DeepSeek หยุดระดมทุนก้อนใหม่ชั่วคราว หลังคำพูดของ 'เหลียง เหวินเฟิง' เรื่องการพึ่งพา Nvidia และช่องว่าง AI จีน-สหรัฐฯ รั่วไหล

สตาร์ทอัป AI ชื่อดังของจีน DeepSeek ได้ระงับการระดมทุนรอบที่สองไว้ชั่วคราว หลังจากที่ผู้ก่อตั้งอย่าง เหลียง เหวินเฟิง (Liang Wenfeng) มีคำพูดเกี่ยวกับการแข่งขันด้าน AI ระหว่างจีนและสหรัฐฯ และความสัมพันธ์กับ Nvidia รั่วไหลออกไป จนสร้างความกังวลในหมู่นักลงทุน ขณะเดียวกันบริษัทก็มีแผนที่จะเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์จีนภายในปี 2027

เหตุผลที่ DeepSeek ระงับการระดมทุนรอบสอง

DeepSeek ได้แจ้งต่อนักลงทุนที่มีศักยภาพในรอบระดมทุนที่สองว่า กำลังระงับข้อตกลงไว้ก่อน การระงับนี้เกิดขึ้นหลังจากที่ข้อความที่เชื่อว่าเป็นของ Liang Wenfeng เกี่ยวกับการแข่งขันด้าน AI ระหว่างสหรัฐฯ และจีนถูกเผยแพร่อย่างกว้างขวาง ซึ่งเป็นบันทึกการประชุมนักลงทุนระยะเวลาสี่ชั่วโมงเมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม 2026 ที่ถูกตีพิมพ์โดย Tencent Tech และเริ่มแชร์ต่อตั้งแต่วันที่ 23 กรกฎาคม 2026

ก่อนหน้านี้ DeepSeek เพิ่งปิดการระดมทุนจากภายนอกรอบแรกในเดือนมิถุนายน 2026 มูลค่ากว่า 5 หมื่นล้านหยวน (ประมาณ 7,400 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) ด้วยมูลค่าบริษัทกว่า 5 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ และในกลางเดือนกรกฎาคมก็ได้เริ่มเจรจาเบื้องต้นสำหรับรอบที่สอง ซึ่งมีมูลค่าบริษัทก่อนการลงทุนประมาณ 7.1 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ

โครงสร้างการระดมทุนที่ผิดปกติของ DeepSeek

การระดมทุนรอบแรกมีโครงสร้างที่เน้นผู้ก่อตั้งเป็นศูนย์กลาง ซึ่งถือว่าแปลกมากสำหรับสตาร์ทอัประดับนี้ :

• นักลงทุนไม่ได้ซื้อหุ้น DeepSeek โดยตรง แต่ลงทุนในห้างหุ้นส่วนจำกัด (Limited Partnership) โดยที่ Liang Wenfeng ยังคงมีอำนาจควบคุมในฐานะหุ้นส่วนผู้จัดการ
• โครงสร้างนี้ถูกออกแบบมาเพื่อให้ Liang สามารถให้ความสำคัญกับการวิจัยปัญญาประดิษฐ์ทั่วไป (AGI) มากกว่าการทำกำไรสูงสุดและการสร้างรายได้ระยะสั้น
• ผู้ร่วมลงทุนหลักในรอบแรก ได้แก่ Tencent Holdings และ CATL
• Liang Wenfeng ลงทุนด้วยตนเองประมาณ 2 หมื่นล้านหยวน ซึ่งเป็นการลงทุนเดี่ยวที่ใหญ่ที่สุดในรอบนี้

ข้อตกลงนี้ถูกอธิบายว่า "แปลกประหลาด" และ "เน้นผู้ก่อตั้งอย่างก้าวร้าว" ซึ่งไม่ค่อยได้เห็นนอกบริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่ที่ผู้ก่อตั้งยังควบคุมอยู่ นักลงทุนยอมรับระยะเวลาล็อก 5 ปี และไม่มีสิทธิออกเสียง

คำพูดของ Liang Wenfeng ที่อ่อนไหวทางการเมืองรั่วไหล

บันทึกการประชุมนักลงทุนแบบปิดความยาวประมาณสี่ชั่วโมงเมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม 2026 ที่ถูกตีพิมพ์โดย Tencent Tech และแพร่กระจายอย่างรวดเร็วในช่วงปลายเดือนกรกฎาคม ประเด็นสำคัญที่เชื่อว่าเป็นคำพูดของ Liang:

เกี่ยวกับ Nvidia และการพึ่งพาฮาร์ดแวร์ของจีน:

• Liang โต้แย้งว่าระบบนิเวศ CUDA ของ Nvidia นั้นไม่สามารถถูกแทนที่ได้ และทำนายว่า "รอยร้าวที่มีนัยสำคัญจะปรากฏภายในหนึ่งปี"
• เขากล่าวว่าชิปของคู่แข่งในประเทศจีน โดยเฉพาะชิปของ Huawei คาดว่าจะถึงจุดที่เทียบเท่า Nvidia ได้ภายในหนึ่งปี และถึงแม้จะมีราคาแพงกว่าถึง 1–2 เท่าก็ยอมรับได้
• เขากล่าวว่า "การครอบงำ CUDA ของ Nvidia กำลังพังทลาย" และอำนาจผูกขาดของระบบนิเวศชิป AI ของ Nvidia เป็นจุดอ่อนสำคัญที่เขาคาดว่าจะพังทลาย

เกี่ยวกับช่องว่างด้านความสามารถในการแข่งขัน AI ระหว่างสหรัฐฯ และจีน:

• แนวคิดหลักของ Liang คือ ช่องว่าง AI ของจีนกับสหรัฐฯ ส่วนใหญ่เป็นช่องว่างในการเข้าถึงทรัพยากรการประมวลผล ไม่ใช่ช่องว่างของบุคลากรหรืออัลกอริทึม
• เขาประเมินช่องว่างไว้ประมาณหนึ่งปี แต่ตั้งข้อสังเกตว่าจีนใช้ทรัพยากรการประมวลผลเพียงประมาณ 1/20 ของที่สหรัฐฯ ใช้ ซึ่งหมายความว่าช่องว่างนั้นแคบกว่าที่ตัวเลขดิบแสดงไว้ หากจีนสามารถจัดหาฮาร์ดแวร์ที่เพียงพอ
• เขาโต้แย้งว่า DeepSeek สามารถแข่งขันได้โดยทำงานช้ากว่ารุ่นของโมเดลหนึ่งหรือสองรุ่น โดยใช้ทรัพยากรการประมวลผลน้อยลงอย่างมากและเน้นประสิทธิภาพ

คำพูดเหล่านี้อ่อนไหวทางการเมืองในจีน เพราะอาจถูกตีความว่าเป็นการยอมรับถึงการพึ่งพาฮาร์ดแวร์ของสหรัฐฯ (Nvidia) และการวัดช่องว่างทางเทคโนโลยีที่เป็นรูปธรรมกับสหรัฐฯ ซึ่งเป็นประเด็นที่รัฐบาลจีนมักจะไม่พูดถึง

แผนการในอนาคต: IPO ในจีนแผ่นดินใหญ่

แม้จะมีการระงับการระดมทุน แต่ DeepSeek กำลังเตรียมการเสนอขายหุ้น IPO ในตลาดหุ้นจีนแผ่นดินใหญ่อย่างจริงจัง:

• ตลาดเป้าหมาย: ตลาด STAR Market ในเซี่ยงไฮ้ (ซึ่งเทียบได้กับ Nasdaq ของจีน)
• ไทม์ไลน์: ยื่นคำขอภายในสิ้นปี 2026 หรือต้นปี 2027 โดยคาดว่าจะจดทะเบียนได้ในปี 2027 ซึ่งอาจเป็นช่วงไตรมาสที่ 2 ของปี 2027
• มูลค่าเป้าหมาย: ประมาณ 71,000–74,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (480,000–500,000 ล้านหยวน) สำหรับมูลค่าบริษัทในระยะ IPO
• ที่ปรึกษา: DeepSeek กำลังทำงานร่วมกับที่ปรึกษาด้านบัญชีและการธนาคารเพื่อเตรียมการ IPO
• แรงจูงใจ: การ IPO ถูกมองว่าจำเป็นเพื่อเข้าถึงแหล่งเงินทุนที่ลึกขึ้นในประเทศ เนื่องจากตลาดหุ้นในประเทศจีนยังค่อนข้างตื้นเมื่อเทียบกับตลาดสหรัฐฯ สำหรับบริษัท AI

Liang Wenfeng ได้แสดงความต้องการที่จะมุ่งสู่ AGI มากกว่าการสร้างรายได้ในระยะสั้น ซึ่งอาจสร้างความขัดแย้งกับนักลงทุนในตลาดที่คาดหวังผลตอบแทน บริษัทยังคงมองหาเงินทุนส่วนตัวเพิ่มเติมจำนวนเล็กน้อย (ประมาณ 1,500 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ที่มูลค่าบริษัทประมาณ 71,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) หากการระดมทุนรอบสองกลับมาดำเนินการอีกครั้ง