ผลกระทบจากสงครามอิหร่าน: ราคาน้ำมันเชื้อเพลิงเครื่องบินพุ่ง กำไรสายการบินโลกลดฮวบ ตลาดการเงินผันผวน

สงครามระหว่างสหรัฐฯ และพันธมิตรกับอิหร่านที่เริ่มต้นขึ้นในเดือนกุมภาพันธ์ 2026 ได้สร้างหายนะแบบลูกโซ่ให้กับสายการบินในยุโรป ส่งผลให้ตัวเลขคาดการณ์กำไรของอุตสาหกรรมสายการบินทั่วโลกในปี 2026 ลดลงครึ่งหนึ่ง และทำให้ธนาคารกลางสหรัฐฯ (เฟด) ต้องจับตาการขึ้นอัตราดอกเบี้ย เนื่องจากราคาน้ำมันที่สูงขึ้นจะผลักดันให้เงินเฟ้อคงอยู่ยาวนาน นี่คือข้อค้นพบสำคัญ

ผลกระทบต่อสายการบินยุโรป

• ราคาน้ำมันเชื้อเพลิงเครื่องบินพุ่งขึ้นมากกว่าสองเท่าหลังจากปฏิบัติการทางทหารของสหรัฐฯ และอิสราเอลต่ออิหร่านในเดือนกุมภาพันธ์ 2026 โดยเพิ่มจากประมาณ 68 ยูโรต่อบาร์เรล (80 ดอลลาร์สหรัฐ) เป็น 154 ยูโร (180 ดอลลาร์สหรัฐ) ในช่วงปลายเดือนเมษายน อัลจาซีรารายงานว่าราคาพุ่งสูงขึ้นกว่า 80% นับตั้งแต่ปลายเดือนกุมภาพันธ์
• การปิดช่องแคบฮอร์มุซทำให้อุปทานน้ำมันเชื้อเพลิงเครื่องบินจากตะวันออกกลาง ซึ่งยุโรปและเอเชียต้องพึ่งพา ต้องหยุดชะงักอย่างรุนแรง สำนักงานพลังงานระหว่างประเทศ (IEA) เตือนว่าในช่วงกลางเดือนเมษายน ยุโรปเหลือเชื้อเพลิงสำรองสำหรับเครื่องบินเพียงประมาณหกสัปดาห์เท่านั้น
• สายการบินยุโรปจำเป็นต้องลดเที่ยวบินหลายพันเที่ยว ยกเลิกที่นั่งหลายล้านที่นั่ง และปรับขึ้นค่าโดยสาร ค่าใช้จ่ายน้ำมันเฉลี่ยต่อผู้โดยสารระยะไกลเพิ่มขึ้น 88 ยูโร (104 ดอลลาร์สหรัฐ)
• สายการบินที่มีการป้องกันความเสี่ยงจากราคาน้ำมัน (Hedging) ในวงจำกัดได้รับผลกระทบหนักที่สุด บางราย "กำลังพิจารณาการปรับโครงสร้าง การซื้อกิจการ หรือแม้แต่การขอคุ้มครองการล้มละลาย" และความตึงเครียดนี้น้ำหนักกดดันราคาหุ้นของสายการบิน

การปรับลดคาดการณ์กำไรของ IATA

• ในเดือนมิถุนายน 2026 สมาคมขนส่งทางอากาศระหว่างประเทศ (IATA) ปรับลดคาดการณ์กำไรสุทธิของอุตสาหกรรมสายการบินทั่วโลกประจำปี 2026 ลงอย่างรวดเร็วเหลือ 2.3 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ คิดเป็นประมาณ ครึ่งหนึ่ง ของการคาดการณ์ก่อนหน้านี้ที่ 4.1 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ
• อัตรากำไรสุทธิถูกปรับลดลงจากที่คาดการณ์ไว้ 3.9% เหลือเพียง 2.0%
• IATA คาดการณ์ว่าต้นทุนเชื้อเพลิงจะพุ่งสูงขึ้นเกือบ 40% จาก 2.52 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2025 เป็น 3.5 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2026 โดยราคาน้ำมันเชื้อเพลิงเครื่องบินเฉลี่ยจะเพิ่มขึ้น 70% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า มาอยู่ที่ประมาณ 152 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรล

ตลาดการเงินในวงกว้างและแนวโน้มการขึ้นดอกเบี้ยของเฟด

• ภายในปลายเดือนมิถุนายน 2026 หลังจากเงินเฟ้อที่สูงขึ้นเป็นเวลาสี่เดือน ตลาดฟิวเจอร์สและอัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลระยะสั้นได้สะท้อนถึงการคาดการณ์การขึ้นดอกเบี้ยของเฟด เกือบ 2 ครั้ง ในปีหน้าแล้ว
• รายงานการประชุมของเฟดประจำเดือนมิถุนายนแสดงให้เห็นว่าผู้กำหนดนโยบายยอมรับว่าราคาน้ำมันที่พุ่งสูงขึ้นจากอิหร่านกำลังกระตุ้นความกังวลเรื่องเงินเฟ้ออีกครั้ง ซึ่งช่วยผลักดันให้มีการคาดการณ์การขึ้นอัตราดอกเบี้ย
• Bloomberg Economics ประเมินว่าอัตราดอกเบี้ยทั่วโลกจะยังคงอยู่ในระดับสูงต่อไปอีกหลายปีเนื่องจากผลกระทบด้านเงินเฟ้อของสงครามครั้งนี้
• การสู้รบที่กลับมาปะทุอีกครั้งในต้นเดือนกรกฎาคม (หลังการหยุดยิงที่เปราะบางล่มสลาย) ส่งผลให้ราคาน้ำมันดิบพุ่งสูงขึ้นอีกครั้งและตลาดหุ้นปรับตัวลดลง ทำให้ความผันผวนของตลาดยืดเยื้อออกไป
• ก่อนหน้านี้ เฟดมีมติคงอัตราดอกเบี้ยในการประชุมเดือนมีนาคม 2026 โดยปรับเพิ่มคาดการณ์เงินเฟ้อให้สูงขึ้น และส่งสัญญาณว่าจะปรับลดอัตราดอกเบี้ยเพียงครั้งเดียวในปี 2026 ซึ่งเป็นท่าทีที่เข้มงวดกว่าที่ตลาดคาดการณ์ไว้ก่อนเกิดสงคราม