AI Claude Fable 5 ช่วยนักคณิตศาสตร์พิสูจน์ว่า “Jacobian Conjecture” ข้อความคาดการณ์วัย 87 ปี เป็นเท็จ

ในคืนวันที่ 19-20 กรกฎาคม 2026 ขณะกำลังดูฟุตบอล FIFA Club World Cup รอบชิงชนะเลิศ นักคณิตศาสตร์ Levent Alpöge — นักทฤษฎีจำนวนที่ทำงานให้ Anthropic หลังจากดำรงตำแหน่ง Junior Fellow ที่ Harvard's Society of Fellows — ได้รับคำถามเกี่ยวกับ Jacobian Conjecture จากเพื่อนชื่อ Akhil Mathew

Alpöge ถามโมเดล Claude Fable 5 ของ Anthropic ให้ลองแก้ปัญหานี้ โมเดลส่งกลับมาเป็นฟังก์ชันพหุนาม ความยาว 216 ตัวอักษร ที่มีคุณสมบัติตรงตามเงื่อนไขของข้อความคาดการณ์ (มีดีเทอร์มิแนนต์จาโคเบียนคงที่) แต่ ไม่ใช่ฟังก์ชันแบบหนึ่งต่อหนึ่ง จึงเป็นการหักล้างข้อสรุปของข้อความคาดการณ์

Alpöge โพสต์ผลลัพธ์บน X เมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม 2026 ด้วยข้อความ: "hello there the jacobian conjecture is false thanx to my close friend akhil for asking about it and my other close friend fable for working during the world cup final"

ตัวอย่างแย้งที่เจาะจง

ตัวอย่างแย้งคือฟังก์ชันพหุนาม F: ℂ³ → ℂ³ ที่นิยามไว้ดังนี้ :

คุณสมบัติสำคัญสองประการ :

• ดีเทอร์มิแนนต์จาโคเบียน: det Jac F = −2 (ค่าคงที่ที่ไม่ใช่ศูนย์) แสดงว่า F เป็น Keller map
• ไม่เป็นฟังก์ชันแบบหนึ่งต่อหนึ่ง: จุดอินพุตสามจุดที่แตกต่างกันให้เอาต์พุตเดียวกัน (-1/4, 0, 0):
  • (0, 0, -1/4)
  • (1, -3/2, 13/2)
  • (-1, 3/2, 13/2)

เนื่องจากฟังก์ชันที่ไม่เป็นหนึ่งต่อหนึ่งไม่สามารถมี inverse (พหุนามหรืออะไรก็ตาม) ได้ F จึงขัดแย้งกับ Jacobian Conjecture โครงสร้างนี้ใช้งานได้เหนือฟิลด์characteristicใดๆ ที่เป็นศูนย์ เพราะสัมประสิทธิ์และจุดพยานทั้งหมดเป็นจำนวนตรรกยะ

มี preprint ประกอบ (ลงวันที่ 20 กรกฎาคม 2026) ที่ให้การตรวจสอบทางพีชคณิตอย่างสมบูรณ์ กำหนดเรขาคณิตโดยรวมของ F และพิสูจน์ว่า nonproperness set ของ F เป็น hypersurface — นี่คือกลไกที่ทำให้ฟังก์ชันไม่เป็น polynomial automorphism เอกสารยังสร้างตระกูลของตัวอย่างแย้งแบบไม่จำกัดอีกด้วย

สถานะของกรณีสองตัวแปร

Jacobian Conjecture สำหรับ n = 2 (ตัวแปรเชิงซ้อนสองตัว) ยังคงเป็นปัญหาที่ไม่มีคำตอบ ณ เดือนกรกฎาคม 2026 ตัวอย่างแย้งนี้หักล้างข้อความคาดการณ์สำหรับมิติ n ≥ 3 เท่านั้น

สถานะการตรวจสอบและการ peer review ปัจจุบัน

ณ วันที่ 22 กรกฎาคม 2026 มีข้อมูลดังนี้:

• น่าเชื่อถือทางคณิตศาสตร์: ตัวอย่างแย้งชัดเจนและตรวจสอบได้ด้วยเครื่องจักร นักคณิตศาสตร์ให้ความสนใจอย่างจริงจัง มีการตรวจสอบเป็นทางการด้วยระบบ Lean 4 และผ่านการ build แบบ continuous integration
• ยังไม่ผ่านการตีพิมพ์ peer-reviewed: ยังไม่มีบทความที่ผ่าน peer review หรือบน arXiv เนื้อหามีอยู่เป็นโพสต์บนโซเชียลมีเดียและไฟล์ PDF ประกอบบน ulam.ai แต่ยังไม่ผ่านการตรวจสอบจากวารสารอย่างเป็นทางการ
• Wikipedia อัปเดตแล้ว: หน้ากิจกรรมของ Wikipedia สำหรับ Jacobian Conjecture แสดงตัวอย่างแย้งนี้แล้ว
• ความเห็นของชุมชน: ความเห็นพ้องจากผู้วิจารณ์คือคณิตศาสตร์ น่าจะถูกต้องเกือบแน่นอน แต่การยอมรับและการอ้างอิงอย่างเป็นทางการยังอยู่ระหว่างรอดำเนินการ ผลลัพธ์นี้ให้เครดิตเป็น ความร่วมมือระหว่างมนุษย์กับ AI ไม่ใช่ Claude ทำงานเพียงลำพัง

สรุป: Jacobian Conjecture ดูเหมือนจะเป็นเท็จในมิติ ≥ 3 กรณีสองตัวแปรยังคงเป็นปัญหาที่ไม่มีคำตอบ ตัวอย่างแย้งมีความถูกต้องทางคณิตศาสตร์และได้รับการตรวจสอบอิสระแล้ว แต่ยังไม่ผ่านการ peer review อย่างเป็นทางการ