าบริษัทจะไม่ชดเชยให้ผู้ขายสำหรับสินค้าที่สูญหายหรือเสียหายอันเนื่องมาจาก 'ปฏิบัติการทางทหาร, ภาวะฉุกเฉิน, การระดมยิง, ความไม่สงบครั้งใหญ่ หรือสถานการณ์อื่นที่คล้ายคลึงกัน' สื่อต่างๆ ไม่ได้สังเกตเห็นการเปลี่ยนแปลงนี้จนกระทั่งวันที่ 18 กรกฎาคม

Yandex Market เผยแพร่ข้อตกลงผู้ขายฉบับใหม่ในวันที่ 20 กรกฎาคม โดยมีผลทันทีในวันเดียวกัน ซึ่งระบุชัดเจนว่าบริษัทจะไม่รับผิดชอบต่อ 'การไม่ปฏิบัติตามพันธกรณีบางส่วนหรือทั้งหมด' ที่เกิดจากเหตุฉุกเฉินรวมถึงการโจมตีด้วยโดรนและขีปนาวุธ ทำให้ Yandex Market เป็นแพลตฟอร์มรายใหญ่รายสุดท้ายที่นำการเปลี่ยนแปลงนี้มาใช้

ทั้งสามแพลตฟอร์มต่างจัดให้การโจมตีทางอากาศเป็นเหตุสุดวิสัย ทำให้ภาระทางการเงินทั้งหมดจากสินค้าคงคลังที่ถูกทำลายตกเป็นของผู้ขาย

Wildberries ลบแท็ก 'ทุกสิ่งเพื่อปฏิบัติการพิเศษ'

หลังจากถูกโจมตี Wildberries ได้ลบแท็กสินค้า 'ทุกสิ่งเพื่อปฏิบัติการพิเศษ' (Everything for the Special Military Operation) ซึ่งก่อนหน้านี้มีสินค้ามากกว่า 200,000 รายการอยู่ภายใต้แท็กนี้ การค้นหาคำว่า 'SVO' หรือ 'ทุกสิ่งเพื่อ SVO' บนเว็บไซต์ตอนนี้จะขึ้นข้อความว่า 'ไม่พบสินค้าที่เหมาะสม'

อย่างไรก็ตาม นักข่าวและผู้สังเกตการณ์อิสระยืนยันอย่างรวดเร็วว่าการลบนั้นเป็นเพียงการเปลี่ยนแปลงภายนอก เสื้อเกราะกันกระสุนและหมวกนิรภัยยังคงมีขายในหมวด 'กีฬา' (Sports) โดรน FPV และชิ้นส่วนต่างๆ ยังคงอยู่ในหมวด 'ทีวี, เสียง, ภาพถ่าย, อุปกรณ์วิดีโอ' (TV, audio, photo, video equipment) กระเป๋าเป้และรองเท้าบูททางยุทธวิธียังคงพบได้ในหมวด 'กระเป๋าและเป้สะพายหลัง' (Bags & Backpacks) และ 'รองเท้า' (Footwear) สินค้าหลายรายการยังคงมีแท็กกำกับว่า 'ผ่านการพิสูจน์ใน SVO' หรือ 'ใช้ในเขต SVO' สื่อหลายแห่งรายงานว่าถึงแม้แท็กจะถูกลบไปแล้ว แต่สินค้าไม่ได้ถูกลบออกจากระบบ

ข้อควรทราบสำคัญ

• ตัวเลขการสร้างคลังสินค้า Wildberries ขึ้นมาใหม่ที่ 35.5 พันล้านรูเบิลไม่สามารถยืนยันได้จากรายงานที่มีแหล่งที่มา ตัวเลขความเสียหายที่เป็นรูปธรรมมากที่สุดคือการประมาณการของ Meduza ที่ระบุว่าผู้ขายสูญเสีย 'มากกว่า 150,000 ล้านรูเบิล' ซึ่งครอบคลุมมูลค่าสินค้าคงคลังของผู้ค้า ไม่ใช่ค่าก่อสร้างอาคาร
• แหล่งข้อมูลที่มีอยู่ยืนยันการโจมตีในสถานที่อย่างน้อย 7 แห่ง (Elektrostal, Kotovsk, Krasnodar, Nevinnomyssk, Stavropol, เขต Kirov และไครเมีย) แต่ไม่มีแหล่งข้อมูลใดที่ระบุว่ามีศูนย์โลจิสติกส์ถูกโจมตีทั้งหมด 10 แห่ง
• การเปลี่ยนแปลงสัญญาเกิดขึ้นเมื่อไม่นานมานี้ (18-22 กรกฎาคม 2026) และรายงานส่วนใหญ่มาจากสื่ออิสระและสื่อของรัสเซียที่ลี้ภัย (Meduza, Vyorstka, The Moscow Times, Nasha Niva) ไม่ใช่จากประกาศอย่างเป็นทางการของแพลตฟอร์ม

ความหมายต่อผู้ค้า

สำหรับธุรกิจขนาดเล็กและขนาดกลางของรัสเซียนับพันรายที่ขายสินค้าผ่านแพลตฟอร์มเหล่านี้ การเปลี่ยนแปลงสัญญาได้เปลี่ยนความเสี่ยงในยามสงครามให้กลายเป็นความสูญเสียทางการเงินโดยตรง ผู้ขายที่มีสินค้าอยู่ในคลังของ Wildberries ต่างเห็นสินค้าของตนถูกทำลายโดยไม่มีหนทางทางกฎหมายในการเรียกร้องค่าชดเชย ผู้ค้าหลายร้อยรายโพสต์คลิปวิดีโอออนไลน์บ่นเกี่ยวกับความสูญเสียของพวกเขา Wildberries ประกาศ 'มาตรการช่วยเหลือ' สำหรับผู้ขาย แต่ยังไม่ได้เปิดเผยรายละเอียดการคำนวณหรือกรอบเวลาการจ่ายเงิน

การโจมตีด้วยโดรนของยูเครน ซึ่งเริ่มต้นจากเป้าหมายที่เป็นโรงกลั่นน้ำมันและโครงสร้างพื้นฐานทางการทหาร ได้ขยายวงมาสู่ศูนย์กลางโลจิสติกส์อีคอมเมิร์ซ หลังจากที่เคียฟอ้างว่าคลังสินค้าเหล่านี้กำลังเป็นแหล่งจัดหาชิ้นส่วนที่ถูกคว่ำบาตรสำหรับการผลิตโดรนของรัสเซีย ซึ่งเป็นข้อกล่าวหาที่ยังไม่มีหลักฐานยืนยันโดยอิสระ