WAICO: เปิดตัวองค์กร AI โลก 29 ชาติที่จีนนำ แตกต่างจากกรอบชาติตะวันตกอย่างไร

สามเป้าหมายเชิงปฏิบัติการ

WAICO มีหลักการชี้นำ 6 ประการ (AI เพื่อความดี, การเคารพอธิปไตย, การมุ่งเน้นการพัฒนา, ความปลอดภัยและการควบคุม, ความเป็นธรรมและการไม่แบ่งแยก, และความร่วมมือที่เปิดกว้าง) ซึ่งแปลเป็นเป้าหมายเชิงปฏิบัติการสำคัญ 3 ข้อ :

1. เสริมสร้างความร่วมมือด้านนวัตกรรมเพื่อปลดล็อกผลประโยชน์จาก AI รวมถึงการแบ่งปันโอกาสจากความทันสมัยของจีนกับประเทศอื่นๆ
2. ส่งเสริมการพัฒนาที่ครอบคลุมเพื่อลดช่องว่าง AI โลก โดยจัดการกับช่องว่างระหว่างประเทศพัฒนาแล้วและกำลังพัฒนาในด้านการประมวลผล ข้อมูล และบุคลากร
3. ยกระดับธรรมาภิบาลและการบริหารความเสี่ยง AI ระดับโลก โดยทำงานเพื่อสร้างกรอบงานที่เป็นเอกภาพสำหรับจริยธรรม AI มาตรฐานความปลอดภัย และบรรทัดฐานทางเทคนิค

WAICO แตกต่างจากกระบวนการฮิโรชิมา AI ของ G7 อย่างไร

กระบวนการฮิโรชิมา AI (เปิดตัวในเดือนพฤษภาคม 2023 โดย G7) เป็นโครงการที่มีสมาชิกจำกัด โดยมุ่งเน้นการวิเคราะห์ความเสี่ยง หลักการชี้นำ และประมวลการปฏิบัติสำหรับ AI ขั้นสูง/ AI เชิงสร้างสรรค์ โดยจำกัดการมีส่วนร่วมเฉพาะสมาชิก G7 และพันธมิตรที่ได้รับเชิญ WAICO แตกต่างในสามประเด็นเชิงโครงสร้าง :

• สมาชิกภาพแบบเปิด – WAICO เปิดรับรัฐอธิปไตยทุกรัฐ โดยเสนอเป็นเวทีสากลมากกว่าเป็นชมรมเฉพาะ
• การมุ่งเน้นการพัฒนาเป็นอันดับแรก – WAICO ให้ความสำคัญกับการลด 'ช่องว่างทางปัญญา' และแบ่งปันผลประโยชน์ AI กับประเทศกำลังพัฒนา แทนที่จะมุ่งเน้นการจำกัดความเสี่ยงเป็นหลัก
• การเข้าถึงเทคโนโลยีอย่างไม่เลือกปฏิบัติ – จีนวางกรอบ WAICO เป็นการปฏิเสธ 'กลุ่มเทคโนโลยี' และข้อจำกัดการส่งออก โดยวางตำแหน่งให้ต่อต้านกรอบของตะวันตกที่จีนเรียกว่าเป็นการกีดกัน

บริบทภูมิรัฐศาสตร์: การควบคุมการส่งออกของสหรัฐฯ และคำวิจารณ์จากตะวันตก

การเปิดตัว WAICO ฝังตัวอยู่ในเทคโนโลยีการแข่งขันระหว่างสหรัฐฯ และจีนที่เข้มข้นขึ้น สหรัฐฯ ได้กำหนดมาตรการควบคุมการส่งออกชิป AI ขั้นสูงและอุปกรณ์เซมิคอนดักเตอร์เพื่อชะลอความก้าวหน้าด้าน AI ของจีน รวมถึงกฎระเบียบภายใต้การบริหารของทั้งไบเดนและทรัมป์ ในช่วงต้นปี 2026 คณะกรรมการการต่างประเทศของสภาผู้แทนราษฎรสหรัฐฯ ได้ผลักดันร่างกฎหมายสองพรรคใหม่เพื่อจำกัดการไหลของเทคโนโลยี AI ไปยังจีน มาตรการเหล่านี้ได้รับ คำวิจารณ์จากหลายทิศทาง:

• จีน กล่าวหาสหรัฐฯ ว่า 'ใช้ระเบียบควบคุมการส่งออกในทางที่ผิด' และเรียกร้องให้วอชิงตันแก้ไข 'การกระทำผิด' และยุติการปฏิบัติที่ 'เลือกปฏิบัติ'
• นักวิเคราะห์ตะวันตก ตั้งคำถามถึงประสิทธิภาพของการควบคุม ผลวิเคราะห์จาก布鲁金斯学会 สรุปว่าสหรัฐฯ 'ออกจากตลาดชิป AI ในจีน' อย่างมีประสิทธิภาพแล้ว เนื่องจากทางเลือกในประเทศของปักกิ่งลดความต้องการชิปอเมริกันที่ถูกคว่ำบาตร งานศึกษาทางวิชาการใน Cogent Social Sciences ให้เหตุผลว่าการควบคุมการส่งออกของสหรัฐฯ 'เร่งการผลักดันนวัตกรรมในประเทศของจีนโดยไม่ได้ตั้งใจ' เผยให้เห็นจุดอ่อนเชิงโครงสร้างในกลยุทธ์จุดคอขวด
• Chatham House เตือนว่าการควบคุมการส่งออกชิปเพียงอย่างเดียว 'จะไม่สามารถ阻止ไม่ให้จีนพัฒนา AI ขั้นสูงต่อไปได้'
• ข้อพิพาทในอุตสาหกรรมสาธารณะ เกิดขึ้น โดยซีอีโอเทคโนโลยีชั้นนำโต้เถียงกันว่าการจำกัดการเข้าถึงชิปช่วยปกป้องความเป็นผู้นำของสหรัฐฯ หรือเสริมขีดความสามารถภายในประเทศของปักกิ่งโดยไม่ได้ตั้งใจ

WAICO ทำหน้าที่เป็นตัวแทนเชิงสถาบันของการเล่าเรื่องโต้แย้งของจีน นั่นคือ ธรรมาภิบาล AI ระดับโลกควรครอบคลุม มุ่งเน้นการพัฒนา และปราศจากข้อจำกัดทางเทคโนโลยีที่กำหนดโดยมหาอำนาจเดียว การเปิดตัวทำให้ปักกิ่งมีเวทีการทูตเพื่อเสนอรูปแบบธรรมาภิบาลทางเลือกแก่ประเทศต่างๆ ที่รู้สึกว่าถูกกีดกันจากกรอบของตะวันตก