ทำไมราคาข้าวสาลีโลกถึงพุ่งทะลุ $7 ต่อบุชเชล? เปิด 3 ปัจจัยหลักที่เขย่าตลาด

• รัสเซียระงับการเดินเรือผ่านคลองดอน-อะซอฟ (Don-Azov Channel) เมื่อวันที่ 10 กรกฎาคม หลังจากยูเครนใช้โดรนโจมตีเรือพาณิชย์ในทะเลอะซอฟ คลองเส้นทางนี้รองรับ ประมาณหนึ่งในสี่ของการส่งออกข้าวสาลีของรัสเซีย เลยทีเดียว
• รัสเซียยังจำกัดการเข้าถึงท่าเรือหลายแห่งในทะเลอะซอฟและคาฟคาซ (Kavkaz) และยังคงโจมตีโครงสร้างพื้นฐานท่าเรือของยูเครนอย่างต่อเนื่อง
• การส่งออกธัญพืชของยูเครนอาจลดลงถึง หนึ่งในสาม จากการโจมตีทางทะเลที่เพิ่มขึ้นของรัสเซีย ตามข้อมูลจากเจ้าหน้าที่และผู้นำในอุตสาหกรรม
• ดัชนี Bloomberg Agriculture Spot Index ซึ่งติดตามสินค้าเกษตรหลัก 10 รายการ พุ่งขึ้นแตะระดับสูงสุดในรอบ 3 ปี โดยข้าวโพดและเรพซีดก็ปรับตัวขึ้นพร้อมกับข้าวสาลี

แม้การหยุดชะงักครั้งนี้จะยังไม่รุนแรงเท่ากับการปิดล้อมเต็มรูปแบบในปี 2022 แต่การโจมตีแบบตาต่อตาฟันฟันที่ทวีความรุนแรงขึ้นได้นำ "ความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์" (geopolitical risk premiums) กลับเข้ามาสู่ตลาดธัญพืชอีกครั้ง

2. คลื่นความร้อนถล่มพืชผลในสหรัฐฯ และยุโรป

ในเวลาเดียวกัน อากาศที่ร้อนและแห้งแล้งกำลังทำลายพื้นที่ปลูกข้าวสาลีทั้งใน ที่ราบของสหรัฐฯ และ ยุโรปตะวันตก ซึ่งเป็นการซ้ำเติมซัพพลายช็อกจากปัจจัยทางภูมิรัฐศาสตร์ แหล่งข่าวหลายแห่งระบุว่านี่เป็นปัจจัยสำคัญที่ผลักดันราคาให้ทะลุระดับจิตวิทยาที่สำคัญ

• ผลผลิตข้าวสาลีของสหรัฐฯ คาดว่าจะแตะระดับต่ำสุดในรอบกว่าครึ่งศตวรรษ โดย USDA คาดการณ์ว่า "สต็อกธัญพืชจะตึงตัวที่สุดในประวัติศาสตร์"
• ยุโรปตะวันตก กำลังเผชิญกับอุณหภูมิที่สูงผิดปกติในช่วงเวลาสำคัญของการเจริญเติบโตของพืชผล ทำให้แนวโน้มผลผลิตย่ำแย่ลงไปอีก

3. ดุลอุปทานทั่วโลกตึงตัว

การผสมผสานระหว่างการหยุดชะงักของการส่งออกและความเสียหายของพืชผลได้ผลักดันให้ดุลอุปทานทั่วโลกอยู่ในภาวะตึงตัวที่สุดในรอบหลายปี:

• การปรับลดประมาณการอุปทานของ USDA และการคาดการณ์สต็อกในประเทศที่ลดน้อยลงเป็นชนวนให้เกิดการพุ่งขึ้นของราคาที่เริ่มต้นตั้งแต่ต้นเดือนกรกฎาคม
• ราคาฟิวเจอร์สของข้าวโพด ถั่วเหลือง และข้าวสาลี ต่างก็ปรับตัวเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญในเดือนกรกฎาคม สะท้อนถึงภาวะตึงตัวในวงกว้างของกลุ่มธัญพืช

4. ความกังวลเรื่องเงินเฟ้ออาหารกลับมาอีกครั้ง

ปัจจัยเหล่านี้ปลุกความเสี่ยงเรื่องเงินเฟ้ออาหารโลกให้กลับมาอีกครั้ง ดัชนี Bloomberg Agriculture Spot Index พุ่งแตะระดับสูงสุดนับตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2023 และการพุ่งขึ้นของราคานี้เกิดขึ้นพร้อมกับสงครามในอิหร่าน ซึ่งยิ่งกดดันเงินเฟ้อในกลุ่มสินค้าเกษตรในวงกว้าง ภูมิภาคแอฟริกาเหนือและแถบแอฟริกา ซึ่งพึ่งพาการนำเข้าจากทะเลดำเป็นอย่างมาก จะได้รับผลกระทบหนักที่สุด

บทสรุป: ราคาข้าวสาลีที่ $7+/บุชเชล ไม่ได้เกิดจากปัจจัยเดียว แต่เกิดจาก "ช็อกสามต่อ" พร้อมกัน ได้แก่ การหยุดชะงักของการส่งออกจากความขัดแย้งในทะเลดำ, ผลผลิตที่เสียหายจากคลื่นความร้อนในภูมิภาคปลูกหลักของโลกตะวันตก, และสต็อกทั่วโลกที่ตึงตัวอยู่แล้ว ซึ่งทั้งหมดนี้ปลุกความกลัวเรื่องเงินเฟ้ออาหารให้กลับมาอีกครั้ง ตลาดกำลังประเมินราคาทั้งจากภาวะซัพพลายตึงตัวในปัจจุบัน และความเสี่ยงที่สถานการณ์จะเลวร้ายลงอีกในอนาคต