ศูนย์ข้อมูล Z.AI: จุดศูนย์กลางยุทธศาสตร์พึ่งพาตนเองของจีน

โครงการนี้เป็นหัวใจของยุทธศาสตร์ระดับชาติที่ใหญ่กว่ามาก:

• นโยบายบังคับ: ในเดือนพฤศจิกายน 2025 จีนได้สั่งห้ามใช้ชิป AI จากต่างประเทศในศูนย์ข้อมูลที่ได้รับทุนจากรัฐบาลทุกรูปแบบ โดยกำหนดให้ใช้ชิปที่ผลิตในประเทศเท่านั้น
• แผนลงทุน 2 แสนล้านหยวน: คณะกรรมการพัฒนาและปฏิรูปแห่งชาติของจีน (NDRC) กำลังร่างแผน 5 ปี มูลค่า 2 ล้านล้านหยวน (ประมาณ 2.95 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ) เพื่อสร้างโครงข่ายศูนย์ข้อมูล AI ทั่วประเทศ โดยกำหนดให้อย่างน้อย 80% ของชิปที่ใช้ต้องมาจากซัพพลายเออร์ในประเทศ เช่น หัวเว่ย
• Z.AI คือเรือธง: ศูนย์ข้อมูลขนาด 1 GW ที่ใช้ชิปในประเทศล้วนนี้เป็นหนึ่งในตัวอย่างที่เป็นรูปธรรมใหญ่ที่สุดที่พิสูจน์ว่าระบบนิเวศชิปของจีน (เช่น ซีรีส์ Ascend ของหัวเว่ย และโปรเซสเซอร์ Hanguang ของอาลีบาบา) สามารถรองรับภาระงาน AI ขนาดใหญ่ได้
• 'โครงการแมนฮัตตัน' ของจีน: สำนักข่าวรอยเตอร์รายงานว่าจีนกำลังจัดความพยายามระดับชาติแบบ 'โครงการแมนฮัตตัน' เพื่อแข่งขันกับชาติตะวันตกในด้านชิป AI โดยศูนย์ข้อมูลของ Z.AI ทำหน้าที่เป็นข้อพิสูจน์สำคัญ

ความสำเร็จด้านการเงินและโมเดล

การเติบโตของรายได้และ ARR:

• รายได้ปี 2025 ของ Z.AI อยู่ที่ 724 ล้านหยวน (ประมาณ 100 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) เพิ่มขึ้น 132% เมื่อเทียบกับปีก่อน
• ภายในเดือนกรกฎาคม 2026 บริษัททำยอดขายประจำปี (ARR) ทะลุ 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ถือเป็นบริษัท AI จีนเอกชนรายแรกที่ทำได้ — กว่าเป้าหมายภายในหลายเดือน
• นักวิเคราะห์คาดการณ์ว่ารายได้จะเติบโตที่อัตรา CAGR 199% ไปจนถึงปี 2028 โดยจะแตะ 19.3 พันล้านหยวน (ประมาณ 2.7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) ภายในปี 2028

ความสำเร็จของโมเดล:

• โมเดล GLM-4.7 ติดอันดับ 1 ในโมเดลจีนจากการวัดประสิทธิภาพ ส่วน GLM-5.2 เปิดตัวแล้วในกลางปี 2026
• Z.AI ปล่อยโมเดลที่ดีที่สุดเป็นโอเพนซอร์สให้ดาวน์โหลดฟรี ขณะที่เก็บค่าใช้จ่ายสำหรับการเข้าถึง API บนคลาวด์ ซึ่งเป็นกลยุทธ์ที่ทำให้ธุรกิจ API เติบโต 60 เท่า
• ในปี 2025 บริษัทหันมาเน้นการใช้งานด้านโค้ดดิ้งและ Agentic AI โดยลดความสำคัญของแชททั่วไป หันมาให้ความสำคัญกับเครื่องมือนักพัฒนาและระบบอัตโนมัติในองค์กรแทน

ประสิทธิภาพของหุ้น:

• Z.AI (ติ๊กเกอร์ 2513.HK) จดทะเบียนในฮ่องกง นับเป็นการเสนอขายหุ้น IPO ครั้งแรกของโลกสำหรับบริษัทโมเดล AI พื้นฐาน ราคาหุ้นพุ่งสูงขึ้นกว่า 2,200% ในปี 2026 ทำให้มีมูลค่าบริษัทกว่า 1 ล้านล้านดอลลาร์ฮ่องกง (ประมาณ 1.28 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ)

ความท้าทายที่อยู่เบื้องหน้า

แม้จะมีความสำเร็จที่โดดเด่น แต่ยังมีความเสี่ยงที่สำคัญ:

• ขาดทุนหนัก: Z.AI ขาดทุนสุทธิถึง 4.72 พันล้านหยวน (695 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) ในปี 2025 เพิ่มขึ้น 60% จาก 2.96 พันล้านหยวนในปี 2024 โดยบริษัทมีผลขาดทุนสะสมประมาณ 6.2 พันล้านหยวน ในขณะที่มีรายได้สะสมเพียง 685 ล้านหยวน
• เส้นทางสู่กำไรลำบาก: ค่าใช้จ่าย R&D ที่สูง การแข่งขันด้านราคาที่ดุเดือดจากคู่แข่งรายใหญ่ที่มีเงินทุนหนา เช่น ไป่ตู้ อาลีบาบา และไบต์แดนซ์ รวมถึงโมเดลธุรกิจที่ยังไม่แข็งแกร่ง ทำให้หนทางสู่ผลกำไรยังไม่แน่นอน โดยอัตรากำไรขั้นต้นลดลงจาก 64.6% (ปี 2023) เหลือ 41.0% (ปี 2025)
• ช่องว่างประสิทธิภาพชิปในประเทศ: ชิป AI ที่ผลิตในจีนยังคงด้อยกว่าชิประดับท็อปของ NVIDIA ในด้านประสิทธิภาพต่อวัตต์ ซึ่งอาจจำกัดความเร็วและประสิทธิภาพในการฝึกโมเดลแม้จะใช้สเกล 1 GW ก็ตาม
• ความเสี่ยงจากการคว่ำบาตรที่รุนแรงขึ้น: สหรัฐฯ ยังคงเข้มงวดมาตรการควบคุมการส่งออกเทคโนโลยีเซมิคอนดักเตอร์ขั้นสูง ห่วงโซ่อุปทานชิปในประเทศของจีนจึงเปราะบางต่อการถูกจำกัดเพิ่มเติมเกี่ยวกับอุปกรณ์ lithography และเครื่องมือ EDA
• การแข่งโมเดลเจเนอเรชันถัดไป: ด้วย GLM-5.2 ที่เปิดตัวแล้ว และคู่แข่งอย่าง DeepSeek และ MiniMax ที่พัฒนาไปอย่างรวดเร็ว Z.AI เผชิญแรงกดดันสูงในการรักษาตำแหน่งอันดับ 1 ในประเทศ ขณะที่ต้องลดช่องว่างกับโมเดลชั้นนำของตะวันตก
• มูลค่าบริษัท vs. พื้นฐาน: มูลค่าตลาด 1.28 แสนล้านดอลลาร์ ขึ้นอยู่กับความคาดหวังการเติบโตที่สูงมาก — JPMorgan คาดการณ์รายได้ปี 2026 ไว้ที่ประมาณ 4.6 พันล้านหยวน นั่นหมายถึงหุ้นซื้อขายที่อัตราส่วนราคาต่อรายได้ประมาณ 350 เท่า แทบไม่มีที่ว่างให้พลาดเลย

ศูนย์ข้อมูล Z.AI: จุดศูนย์กลางยุทธศาสตร์พึ่งพาตนเองของจีน

โครงการนี้เป็นหัวใจของยุทธศาสตร์ระดับชาติที่ใหญ่กว่ามาก:

• นโยบายบังคับ: ในเดือนพฤศจิกายน 2025 จีนได้สั่งห้ามใช้ชิป AI จากต่างประเทศในศูนย์ข้อมูลที่ได้รับทุนจากรัฐบาลทุกรูปแบบ โดยกำหนดให้ใช้ชิปที่ผลิตในประเทศเท่านั้น
• แผนลงทุน 2 แสนล้านหยวน: คณะกรรมการพัฒนาและปฏิรูปแห่งชาติของจีน (NDRC) กำลังร่างแผน 5 ปี มูลค่า 2 ล้านล้านหยวน (ประมาณ 2.95 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ) เพื่อสร้างโครงข่ายศูนย์ข้อมูล AI ทั่วประเทศ โดยกำหนดให้อย่างน้อย 80% ของชิปที่ใช้ต้องมาจากซัพพลายเออร์ในประเทศ เช่น หัวเว่ย
• Z.AI คือเรือธง: ศูนย์ข้อมูลขนาด 1 GW ที่ใช้ชิปในประเทศล้วนนี้เป็นหนึ่งในตัวอย่างที่เป็นรูปธรรมใหญ่ที่สุดที่พิสูจน์ว่าระบบนิเวศชิปของจีน (เช่น ซีรีส์ Ascend ของหัวเว่ย และโปรเซสเซอร์ Hanguang ของอาลีบาบา) สามารถรองรับภาระงาน AI ขนาดใหญ่ได้
• 'โครงการแมนฮัตตัน' ของจีน: สำนักข่าวรอยเตอร์รายงานว่าจีนกำลังจัดความพยายามระดับชาติแบบ 'โครงการแมนฮัตตัน' เพื่อแข่งขันกับชาติตะวันตกในด้านชิป AI โดยศูนย์ข้อมูลของ Z.AI ทำหน้าที่เป็นข้อพิสูจน์สำคัญ

ความสำเร็จด้านการเงินและโมเดล

การเติบโตของรายได้และ ARR:

• รายได้ปี 2025 ของ Z.AI อยู่ที่ 724 ล้านหยวน (ประมาณ 100 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) เพิ่มขึ้น 132% เมื่อเทียบกับปีก่อน
• ภายในเดือนกรกฎาคม 2026 บริษัททำยอดขายประจำปี (ARR) ทะลุ 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ถือเป็นบริษัท AI จีนเอกชนรายแรกที่ทำได้ — กว่าเป้าหมายภายในหลายเดือน
• นักวิเคราะห์คาดการณ์ว่ารายได้จะเติบโตที่อัตรา CAGR 199% ไปจนถึงปี 2028 โดยจะแตะ 19.3 พันล้านหยวน (ประมาณ 2.7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) ภายในปี 2028

ความสำเร็จของโมเดล:

• โมเดล GLM-4.7 ติดอันดับ 1 ในโมเดลจีนจากการวัดประสิทธิภาพ ส่วน GLM-5.2 เปิดตัวแล้วในกลางปี 2026
• Z.AI ปล่อยโมเดลที่ดีที่สุดเป็นโอเพนซอร์สให้ดาวน์โหลดฟรี ขณะที่เก็บค่าใช้จ่ายสำหรับการเข้าถึง API บนคลาวด์ ซึ่งเป็นกลยุทธ์ที่ทำให้ธุรกิจ API เติบโต 60 เท่า
• ในปี 2025 บริษัทหันมาเน้นการใช้งานด้านโค้ดดิ้งและ Agentic AI โดยลดความสำคัญของแชททั่วไป หันมาให้ความสำคัญกับเครื่องมือนักพัฒนาและระบบอัตโนมัติในองค์กรแทน

ประสิทธิภาพของหุ้น:

• Z.AI (ติ๊กเกอร์ 2513.HK) จดทะเบียนในฮ่องกง นับเป็นการเสนอขายหุ้น IPO ครั้งแรกของโลกสำหรับบริษัทโมเดล AI พื้นฐาน ราคาหุ้นพุ่งสูงขึ้นกว่า 2,200% ในปี 2026 ทำให้มีมูลค่าบริษัทกว่า 1 ล้านล้านดอลลาร์ฮ่องกง (ประมาณ 1.28 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ)

ความท้าทายที่อยู่เบื้องหน้า

แม้จะมีความสำเร็จที่โดดเด่น แต่ยังมีความเสี่ยงที่สำคัญ:

• ขาดทุนหนัก: Z.AI ขาดทุนสุทธิถึง 4.72 พันล้านหยวน (695 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) ในปี 2025 เพิ่มขึ้น 60% จาก 2.96 พันล้านหยวนในปี 2024 โดยบริษัทมีผลขาดทุนสะสมประมาณ 6.2 พันล้านหยวน ในขณะที่มีรายได้สะสมเพียง 685 ล้านหยวน
• เส้นทางสู่กำไรลำบาก: ค่าใช้จ่าย R&D ที่สูง การแข่งขันด้านราคาที่ดุเดือดจากคู่แข่งรายใหญ่ที่มีเงินทุนหนา เช่น ไป่ตู้ อาลีบาบา และไบต์แดนซ์ รวมถึงโมเดลธุรกิจที่ยังไม่แข็งแกร่ง ทำให้หนทางสู่ผลกำไรยังไม่แน่นอน โดยอัตรากำไรขั้นต้นลดลงจาก 64.6% (ปี 2023) เหลือ 41.0% (ปี 2025)
• ช่องว่างประสิทธิภาพชิปในประเทศ: ชิป AI ที่ผลิตในจีนยังคงด้อยกว่าชิประดับท็อปของ NVIDIA ในด้านประสิทธิภาพต่อวัตต์ ซึ่งอาจจำกัดความเร็วและประสิทธิภาพในการฝึกโมเดลแม้จะใช้สเกล 1 GW ก็ตาม
• ความเสี่ยงจากการคว่ำบาตรที่รุนแรงขึ้น: สหรัฐฯ ยังคงเข้มงวดมาตรการควบคุมการส่งออกเทคโนโลยีเซมิคอนดักเตอร์ขั้นสูง ห่วงโซ่อุปทานชิปในประเทศของจีนจึงเปราะบางต่อการถูกจำกัดเพิ่มเติมเกี่ยวกับอุปกรณ์ lithography และเครื่องมือ EDA
• การแข่งโมเดลเจเนอเรชันถัดไป: ด้วย GLM-5.2 ที่เปิดตัวแล้ว และคู่แข่งอย่าง DeepSeek และ MiniMax ที่พัฒนาไปอย่างรวดเร็ว Z.AI เผชิญแรงกดดันสูงในการรักษาตำแหน่งอันดับ 1 ในประเทศ ขณะที่ต้องลดช่องว่างกับโมเดลชั้นนำของตะวันตก
• มูลค่าบริษัท vs. พื้นฐาน: มูลค่าตลาด 1.28 แสนล้านดอลลาร์ ขึ้นอยู่กับความคาดหวังการเติบโตที่สูงมาก — JPMorgan คาดการณ์รายได้ปี 2026 ไว้ที่ประมาณ 4.6 พันล้านหยวน นั่นหมายถึงหุ้นซื้อขายที่อัตราส่วนราคาต่อรายได้ประมาณ 350 เท่า แทบไม่มีที่ว่างให้พลาดเลย