เซเลนสกีปลด ‘มิไคโล เฟโดรอฟ’ พ้นรัฐมนตรีกลาโหม หลังดำรงตำแหน่งเพียง 6 เดือน สะท้อนความขัดแย้งเชิงยุทธศาสตร์ในกองทัพ

ประธานาธิบดีโวโลดีมีร์ เซเลนสกี แห่งยูเครน ปลด ‘มิไคโล เฟโดรอฟ’ (Mykhailo Fedorov) ออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม เมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม 2026 หลังดำรงตำแหน่งเพียง 6 เดือน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการปรับคณะรัฐมนตรีครั้งใหญ่ในยามสงคราม โดยก่อนหน้านี้ได้มีการปลดนายกรัฐมนตรี ‘ยูเลีย สวีรีเดนโค’ และเตรียมเสนอทีมรัฐบาลชุดใหม่ท่ามกลางการรุกรานเต็มรูปแบบของรัสเซียที่ยังคงดำเนินต่อไป

เบื้องหลังของเฟโดรอฟ: ผู้นำด้านเทคโนโลยีและสงครามโดรน

• เฟโดรอฟ วัย 35 ปี ไม่มีพื้นหลังทางทหารมาก่อน โดยเริ่มต้นจากการเป็นรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการเปลี่ยนแปลงทางดิจิทัล (Digital Transformation) ตั้งแต่ปี 2019 ซึ่งเขาเป็นผู้สร้าง ‘กองทัพโดรน’ (Army of Drones) ขึ้นมาจากศูนย์ และกลายเป็นสถาปนิกของยุทธศาสตร์สงครามโดรนของประเทศ
• ก่อนที่รัสเซียจะรุกรานเต็มรูปแบบ เขาเปิดเผยว่า ไม่มีบริษัทเอกชนสักแห่งในยูเครนที่ผลิตขีปนาวุธหรือหุ่นยนต์ แต่เมื่อถึงต้นปี 2026 มีนับสิบแห่ง เขาผลักดันให้เปลี่ยนการใช้โดรนที่ผลิตในจีนมาเป็นรุ่นที่ผลิตในประเทศ และดูแลการตัดสินใจซื้อโดรนฉุกเฉินที่ต้องเบิกเงินจากงบประมาณอื่น
• ‘เดอะนิวยอร์กไทมส์’ (The New York Times) เคยทำโปรไฟล์เขาในฐานะผู้ที่ ‘หลอมรวมอนาคตของสงคราม’ ด้วยระบบ AI และระบบอัตโนมัติ และการแต่งตั้งเขาเป็นรัฐมนตรีกลาโหมในเดือนมกราคม 2026 ถูกมองว่าเป็นการประกาศว่าสงครามโดรนคือรากฐานของยุทธศาสตร์ป้องกันประเทศของยูเครน

เหตุผลที่เฟโดรอฟถูกปลด

แหล่งข่าวหลายแห่งชี้ไปที่สาเหตุหลัก 4 ประการ:

• ความขัดแย้งเชิงยุทธศาสตร์กับกองทัพ. เซเลนสกีบอกกับสมาชิกรัฐสภาว่า เฟโดรอฟและผู้บัญชาการทหารสูงสุด ‘โอเล็กซานเดอร์ เซียร์สกี’ (Oleksandr Syrskyi) ‘ไม่ได้มองสงครามในแบบเดียวกัน’ และเฟโดรอฟไม่ได้ประสานงานการจัดซื้อของรัฐกับกองบัญชาการทหาร นายพลหลายคนวิจารณ์การนำเสนอสไตล์ซิลิคอนแวลลีย์ของเฟโดรอฟ และแนวทางการจัดซื้อขีปนาวุธและกระสุนของเขา
• ความล้มเหลวในการปฏิรูปสำนักงานเกณฑ์ทหาร (TCC). เหตุผลหลักที่เซเลนสกีให้ไว้ในการเปลี่ยนตัวเฟโดรอฟด้วยคลีเมนโคคือความเชื่อว่ารัฐมนตรีมหาดไทยจะสามารถปฏิรูปศูนย์สรรหาทหารในพื้นที่ (Territorial Recruitment Centers) ได้สำเร็จ ซึ่งเป็นการปฏิรูปที่เฟโดรอฟล้มเหลว
• ความตึงเครียดด้านการจัดซื้อและการตรวจสอบ. เฟโดรอฟเริ่มงานด้วยการตรวจสอบที่พบว่ามีการใช้จ่ายเกินตัวในด้านกลาโหมถึงประมาณ 7.2 พันล้านดอลลาร์ ซึ่งทำให้เขาขัดแย้งกับผลประโยชน์ภายในระบบราชการทหาร
• ส่วนหนึ่งของการปรับเปลี่ยนทางการเมืองครั้งใหญ่. เซเลนสกีให้เหตุผลว่าการปรับเปลี่ยนทั้งหมด—การเปลี่ยนนายกฯ, รมว.กลาโหม และตำแหน่งอื่นๆ ในคณะรัฐมนตรี—เป็นสิ่งจำเป็นเพื่อส่งมอบ ‘ยุทธศาสตร์ทางการเมืองใหม่’ ให้กับประเทศท่ามกลางสงครามที่ยืดเยื้อ

การปรับคณะรัฐมนตรีครั้งใหญ่

• เซอร์ฮี โคเรตสกี (Serhii Koretskyi) ขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรี. เซเลนสกีปลดนายกฯ สวีรีเดนโค เมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม และเสนอชื่อเซอร์ฮี โคเรตสกี ซีอีโอของบริษัทพลังงานแห่งชาติ ‘นาโฟกาซ’ (Naftogaz) ขึ้นดำรงตำแหน่งแทน เซเลนสกียกย่องโคเรตสกีว่าเป็น ‘บุคคลที่พร้อมที่สุด’ สำหรับบทบาทนี้ และได้ส่งชื่อให้รัฐสภาอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม โคเรตสกีคาดว่าจะวางลำดับความสำคัญของรัฐบาลใหม่ โดยมีรัฐมนตรีบางคน (ชมีฮาล, เบเรจนา) ที่น่าจะยังคงอยู่ในตำแหน่ง
• อีฮอร์ คลีเมนโค (Ihor Klymenko) ขึ้นเป็นรัฐมนตรีกลาโหม. สมาชิกรัฐสภาหลายคนยืนยันเมื่อวันที่ 15 กรกฎาคมว่า เซเลนสกีจะเสนอชื่อ ‘อีฮอร์ คลีเมนโค’ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยคนปัจจุบัน เข้ามาแทนที่เฟโดรอฟ คลีเมนโคเป็นเจ้าหน้าที่ตำรวจและความมั่นคงมืออาชีพที่ดำรงตำแหน่งหัวหน้ากระทรวงมหาดไทยมาตั้งแต่ปี 2023 เขาถูกมองว่าเป็นบุคคลที่สามารถบังคับใช้การปฏิรูปสถาบันและปรับปรุงการประสานงานกับกองบัญชาการทหารได้ดีกว่า—แต่การแต่งตั้งของเขาก็ถูกวิพากษ์วิจารณ์จากภาคประชาสังคมและพันธมิตรระหว่างประเทศที่ชื่นชอบแนวทางการปฏิรูปและขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยีของเฟโดรอฟ
• จังหวะเวลาและความเสี่ยง. การปรับเปลี่ยนครั้งนี้เกิดขึ้นท่ามกลางการโจมตีของรัสเซียที่ยังคงดำเนินไปตามแนวหน้า และในขณะที่พันธมิตรตะวันตกเริ่มตั้งคำถามเกี่ยวกับธรรมาภิบาลภายในประเทศของยูเครน ‘เดอะการ์เดียน’ (The Guardian) รายงานว่าการปลดเฟโดรอฟ ‘ทำให้เกิดความไม่พอใจในหมู่ผู้สนับสนุนของเขา’ และพันธมิตรระหว่างประเทศและภาคประชาสังคมเคยเรียกร้องให้เขา stay อยู่ในตำแหน่งต่อ