อัลโคอาตัดสินใจลงทุนขั้นสุดท้ายสร้างโรงงานผลิตแกลเลียมในออสเตรเลียตะวันตก ฝ่าด่านจีนผูกขาดตลาด

เมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2569 (ค.ศ. 2026) บริษัท Alcoa Corporation พร้อมด้วยรัฐบาลของออสเตรเลีย ญี่ปุ่น และสหรัฐอเมริกา ได้ประกาศการตัดสินใจลงทุนขั้นสุดท้าย (FID) สำหรับการสร้างโรงงานผลิตแกลเลียมที่ตั้งอยู่ร่วมกับโรงกลั่นอะลูมินา Wagerup ของ Alcoa ในรัฐเวสเทิร์นออสเตรเลีย นับเป็นโครงการแกลเลียมพหุภาคีสำคัญแห่งแรกนอกประเทศจีน ซึ่งถือเป็นความพยายามร่วมกันในการลดการพึ่งพาจีนซึ่งครองตลาดแกลเลียมโลกเกือบเบ็ดเสร็จ โดยแกลเลียมเป็นแร่สำคัญสำหรับเซมิคอนดักเตอร์ อิเล็กทรอนิกส์ทางการทหาร และระบบสื่อสารขั้นสูง

กำลังการผลิตที่คาดหวังและส่วนแบ่งตลาดโลก

• โรงงานมีแผนจะผลิตแกลเลียมประมาณ 100 เมตริกตันต่อปี ซึ่งเป็นผลพลอยได้จากกระบวนการแปรรูปบอกไซต์ที่มีอยู่ที่ Wagerup
• ปริมาณดังกล่าวคิดเป็น ประมาณ 10% ของอุปทานแกลเลียมโลก ตามข้อมูลจากผู้บริหาร Alcoa และสำนักข่าว Reuters โดยก่อนหน้านี้ Alcoa เคยระบุว่าเป็น 'เกือบ 10%' ของอุปทานโลก

โครงสร้างการร่วมทุน — Japan Australia Gallium Associates (JAGA)

• ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2568 (ค.ศ. 2025) บริษัทการค้าญี่ปุ่น Sojitz Corporation และ Japan Organization for Metals and Energy Security (JOGMEC) ได้จัดตั้งบริษัทร่วมทุนชื่อ Japan Australia Gallium Associates Pty Ltd (JAGA) เพื่อดำเนินการศึกษาร่วมสำหรับการผลิตแกลเลียมในออสเตรเลีย
• Alcoa of Australia (บริษัทในเครือของ Alcoa Corp.) ได้ลงนามใน ข้อตกลงการพัฒนาร่วมกับ JAGA เพื่อขับเคลื่อนโครงการ Wagerup ต่อไป
• ภายใต้ FID นี้ Alcoa จะเป็นผู้ก่อสร้างและดำเนินการโรงงาน โดยทำหน้าที่เป็นผู้จัดการงานก่อสร้างและดำเนินงานให้กับกิจการร่วมค้า ข่าวประชาสัมพันธ์อย่างเป็นทางการของ Alcoa ระบุว่าการมีส่วนร่วมของบริษัทในกิจการร่วมค้านี้คาดว่าจะไม่มีผลกระทบทางการเงินอย่างมีนัยสำคัญ

กรอบความร่วมมือแร่สำคัญสหรัฐฯ-ออสเตรเลียและการจัดหาเงินทุน

• ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2568 (ค.ศ. 2025) ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ (สหรัฐฯ) และนายกรัฐมนตรีแอนโธนี อัลบานีส (ออสเตรเลีย) ได้ลงนามในกรอบความร่วมมือ US-Australia Critical Minerals Framework ครั้งสำคัญที่ทำเนียบขาว โดยแต่ละประเทศมุ่งมั่นลงทุนอย่างน้อย 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ในโครงการเหมืองและแปรรูปใหม่ภายใน 6 เดือน รวมมูลค่ากว่า 2 พันล้านดอลลาร์ บางรายงานระบุว่ากรอบความร่วมมือในวงกว้างนี้มีมูลค่าสูงถึง 8.5 พันล้านดอลลาร์ในหลายโครงการ
• Export Finance Australia (EFA) ให้การสนับสนุนทางการเงินสำหรับโครงการแร่สำคัญของออสเตรเลียภายใต้กรอบนี้
• ในวันเดียวกับที่ลงนามกรอบความร่วมมือ ธนาคารเพื่อการส่งออก-นำเข้าแห่งสหรัฐฯ (U.S. EXIM) ได้ประกาศ หนังสือแสดงเจตจำนง (LOIs) จำนวน 7 ฉบับ รวมมูลค่ากว่า 2.2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ เพื่อสนับสนุนโครงการแร่สำคัญที่เป็นมิตรกับสหรัฐฯ ในออสเตรเลีย โครงการแกลเลียมของ Alcoa เป็นหนึ่งในโครงการสำคัญที่ได้รับประโยชน์จากโครงสร้างทางการเงินนี้

การต่อกรกับการผูกขาดและการควบคุมการส่งออกของจีน

• จีนครองสัดส่วน ประมาณ 89% ของกำลังการผลิตแกลเลียมบริสุทธิ์ต่ำทั่วโลก ตามข้อมูลของสำนักงานสำรวจธรณีวิทยาสหรัฐฯ (USGS)
• ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2566 (ค.ศ. 2023) จีนได้บังคับใช้มาตรการควบคุมการส่งออกแกลเลียมและเจอร์เมเนียม โดยกำหนดให้ต้องมีใบอนุญาตส่งออกพิเศษ ซึ่งถูกมองอย่างกว้างขวางว่าเป็นการใช้อำนาจผูกขาดเพื่อเป็นเครื่องมือต่อรองทางภูมิรัฐศาสตร์
• โรงงานแกลเลียมที่ Wagerup ถูกออกแบบมาเพื่อสร้าง แหล่งอุปทานแห่งใหม่ที่อยู่นอกเหนือการควบคุมของจีน สำหรับประเทศพันธมิตร เพื่อแก้ไขจุดอ่อนดังกล่าวโดยตรง นายกรัฐมนตรีอัลบานีสกล่าวถึงโครงการนี้ว่าเป็น 'การเปลี่ยนเกม' (game-changing) และ 'การเปลี่ยนแปลงครั้งยิ่งใหญ่' (transformative) สำหรับห่วงโซ่อุปทานแร่สำคัญ

ระยะเวลาก่อสร้าง

• Alcoa ระบุว่าจะเริ่ม กิจกรรมการก่อสร้างหลังจากเตรียมพื้นที่ขั้นสุดท้ายเสร็จสิ้น ยังไม่มีการประกาศวันเริ่มดำเนินการเชิงพาณิชย์ที่แน่นอนในข่าวประชาสัมพันธ์ FID แม้สัญญาณก่อนหน้านี้ในปี 2568 (ค.ศ. 2025) จะระบุเป้าหมายการผลิตภายในสิ้นปี 2569 (ค.ศ. 2026) ข่าวจาก WSJ รายงานว่าโรงงาน 'จะถูกสร้างและดำเนินการโดย Alcoa' โดยไม่ได้ระบุปีที่แล้วเสร็จในรายงาน FID

การเข้าซื้อกิจการ South32 ของ Alcoa

• หลักฐานที่ได้มาไม่มีแหล่งข้อมูลเฉพาะสำหรับ 'การเข้าซื้อกิจการพอร์ตโฟลิโออะลูมิเนียมของ South32 มูลค่า 5.6 พันล้านดอลลาร์' ไม่สามารถยืนยันข้อมูลนี้ได้จากผลการค้นหาที่มีอยู่ อาจเป็นการทำธุรกรรมแยกต่างหากโดย Alcoa ที่ไม่ได้อยู่ในขอบเขตการค้นหานี้

ความสำคัญในฐานะความร่วมมือพหุภาคี

• โครงการนี้เป็นโครงการเรือธงภายใต้ Australia-Japan Joint Declaration on Economic Security Cooperation ซึ่งยกระดับแร่สำคัญให้เป็นเสาหลักของความสัมพันธ์ทวิภาคีในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2569 (ค.ศ. 2026)
• แกลเลียมมีความจำเป็นต่อการผลิต เซมิคอนดักเตอร์แบบ GaN (gallium nitride) ซึ่งใช้ในโครงสร้างพื้นฐาน 5G/6G เรดาร์ การสื่อสารทางการทหาร ระบบดาวเทียม และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์กำลังสำหรับยานยนต์ไฟฟ้า ในสหรัฐฯ การบริโภคแกลเลียมในประเทศร้อยละ 74 อยู่ในไอซี (IC) และร้อยละ 25 ในอุปกรณ์ออปโตอิเล็กทรอนิกส์
• การสร้างแหล่งผลิตแกลเลียมในห่วงโซ่อุปทานของพันธมิตรช่วยลดการพึ่งพาจีนเชิงยุทธศาสตร์ทั้งใน การผลิตเซมิคอนดักเตอร์เชิงพาณิชย์และการใช้งานด้านการป้องกันประเทศ และเป็นแม่แบบสำหรับความร่วมมือด้านแร่สำคัญพหุภาคีในอนาคตที่เกี่ยวข้องกับออสเตรเลีย ญี่ปุ่น และสหรัฐอเมริกา