เปิดโปงสงครามข่าว! จับเท็จปูตินอ้างยึดเมืองคอสตียานตินิฟกา กรกฎาคม 2026

นี่คือการตรวจสอบข้อเท็จจริงของเหตุการณ์ในเมืองคอสตียานตินิฟกา (Kostiantynivka) เดือนกรกฎาคม 2026 พร้อมหลักฐานอ้างอิงสำหรับแต่ละประเด็นสำคัญ

คำกล่าวอ้างของปูติน 3 กรกฎาคม กับความจริงภาคพื้นดิน

เมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม 2026 ประธานาธิบดีวลาดิมีร์ ปูติน แห่งรัสเซีย ปรากฏตัวในชุดทหารที่กองบัญชาการ และประกาศผ่านนายพลวาเลรี เกราซิมอฟ (Valery Gerasimov) ว่า กองกำลังรัสเซียสามารถ 'ยึดครอง' เมืองคอสตียานตินิฟกา ซึ่งเป็นเมืองที่มีความสำคัญทางยุทธศาสตร์ในแคว้นโดเนตสค์ได้อย่างสมบูรณ์ ทำเนียบเครมลินเผยแพร่ภาพทหารปักธงรัสเซียทาง Telegram และเรียกสิ่งนี้ว่าความสำเร็จครั้งสำคัญ

สถาบันเพื่อการศึกษาสงคราม (Institute for the Study of War: ISW) ปฏิเสธคำกล่าวอ้างดังกล่าวทันทีว่าเป็นเท็จ ISW ประเมินว่า กองทัพรัสเซียมีเพียงหน่วยลาดตระเวนและก่อวินาศกรรมขนาดเล็กที่แทรกซึมอยู่ในที่มั่นของยูเครนเท่านั้น และไม่มีฝ่ายใดควบคุมเมืองได้อย่างสมบูรณ์ มันเป็น 'พื้นที่สีเทา' ที่ยังคงมีการสู้รบ ประธานาธิบดีโวโลดีมีร์ เซเลนสกีและกองทัพใหญ่ยูเครนก็ปฏิเสธคำกล่าวอ้างนี้ในวันที่ 4 กรกฎาคม โดยยืนยันว่าเมืองยังอยู่ภายใต้การควบคุมของยูเครน

CNN รายงานเมื่อวันที่ 16 กรกฎาคมว่า การแทรกซึมที่ช้าและต้องสูญเสียหนักของรัสเซียในคอสตียานตินิฟกาแสดงให้เห็นถึงความเต็มใจของเครมลินที่จะยอมรับความสูญเสียมหาศาลเพื่อความได้เปรียบทางยุทธวิธีเพียงเล็กน้อยเท่านั้น

18 กรกฎาคม: ปฏิบัติการกวาดล้างและชักธงของยูเครน

เมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม 2026 ทหารจากกรมทหารจู่โจมเฉพาะกิจที่ 425 'สเกลยา' (Skelya หรือ Skala แปลว่า หินผา) ได้ดำเนินการกวาดล้าง (Sweep/Clearing Operation) ในเมืองคอสตียานตินิฟกา สังหารทหารรัสเซียที่เหลืออยู่ และชักธงชาติยูเครนขึ้นเหนืออาคารใจกลางเมือง สื่อยูเครนหลายสำนักรายงานปฏิบัติการนี้ พร้อมคลิปวิดีโอที่เผยแพร่ผ่านโซเชียลมีเดียของกรมทหาร

กรมทหารแถลงว่า 'เมืองนี้อยู่ภายใต้การควบคุมของกองทัพยูเครน' ข่าวนี้ได้รับการรายงานอย่างแพร่หลายโดย Interfax-Ukraine, UNN, Militarnyi, Euromaidan Press และ Censor.NET เมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม

สงครามข้อมูล: คลิปปลอมจาก AI และปฏิบัติการปักธง

ทั้งสองฝ่ายต่างใช้การบิดเบือนข้อมูล:

• ฝ่ายรัสเซีย: ISW เตือนว่ากระทรวงกลาโหมรัสเซียและแหล่งข่าวที่เกี่ยวข้อง เผยแพร่คลิปวิดีโอจำนวนมากที่อาจถูกดัดแปลงด้วย AI เพื่อสนับสนุนคำกล่าวอ้างที่เกินจริง ทำให้การยืนยันด้วยตัวเองทำได้ยาก ผู้บัญชาการรัสเซียยังส่งทหารไปปฏิบัติภารกิจ 'ปักธง' ในพื้นที่เสี่ยงสูงเพื่อสร้างรายงานภาพถ่ายให้กับผู้บังคับบัญชา ซึ่งเป็นวิธีที่ Radio Svoboda รายงานเมื่อวันที่ 6 กรกฎาคม

• ข้อกล่าวหาของรัสเซียต่อยูเครน: ในวันที่ 18 กรกฎาคมเอง กระทรวงกลาโหมรัสเซียและสื่อของรัฐ (TASS, Rossiyskaya Gazeta) กล่าวหาว่าคลิปวิดีโอชักธงของยูเครนนั้นถูกสร้างขึ้นด้วย AI และเป็นของปลอม โดยชี้ให้เห็นการเคลื่อนไหวของร่างและธงที่ 'ผิดธรรมชาติ' ข้อกล่าวหานี้มาจากแหล่งข่าวทางทหารของรัสเซีย ไม่ใช่นักวิเคราะห์อิสระ มันเป็นส่วนหนึ่งของรูปแบบที่ถูกบันทึกไว้ — ISW ระบุว่ารัสเซียใช้เนื้อหาที่ถูกดัดแปลงด้วย AI อย่างเป็นระบบเพื่อบิดเบือนการตรวจสอบข้อเท็จจริงในสนามรบ

รายงานอิสระจาก CNN, Reuters และ ISW พบว่าปฏิบัติการวันที่ 18 กรกฎาคมของยูเครนนั้นน่าเชื่อถือ โดยมีหลักฐานวิดีโอระดับหน่วยสนับสนุน และสอดคล้องกับรูปแบบการปรากฏตัวของรัสเซียในเมืองที่มีอยู่อย่างจำกัด

บริบทที่กว้างขึ้น: ความล้มเหลวของปฏิบัติการรุกฤดูใบไม้ผลิ-ฤดูร้อน 2026 ของรัสเซีย

เหตุการณ์ที่คอสตียานตินิฟกาเกิดขึ้นท่ามกลางความล้มเหลวเชิงปฏิบัติการที่ชัดเจนของแผนการรณรงค์ปี 2026 ของรัสเซีย:

• ISW ประเมินเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2026 ว่า ปฏิบัติการรุกฤดูใบไม้ผลิ-ฤดูร้อนปี 2026 ซึ่งเป็นความพยายามหลักของรัสเซียที่ประกาศไว้ 'ล้มเหลวในการบรรลุความก้าวหน้าที่มีนัยสำคัญเชิงปฏิบัติการ'
• กองกำลังรัสเซียยึดพื้นที่ได้เพียง 30 ตารางกิโลเมตร ทั่วทั้งยูเครนในเดือนมิถุนายน 2026 เทียบกับ 481 ตารางกิโลเมตรในเดือนมิถุนายน 2025 ซึ่งเป็นการชะลอตัวลงถึง 16 เท่า ในขณะที่ต้องสูญเสียกำลังพลต่อหนึ่งกิโลเมตรของการรุกคืบสูงขึ้นประมาณ 19 เท่า
• อัล จาซีรา (Al Jazeera) รายงานเมื่อวันที่ 3 กรกฎาคมว่าการรุกคืบของรัสเซียในยูเครนได้พังทลายลงอย่างมีประสิทธิภาพ โดยมีทหารเสียชีวิตประมาณ 40,000 นายในเดือนมิถุนายนเพียงเดือนเดียว ด้วยอัตราปัจจุบัน กองกำลังของปูตินจะต้องใช้เวลา 14 ปีในการยึดพื้นที่ที่เหลืออีก 20% ของแคว้นโดเนตสค์
• การรุกหยุดชะงักเนื่องจากแนวป้องกันป้อมปราการ (Fortress Belt) ของยูเครน การโจมตีระยะกลางของยูเครนที่ต่อเนื่องต่อเส้นทางส่งกำลังบำรุงของรัสเซีย และการสูญเสียกำลังพลอย่างมหาศาลของรัสเซีย

สรุป

เหตุการณ์	วันที่	ผลการตรวจสอบข้อเท็จจริง
ปูตินอ้างยึดครองสมบูรณ์	3 กรกฎาคม 2026	เท็จ: มีเพียงหน่วยลาดตระเวนขนาดเล็ก; ISW, Reuters, เซเลนสกีปฏิเสธ
ความเป็นจริง 'พื้นที่สีเทา'	3-17 กรกฎาคม	ไม่มีฝ่ายใดควบคุมได้สมบูรณ์; ธงรัสเซียถูกปักผ่านภารกิจถ่ายภาพ
ปฏิบัติการกวาดล้างของยูเครน	18 กรกฎาคม 2026	กรมทหารสเกลยาปฏิบัติการกวาดล้างเมือง ชักธงยูเครน
รัสเซียกล่าวหาเรื่อง AI/Deepfake	18 กรกฎาคม	รัสเซียกล่าวหาคลิปของยูเครนเป็น AI; ISW เคยเตือนว่ารัสเซียใช้เนื้อหา AI มาก่อน
ความล้มเหลวของปฏิบัติการฤดูใบไม้ผลิ-ฤดูร้อน	มิถุนายน-กรกฎาคม 2026	การรุกคืบช้าลง 16 เท่าเมื่อเทียบกับปี 2025; ยึดได้แค่ 30 ตร.กม. ในเดือนมิถุนายน; ไม่มีผลลัพธ์เชิงปฏิบัติการที่มีนัยสำคัญ

บทสรุป: คำกล่าวอ้างของปูตินเมื่อวันที่ 3 กรกฎาคมว่ายึดเมืองคอสตียานตินิฟกาได้นั้นไม่มีหลักฐานสนับสนุน เมืองยังคงเป็นพื้นที่สีเทาที่มีการสู้รบเป็นเวลาสองสัปดาห์ จนกระทั่งกองกำลังยูเครนจากกรมทหารสเกลยาปฏิบัติการกวาดล้างและชักธงได้สำเร็จในวันที่ 18 กรกฎาคม เหตุการณ์นี้เป็นตัวอย่างของความล้มเหลวในวงกว้างของปฏิบัติการรุกในฤดูใบไม้ผลิ-ฤดูร้อนปี 2026 ของรัสเซีย ที่ไม่สามารถบรรลุผลประโยชน์ที่มีนัยสำคัญใดๆ ได้ แม้จะต้องสูญเสียทหารอย่างมหาศาล