EU ตั้งข้อหา JD.com กรณีรับเงินอุดหนุนรัฐบาลจีน ปมซื้อกิจการ Ceconomy มูลค่า 2.5 หมื่นล้านบาท

นักวิเคราะห์มองว่า EU กำลังตรวจสอบโดยเฉพาะว่าเงินอุดหนุนดังกล่าวทำให้ JD.com สามารถเสนอราคาซื้อ Ceconomy ได้สูงเกินกว่าที่ควรจะเป็นหรือไม่

JD.com ปฏิเสธข้อกล่าวหา

JD.com ออกแถลงการณ์ปฏิเสธอย่างแข็งขัน โดยยืนยันว่าดีลนี้ไม่ได้เกี่ยวข้องกับเงินอุดหนุนจากต่างประเทศแต่อย่างใด บริษัทชี้แจงว่าเงินทุนที่ใช้ในดีลมาจาก "หนี้สินจากธนาคารเอกชนภายนอก และเงินสดจากการดำเนินธุรกิจตามปกติ" เท่านั้น และย้ำว่าบริษัท "ไม่ได้รับเงินอุดหนุนจากต่างประเทศใดๆ" JD.com กล่าวว่าจะต่อสู้คดีตามกระบวนการทางกฎหมาย

ขั้นตอนต่อไป: เสี่ยงถึงขั้นถูกบล็อก!

หลังได้รับหนังสือแจ้งข้อกล่าวหา JD.com มีสิทธิ์ยื่นคำชี้แจงเป็นลายลักษณ์อักษรและขอให้มีการไต่สวนด้วยวาจา นอกจากนี้ บริษัทยังสามารถเสนอ มาตราการเยียวยา (remedies) ซึ่งอาจเป็นคำมั่นสัญญาเชิงพฤติกรรม (behavioral commitments) หรือการยินยอมขายทรัพย์สินบางส่วน (structural concessions) เพื่อคลี่คลายข้อกังวลของ EU

หากคณะกรรมาธิการฯ สรุปว่าเงินอุดหนุนดังกล่าวทำให้เกิดการบิดเบือนการแข่งขัน พวกเขามีอำนาจถึงขั้น ห้ามการทำธุรกรรม หรือกำหนดเงื่อนไขต่างๆ รวมถึงเรียกร้องให้ชำระเงินคืน

ไทม์ไลน์ดีล Ceconomy: ฝ่าด่านอุปสรรคข้ามชาติ

ดีลนี้ต้องผ่านกระสอบทรายด้านกฎระเบียบหลายชั้นนับตั้งแต่ประกาศ:

• 30 ก.ค. 2025 — JD.com ประกาศเสนอซื้อ Ceconomy มูลค่า 2.2 พันล้านยูโร
• ปลายปี 2025 / ต้นปี 2026 — ดีลถูกแจ้งต่อหน่วยงานแข่งขันทางการค้าของประเทศสมาชิก EU หลายประเทศ (เช่น UOKiK ในโปแลนด์) เนื่องจากไม่เข้าเกณฑ์ของ EU Merger Regulation
• 22 เม.ย. 2026 — คณะกรรมาธิการยุโรปเปิดการสอบสวนเบื้องต้นภายใต้ FSR โดยกำหนดเส้นตายวันที่ 28 พฤษภาคม
• 28 พ.ค. 2026 — EU เปิดการสอบสวนแบบเต็มขั้น (in-depth investigation) ภายใต้ FSR หลังจากพบข้อกังวลเรื่องเงินอุดหนุนต่างประเทศ
• 30 มิ.ย. 2026 — หน่วยงานตรวจสอบการลงทุนจากต่างประเทศของเยอรมนีให้ไฟเขียวแก่ดีลนี้แล้ว
• 22 ก.ค. 2026 — EU ออก 'หนังสือแจ้งข้อกล่าวหา' อย่างเป็นทางการ
• ระหว่างนี้ — การตรวจสอบการลงทุนจากต่างประเทศในออสเตรียและสเปนยังคงดำเนินต่อไป

ภาพใหญ่: สงครามการค้าอีคอมเมิร์ซ EU-จีน ร้อนระอุ

คดีของ JD.com ไม่ใช่เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นโดดๆ แต่เป็นส่วนหนึ่งของความตึงเครียดทางการค้าระหว่าง EU และจีนที่ทวีความรุนแรงขึ้น โดยเฉพาะในธุรกิจอีคอมเมิร์ซ

น้ำท่วมทุ่ง: สินค้าราคาถูกจากจีนถล่ม EU

• ในปี 2024 ถึง 91% ของพัสดุอีคอมเมิร์ซมูลค่าต่ำกว่า 150 ยูโร ที่เข้าสู่ EU มาจากจีน
• แต่ละวันมีพัสดุมูลค่าต่ำเกือบ 16 ล้านชิ้น เดินทางจากจีนสู่ EU
• นักการเมืองยุโรปออกมาเตือนว่ากระแสนี้กำลังทำให้เกิด 'ทะเลทราย' ในย่านการค้าปลีกในเมือง และทำให้แพลตฟอร์มจีน (Temu, Shein, JD.com) ได้เปรียบผู้ค้าปลีกในประเทศอย่างไม่เป็นธรรม

EU ตอบโต้: เก็บภาษีนำเข้าสินค้าราคาถูก

มีผลตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม 2026 EU ได้ประกาศยกเลิกการยกเว้นภาษีศุลกากรสำหรับสินค้ามูลค่าต่ำกว่า 150 ยูโร (de minimis exemption) ซึ่งมีมายาวนาน โดยแทนที่ด้วยการเรียกเก็บ ภาษีศุลกากรแบบแบน 3 ยูโรต่อชิ้น สำหรับสินค้ามูลค่าไม่เกิน 150 ยูโรที่นำเข้ามาจากนอก EU

โดยอัตราภาษีแบนนี้จะมีผลบังคับใช้ถึงวันที่ 1 กรกฎาคม 2028 จากนั้นจะมีการเปลี่ยนผ่านไปสู่อัตราภาษีศุลกากรปกติภายใต้การปฏิรูปศุลกากรครั้งใหญ่ของ EU นอกจากนี้ EU ยังออกมาตรการคู่ขนานเพื่อปกป้องอุตสาหกรรมเหล็กกล้าของตนเอง และจัดการกับความไม่สมดุลทางการค้ากับจีนอีกด้วย

กล่าวโดยสรุป ดีล JD.com–Ceconomy ถือเป็นคดีทดสอบที่สำคัญที่สุดของกฎหมาย FSR ที่มีต่อจีน และกำลังดำเนินไปพร้อมๆ กับการปราบปรามเชิงระบบของ EU ต่อปริมาณและความได้เปรียบด้านราคาของสินค้าอีคอมเมิร์ซนำเข้าจากจีน