EU เรียกเก็บค่าปรับ Google 890 ล้านยูโร ฐานละเมิดกฎหมาย DMA สองกระทง

เมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม 2026 คณะกรรมาธิการยุโรป (European Commission) ได้มีคำสั่งปรับ Google เป็นเงิน 890 ล้านยูโร (ประมาณ 1.1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) จากข้อกล่าวหาละเมิดกฎหมาย Digital Markets Act (DMA) สองกรณีแยกกัน นับเป็นครั้งแรกที่มีการลงโทษปรับทางการเงินภายใต้กฎหมายฉบับนี้

1. ค่าปรับ 890 ล้านยูโร ครอบคลุมอะไรบ้าง

คณะกรรมาธิการฯ มีคำวินิจฉัยว่า Google กระทำการที่ไม่สอดคล้องกับ DMA สองกรณี :

• 460 ล้านยูโร — Google ให้สิทธิพิเศษแก่บริการของตัวเอง (เช่น ช้อปปิ้ง เที่ยวบิน โรงแรม) ในผลการค้นหา โดยจัดอันดับบริการของตัวเองให้เด่นชัดกว่าบริการของคู่แข่ง
• 430 ล้านยูโร — Google กำหนด ข้อจำกัดเกี่ยวกับ 'การนำทาง' (steering) บน Google Play ที่กีดกันนักพัฒนาแอปพลิเคชันไม่ให้ชี้แนะผู้บริโภคไปยังช่องทางการซื้ออื่นซึ่งมักมีราคาถูกกว่า นอกระบบเรียกเก็บเงินของ Google

2. เหตุผลที่คณะกรรมาธิการฯ ใช้ในการลงโทษ

คณะกรรมาธิการฯ พบว่า Google ละเมิด Article 6(5) ของ DMA (การไม่เลือกปฏิบัติในการจัดอันดับ) และ Article 5(4) ของ DMA (การต่อต้านการกีดกันการนำทาง/สิทธิในการแจ้งข้อมูลแก่ลูกค้า) การสอบสวนซึ่งเริ่มขึ้นใน เดือนมีนาคม 2024 รวมถึงการรวบรวมความเห็นจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในวงกว้าง และข้อกล่าวหาเบื้องต้นอย่างเป็นทางการที่ส่งถึง Alphabet เมื่อ 19 มีนาคม 2025 คณะกรรมาธิการฯ สรุปว่าการกระทำดังกล่าวปิดกั้นคู่แข่งและส่งผลเสียต่อผู้บริโภคโดยการจำกัดทางเลือก

3. กรอบเวลาการบังคับใช้และบทลงโทษเพิ่มเติมที่อาจเกิดขึ้น

Google ต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดของ DMA ทันที หาก Google ไม่แก้ไขการละเมิด คณะกรรมาธิการฯ สามารถกำหนด:

• การลงโทษปรับเป็นระยะ (ค่าปรับรายวัน) สูงถึง 5% ของมูลค่าการซื้อขายเฉลี่ยต่อวันทั่วโลกของ Google สำหรับการละเมิดที่ยังดำเนินอยู่
• สำหรับการละเมิดที่ร้ายแรงหรือกระทำซ้ำ อาจมีโทษปรับสูงถึง 20% ของมูลค่าการซื้อขายประจำปีทั่วโลก ตาม DMA

นอกจากนี้ คณะกรรมาธิการฯ ยังได้เปิด กระบวนการกำหนดมาตรการเฉพาะ (specification proceedings) เมื่อวันที่ 27 มกราคม 2026 เพื่อกำหนดมาตรการการปฏิบัติตามกฎระเบียบที่ชัดเจนสำหรับ Google

4. บริบทการบังคับใช้กฎหมายในวงกว้างของสหภาพยุโรป

คำตัดสินคดีผูกขาด Android (ค่าปรับ 4.125 พันล้านยูโรถึงที่สิ้นสุด)

เมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม 2026 ศาลยุติธรรมแห่งสหภาพยุโรปมีคำพิพากษาให้ Google ชำระค่าปรับ 4.125 พันล้านยูโร (เดิม 4.34 พันล้านยูโรในปี 2018 ลดลงเหลือ 4.125 พันล้านยูโรโดยศาลชั้นต้นในปี 2022) จากการใช้ประโยชน์จากความโดดเด่นของระบบปฏิบัติการ Android เพื่อกีดกันคู่แข่ง นับเป็นค่าปรับการผูกขาดที่ใหญ่ที่สุดที่คณะกรรมาธิการฯ เคยกำหนด และถือเป็นที่สิ้นสุดหลังจากต่อสู้คดีมายาวนานถึง 8 ปี

คำสั่งแบ่งปันข้อมูลและการทำงานร่วมกันของ AI (16 กรกฎาคม 2026)

หนึ่งสัปดาห์ก่อนการปรับตาม DMA คณะกรรมาธิการฯ ได้ออก มาตรการกำหนดข้อผูกพันสองฉบับ ภายใต้ DMA :

• การแบ่งปันข้อมูลการค้นหา — Google ต้องอนุญาตให้เสิร์ชเอ็นจินของบริษัทอื่นและบริษัท AI เข้าถึงข้อมูลการจัดอันดับของ Google Search ได้ในเงื่อนไขที่ "เป็นธรรม สมเหตุสมผล และไม่เลือกปฏิบัติ"
• การทำงานร่วมกันของ AI บน Android — Google ต้องรับประกันว่าบริการ AI ของคู่แข่ง (เช่น แชทบอทและผู้ช่วยดิจิทัลอื่นๆ) สามารถทำงานร่วมกับ Android ได้อย่างเท่าเทียมกับ Gemini AI ของ Google เอง

มาตรการเหล่านี้มุ่งเป้าไปที่การควบคุมของ Google เหนือข้อมูลในการฝึก AI และช่องทางการจัดจำหน่ายโดยตรง

ความตึงเครียดข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกกับรัฐบาลทรัมป์

การลงโทษปรับครั้งนี้เกิดขึ้นในช่วงที่ความขัดแย้งทางการค้ารุนแรง :

• ประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ เคยขู่จะเก็บภาษี สินค้ายุโรปเพื่อตอบโต้การที่สหภาพยุโรปบังคับใช้กฎหมายกับบริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่ของสหรัฐฯ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเกี่ยวกับภาษีบริการดิจิทัล
• เมื่อ 26 มิถุนายน 2026 ทรัมป์ขู่จะ เก็บภาษีเพิ่มเติม ต่อประเทศในสหภาพยุโรปจากกรณีภาษีบริการดิจิทัล ก่อนหน้าคำตัดสินคดี Android ของ Google เพียงไม่นาน
• ค่าปรับตาม DMA จำนวน 890 ล้านยูโรนี้ถูกประกาศออกมาแม้ว่า ฝ่ายบริหารของทรัมป์เตรียมใช้มาตรการทางภาษีรอบใหม่ กับสหภาพยุโรป
• การปรับครั้งนี้ถูกมองว่าเป็นการ "ทดสอบ" เจตนาของทรัมป์ในการปกป้องบริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่ ซึ่งทำให้ บรัสเซลส์ปะทะกับวอชิงตัน โดยตรง