จีนประกาศกฎหมาย AI คู่หูฉบับแรกของโลก มีผล 15 ก.ค. 2026 สั่ง ByteDance, Alibaba, Tencent ปิดฟีเจอร์แฟนเสมือนทันที

ข้อกำหนดสำคัญสำหรับผู้ให้บริการ:

• ต้องแจ้งว่าเป็น AI — ผู้ใช้ต้องได้รับแจ้งอย่างชัดเจนตั้งแต่ล็อกอินและตลอดการสนทนาว่ากำลังสื่อสารกับ AI ไม่ใช่มนุษย์
• ยื่นจดทะเบียนอัลกอริทึมและประเมินความปลอดภัย — ผู้ให้บริการต้องยื่นอัลกอริทึมต่อ CAC และผ่านการตรวจสอบความปลอดภัยตามที่กำหนด
• กลั่นกรองเนื้อหา — ระบบต้องป้องกันการสร้างหรือเผยแพร่เนื้อหาที่ขัดต่อค่านิยมหลักสังคมนิยม ส่งเสริมการเสพติด หรือเป็นอันตรายต่อผู้เยาว์
• ยืนยันอายุและโหมดการใช้งานตามวัย — แพลตฟอร์มต้องยืนยันอายุผู้ใช้และมีโหมดปฏิสัมพันธ์ที่เหมาะสมกับอายุ โดยเฉพาะการควบคุมที่เข้มงวดสำหรับเด็กอายุต่ำกว่า 14 ปี

ข้อห้ามสำคัญ:

• ห้ามคู่หูเสมือนสำหรับผู้เยาว์ — บริการ AI ในรูปแบบแฟนเสมือน คู่รัก หรือสมาชิกในครอบครัวเทียม ถูกห้ามโดยเด็ดขาดสำหรับผู้ใช้ที่อายุต่ำกว่า 18 ปี
• ห้ามสร้างความผูกพันทางอารมณ์ — บริการต้องไม่ถูกออกแบบมาให้สร้างการเสพติดหรือความผูกพันทางอารมณ์/ความรักที่ยั่งยืน
• ห้ามจำลองบุคคลจริงโดยไม่ได้รับความยินยอม — AI ไม่สามารถแอบอ้างเป็นบุคคลจริงโดยไม่ได้รับอนุญาต
• ห้าม Deepfake เพื่อแสวงหาประโยชน์หรือเนื้อหาที่เป็นอันตราย — กฎหมายห้ามใช้ AI จำลองมนุษย์เพื่อลามก ฉ้อโกง หรือเนื้อหาที่บ่อนทำลายความสงบเรียบร้อย

การตอบสนองของบริษัทเทคโนโลยีรายใหญ่

บริษัทต่างๆ ไม่ได้รับระยะเวลาผ่อนผัน — เส้นตายในการปฏิบัติตามคือวันที่มีผลบังคับใช้

• ByteDance (Doubao) — แชทบอท AI ที่ได้รับความนิยมสูงสุดในจีนปิดฟีเจอร์สร้างตัวแทน/บุคลิก AI ส่วนตัวในวันที่ 15 กรกฎาคม 2026 โดยอ้างว่า 'เป็นการปรับเปลี่ยนฟังก์ชันผลิตภัณฑ์' ผู้ใช้ถูกเปลี่ยนเส้นทางไปยังแอปคู่หูแบบสแตนด์อโลนที่ไม่สามารถปรับแต่งได้อีกต่อไป ข้อมูลตัวแทนที่ผู้ใช้สร้างขึ้นถูกลบ ByteDance แนะนำให้ผู้ใช้สำรองข้อมูลแชทก่อนวันที่ 15 กรกฎาคม
• Alibaba (Qwen) — ปิดฟีเจอร์สร้างตัวแทน AI ส่วนตัวในกรอบเวลาเดียวกัน ประวัติการแชทและการตั้งค่าตัวแทนของผู้ใช้ไม่ถูกเก็บรักษาไว้
• Tencent (Yuanbao) — ถอดฟีเจอร์ AI คู่หูที่คล้ายกันออกก่อนเส้นตายเช่นกัน
• AI ที่ใช้ในการทำงาน/เพิ่มผลผลิต ได้รับการยกเว้นอย่างชัดเจน — กฎหมายมุ่งเป้าไปที่บอทที่สร้างปฏิสัมพันธ์ทางอารมณ์ที่ยั่งยืน ไม่ใช่ผู้ช่วยสำหรับงานทั่วไป

ปัจจัยด้านประชากรที่นำไปสู่การปราบปราม

แรงจูงใจหลักของปักกิ่งคือ:

• อัตราการเกิดที่ลดลงอย่างต่อเนื่อง — วอลล์สตรีทเจอร์นัล (WSJ) รายงานว่าเจ้าหน้าที่มองว่า AI คู่หูโรแมนติกเป็นอุปสรรคต่อความสัมพันธ์ในชีวิตจริง การแต่งงาน และการมีบุตร ซึ่งบั่นทอนนโยบายส่งเสริมการเกิดโดยตรง
• สุขภาพจิตของเยาวชนและการเสพติด — มีรายงานแพร่หลายเกี่ยวกับคนหนุ่มสาว (โดยเฉพาะวัยรุ่นชาย) ที่กลายเป็นผู้พึ่งพาทางอารมณ์กับแฟน AI หรือคู่หูเสมือน นำไปสู่การถอนตัวจากสังคมและละเลยการเรียน
• ผู้ใช้ 345 ล้านคน — ประมาณการว่ามีผู้ใช้บริการ AI คู่หูในจีนถึง 345 ล้านคนในช่วงกลางปี 2026 ทำให้เกิดปรากฏการณ์ทางสังคมครั้งใหญ่ที่หน่วยงานกำกับดูแลมองว่าเป็นปัญหาสาธารณสุข
• การปกป้องผู้เยาว์ — กฎหมายระบุชัดเจนว่าการป้องกันอันตรายต่อผู้เยาว์เป็นเสาหลักสำคัญ การห้ามคู่หูเสมือนสำหรับผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 18 ปีเป็นบทบัญญัติที่เข้มงวดที่สุด

ระยะเวลาผ่อนผันและผลกระทบต่อผู้ใช้

ไม่มี ช่วงเปลี่ยนผ่านหรือระยะเวลาผ่อนผันอย่างเป็นทางการ สำหรับผู้ใช้หลังวันที่ 15 กรกฎาคม กฎหมายมีผลบังคับใช้ทันทีในวันดังกล่าว ผู้ใช้ได้รับแจ้งล่วงหน้าเพียงไม่กี่สัปดาห์ถึงสองสามวันจากแพลตฟอร์มว่าตัวแทนและประวัติการแชทที่กำหนดเองจะถูกลบ ByteDance และ Alibaba แนะนำให้ผู้ใช้ส่งออกหรือสำรองข้อมูลการสนทนาก่อนปิดระบบ แต่หลังจากเส้นตาย ข้อมูลคู่หูส่วนบุคคลก็ถูกลบไป

ผู้ใช้จำนวนมากโพสต์ข้อความอำลาที่สะเทือนอารมณ์ทางออนไลน์ โดยบางคนเปรียบเทียบการสูญเสียนี้เหมือนกับการสูญเสียคนที่รักจริงๆ