DeepSeek เปิดเกมรุก: ซีอีโอไล่ฟันช่องว่าง AI จีน-สหรัฐฯ ขณะทำเนียบขาวฟาด Moonshot AI ข้อหาละเมิดมาตรการชิป

บุคลากรไม่ใช่ปัญหา เหลียงกล่าวว่า "ช่องว่างที่ใหญ่ที่สุดระหว่างเรากับสหรัฐฯ อยู่ที่ทรัพยากร" โดยให้เหตุผลว่าบุคลากร AI ของจีนและอเมริกันมาจากกลุ่มคนระดับโลกเดียวกัน และมีความสามารถเท่าเทียมกัน "บุคลากรไม่ใช่ปัญหาคอขวด พลังประมวลผลต่างหาก"

จีนใช้พลังประมวลผลเพียง 1 ใน 20 ของสหรัฐฯ เพื่อปิดช่องว่างความสามารถ เหลียงประเมินว่าช่องว่าง AI โดยรวมระหว่างจีนกับสหรัฐฯ อยู่ที่ประมาณหนึ่งปี แต่จีนสามารถไปถึงจุดนั้นได้โดยใช้พลังประมวลผลเพียง 1 ใน 20 ของอีกฝ่าย

พลังประมวลผลของ DeepSeek เองก็มีจำกัดมาก ปัจจุบัน DeepSeek มีหน่วยประมวลผล GPU ที่เทียบเท่า 'H-series' อยู่ประมาณ 20,000 หน่วย โดยส่วนใหญ่เพิ่งมาถึงในช่วงเดือนหรือสองเดือนที่ผ่านมา ในทางตรงกันข้าม ห้องปฏิบัติการหลักของสหรัฐฯ ใช้งานคลัสเตอร์ที่มีขนาดใหญ่กว่าหลายเท่า

โมเดลของสหรัฐฯ มีขนาดใหญ่กว่าเป็นสิบเท่า โมเดลที่ใหญ่ที่สุดของสหรัฐฯ ในปัจจุบันเปิดใช้งานพารามิเตอร์ประมาณ 800,000 ล้านตัวในระหว่างการอนุมาน ในขณะที่โมเดลของจีนอยู่ที่หลักหมื่นล้าน

ชิปของ Huawei ตามหลัง Nvidia อย่างมาก เหลียงกล่าวว่า Huawei ตามหลัง Nvidia อยู่ประมาณสองปี และ Nvidia GB300 หนึ่งตัวมีประสิทธิภาพเทียบเท่ากับ Huawei Ascend 950 ประมาณสี่ตัว

คูน้ำ (Moat) ของ Nvidia CUDA กำลังพังทลาย เหลียงโต้แย้งว่าการเคลื่อนตัวออกจากฮาร์ดแวร์ Nvidia ของจีนมาถึงจุดเปลี่ยนแล้ว และอุปทานชิปน่าจะไม่เป็นปัญหาคอขวดอีกต่อไปภายในหนึ่งปี

AGI มาก่อนกำไร เหลียงกล่าวว่า DeepSeek ให้ความสำคัญกับการวิจัย AGI มากกว่าการสร้างรายได้ ต้องการเพียง "กำไรที่สมเหตุสมผล" และมีแนวโน้มที่จะเปิดเผยโมเดลที่ดีที่สุดของตนเป็นโอเพนซอร์สต่อไป

ทำเนียบขาวฟาด Moonshot AI: ชิปเถื่อนและลอกเลียนแบบโมเดล

ในวันที่ 22-23 กรกฎาคม 2026 Michael Kratsios ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของทำเนียบขาว กล่าวหาสตาร์ทอัพ AI สัญชาติจีน Moonshot AI อย่างเปิดเผย ฐานละเมิดข้อกําหนดสองประการที่สอดประสานกัน :

1. การเข้าถึงชิปอย่างผิดกฎหมายผ่านประเทศที่สาม Moonshot "ได้ครอบครองเซิร์ฟเวอร์ที่ติดตั้ง GB300 และเข้าถึง GB300 ในประเทศไทย ซึ่งน่าจะใช้ฝึกโมเดล AI ของตน" โดยการส่งต่อฮาร์ดแวร์ Nvidia ขั้นสูงผ่านประเทศที่สามเพื่อหลบเลี่ยงมาตรการควบคุมการส่งออกของสหรัฐฯ ที่ห้ามชิปดังกล่าวไปถึงจีน

2. การลอกเลียนแบบ (Distillation) โมเดล AI ของสหรัฐฯ ในวงกว้าง Moonshot ถูกกล่าวหาว่าก็อปปี้โมเดล Claude ของ Anthropic ในปริมาณมหาศาล โดยใช้บัญชีปลอม, เครือข่ายพร็อกซี, และการหลบเลี่ยงข้อจำกัดการเข้าถึง เพื่อสร้างระบบ Kimi K3 ซึ่งสร้างความตะลึงให้กับวงการเทคโนโลยีด้วยความสามารถที่ล้ำหน้า

ข้อกล่าวหานี้เปลี่ยนสิ่งที่อาจเป็นเรื่องการปฏิบัติตามข้อกําหนดเบื้องหลังให้กลายเป็นการเผชิญหน้าเชิงนโยบายระดับสูง ซึ่งเป็นไปตามมาตรการบังคับใช้ก่อนหน้านี้: ในเดือนมีนาคม 2026 กระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯ ตั้งข้อหาบุคคลสามคนสมคบกันเพื่อนำเข้าเซิร์ฟเวอร์ AI ของสหรัฐฯ ไปยังจีน และในเดือนเมษายน 2026 ประธานสภาผู้แทนราษฎรได้ประกาศการสอบสวนร่วมเกี่ยวกับความเสี่ยงด้านความมั่นคงของชาติจากโมเดล AI ของจีนที่ใช้การกลั่นด้วยวิธีการฉ้อโกง

ความหมายต่อนโยบาย AI ระหว่างสหรัฐฯ-จีน

เมื่อพิจารณาร่วมกัน สองเหตุการณ์นี้เผยให้เห็นถึงความตึงเครียดหลายประการในแนวทางปัจจุบันของสหรัฐฯ ต่อการแข่งขัน AI กับจีน:

มาตรการควบคุมการส่งออกกำลังเผชิญกับวิกฤตความน่าเชื่อถือ ข้อโต้แย้งหลักของเหลียง เวินเฟิง ที่ว่าช่องว่างด้านพลังประมวลผลของจีนถึงแม้จะรุนแรง แต่สามารถปิดได้ภายในหนึ่งปีผ่านทางเลือกภายในประเทศ ท้าทายสมมติฐานที่ว่าการจำกัดการส่งออกชิป Nvidia จะทำให้จีนตามหลังอยู่ตลอดไป หากบริษัทจีนสามารถใช้ชิป Huawei Ascend ทดแทนและทำลายการพึ่งพา CUDA ภายใน 12 เดือน อำนาจต่อรองในระยะยาวของมาตรการควบคุมการส่งออกก็จะลดลง

วาทกรรม 'ช่องว่างพลังประมวลผล' เป็นดาบสองคม การยอมรับของเหลียงที่ว่าจีนใช้พลังประมวลผลเพียง 1 ใน 20 เพื่อให้ได้มาซึ่งความเท่าเทียม ยิ่งตอกย้ำเหตุผลในการรักษามาตรการควบคุมการส่งออก (จีนมีประสิทธิภาพสูงแม้จะมีชิปจำกัด) แต่ก็ชี้ให้เห็นว่าแม้แต่การควบคุมที่เข้มงวดที่สุดอาจทำได้เพียงชะลอความก้าวหน้าของ AI จีนเท่านั้น ไม่สามารถหยุดยั้งได้

การบังคับใช้กำลังเข้มข้นขึ้น แต่ยังตามไม่ทัน การที่ทำเนียบขาวออกมาชี้ชื่อ Moonshot AI อย่างเปิดเผย ซึ่งเป็นขั้นตอนที่รุนแรงและไม่ค่อยเกิดขึ้น แสดงถึงความหงุดหงิดที่การควบคุมที่มีอยู่ถูกหลบเลี่ยงอย่างเป็นระบบผ่านการส่งต่อผ่านประเทศที่สามและการลอกเลียนแบบโมเดล คำฟ้องของกระทรวงยุติธรรมและการสอบสวนของสภาผู้แทนราษฎร แสดงให้เห็นถึงการผลักดันจากหลายหน่วยงาน แต่กรณีของ Moonshot ชี้ให้เห็นว่าการหลบเลี่ยงเกิดขึ้นแล้วในวงกว้าง

'ช่องโหว่การลอกเลียนแบบ' กำลังกลายเป็นสมรภูมิหลัก ทำเนียบขาวระบุชัดเจนว่า Moonshot ใช้โมเดลของสหรัฐฯ เพื่อฝึกระบบ AI ที่แข่งขันกับสหรัฐฯ สิ่งนี้กดดันให้วอชิงตันตัดสินใจว่าจะควบคุมเทคนิคการกลั่น, จำกัดการเข้าถึง API, หรือกำหนดความรับผิดชอบให้กับบริษัท AI ของสหรัฐฯ ที่โมเดลถูกใช้ในทางที่ผิด ซึ่งเป็นมาตรการที่อาจเปลี่ยนวิธีที่บริษัท AI สหรัฐฯ ปรับใช้เทคโนโลยีของตนทั่วโลก

ความขัดแย้งเชิงกลยุทธ์สำหรับผู้กำหนดนโยบายสหรัฐฯ หากเหลียงพูดถูกว่า (ก) การขาดแคลนพลังประมวลผลของจีนกำลังถูกปิดลงอย่างรวดเร็วด้วยชิปในประเทศ และ (ข) ทีมงานจีนสามารถเทียบประสิทธิภาพของสหรัฐฯ ได้ด้วยพลังประมวลผลที่น้อยกว่ามาก หน้าต่างที่มาตรการควบคุมการส่งออกจะสามารถชะลอความก้าวหน้า AI ของจีนได้อย่างมีความหมายอาจแคบกว่าที่เคยคาดการณ์ไว้ ข้อกล่าวหา Moonshot ซึ่งเกิดขึ้นในสัปดาห์เดียวกัน แสดงให้เห็นว่าบริษัทจีนไม่ได้รอการเปลี่ยนชิปในประเทศ พวกเขากำลังซื้อฮาร์ดแวร์ต้องห้ามและคัดลอกโมเดลของสหรัฐฯ อยู่ในขณะนี้ นโยบายของสหรัฐฯ จึงติดอยู่ระหว่างการบังคับใช้ที่เข้มงวดขึ้นในวันนี้ และผลตอบแทนเชิงกลยุทธ์ที่ลดน้อยลงจากมาตรการควบคุมการส่งออกในระยะกลาง