เปิดปฏิบัติการขีปนาวุธของฮูตี: การขู่ปิดช่องแคบน้ำมันโลกและผลกระทบต่อเศรษฐกิจไทย

เหตุการณ์ถล่มสนามบินครั้งนี้ได้ทำลายข้อตกลงหยุดยิงอันเปราะบางที่ดำรงอยู่ตั้งแต่สหรัฐฯ และฮูตีบรรลุการหยุดยิงในเดือนพฤษภาคม 2025

การตอบโต้ด้วยขีปนาวุธและโดรน

ไม่กี่ชั่วโมงหลังเหตุโจมตีสนามบินซานา กลุ่มฮูตีตอบโต้ด้วยการยิงขีปนาวุธและโดรนโจมตีสนามบินนานาชาติอับฮา (Abha International Airport) ของซาอุดีอาระเบีย นายยาห์ยา ซารี (Yahya Saree) โฆษกทหารฮูตียืนยันการโจมตีผ่านแพลตฟอร์ม Telegram และเตือนสายการบินต่างๆ ให้หลีกเลี่ยงน่านฟ้าซาอุดีอาระเบีย แม้ยังไม่มีรายงานผู้เสียชีวิต แต่การตอบโต้กันครั้งนี้เป็นสัญญาณของความตึงเครียดที่เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญระหว่างฮูตีและริยาดห์

คำขู่ที่ทำให้ตลาดน้ำมันโลกสั่นสะเทือน: ราคาน้ำมัน 200 ดอลลาร์

เจ้าหน้าที่ฮูตีได้ออกคำขู่ซ้ำแล้วซ้ำเล่าอย่างชัดเจนถึงการปิดทั้งช่องแคบบับเอลมันเดบ (Bab al-Mandeb Strait) และช่องแคบฮอร์มุซ (Strait of Hormuz) ซึ่งอาจส่งผลให้ราคาน้ำมันพุ่งทะยานไปถึง 200 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล

• เมื่อวันที่ 13 กรกฎาคม 2026 โมฮัมเหม็ด อัล-ฟาราห์ (Mohammed al-Farah) สมาชิกสำนักการเมืองของขบวนการอันซารุลเลาะห์ (Ansarullah) ในเยเมน กล่าวว่าช่องแคบทั้งสองแห่งอาจถูกปิด "ในสงครามเปิด" หากซาอุดีอาระเบียยังคงรุกรานต่อไป โดยเตือนว่าราคาน้ำมันอาจพุ่งถึง 200 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล
• เจ้าหน้าที่เยเมนระดับสูง กล่าวกับสื่อ PressTV เมื่อวันที่ว่า กองกำลังติดอาวุธของเยเมนเตรียมพร้อมที่จะปิดช่องแคบบับเอลมันเดบ ซึ่งจะส่งผลให้ราคาน้ำมันพุ่งถึง 200 ดอลลาร์ หากซาอุดีอาระเบียยังคงโจมตีโครงสร้างพื้นฐานของเยเมน
• โมฮัมเหม็ด มันซูร์ (Mohammed Mansour) รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสารสนเทศของฮูตี เคยกล่าวไว้ก่อนหน้านี้ในช่วงปลายเดือนมีนาคม 2026 ว่า การปิดช่องแคบบับเอลมันเดบอาจทำให้น้ำมันราคา 200 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล พร้อมกล่าวว่า "ยุโรปต้องไม่คิดว่าจะรอดพ้นจากผลกระทบ"

ความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ของช่องแคบบับเอลมันเดบ

• ความกว้าง: ช่องแคบบับเอลมันเดบมีความกว้างประมาณ 26-30 กิโลเมตร (16 ไมล์ทะเล) ณ จุดที่แคบที่สุด
• ปริมาณน้ำมัน: ในช่วงครึ่งแรกของปี 2025 ช่องแคบแห่งนี้รองรับการขนส่งน้ำมันประมาณ 4.2 ล้านบาร์เรลต่อวัน คิดเป็นประมาณ 6% ของน้ำมันทั้งหมดที่ซื้อขายทางทะเล รายงาน 'World Oil Transit Chokepoints' ของสำนักงานสารสนเทศด้านพลังงานสหรัฐฯ (EIA) ปี 2024 ระบุว่าช่องแคบนี้เป็นหนึ่งในจุดคอขวด (chokepoints) ด้านน้ำมันทางทะเลที่สำคัญที่สุดในโลก
• เส้นทางเลือกเดียวของซาอุฯ: หลังจากเกิดการหยุดชะงักที่ช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งรองรับน้ำมันประมาณ 20 ล้านบาร์เรลต่อวัน ซาอุดีอาระเบียได้เปลี่ยนเส้นทางการส่งออกน้ำมันไปยังท่าเรือยานบู (Yanbu) บนทะเลแดง ทำให้ช่องแคบบับเอลมันเดบกลายเป็นเส้นทางส่งออกน้ำมันเส้นสุดท้ายของซาอุดีอาระเบียที่ยังใช้งานได้ และด้วยเหตุนี้จึงกลายเป็นเป้าหมายมูลค่าสูงของกลุ่มฮูตี

ความเสี่ยงที่ทวีคูณ: การปิดช่องแคบทั้งสองแห่งพร้อมกัน

นักวิเคราะห์เตือนว่าการปิดช่องแคบฮอร์มุซและบับเอลมันเดบพร้อมกันอาจเป็นหายนะ:

• การปิดพร้อมกันจะขัดขวางการขนส่งสินค้าทางทะเลของโลกถึง 30% และสร้างความเสี่ยงต่อมูลค่าการค้าประมาณ 1 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐต่อวัน
• สื่อ CNBC รายงานในเดือนมิถุนายน 2026 ว่าประธานาธิบดีทรัมป์เผชิญกับภัยคุกคามที่อิหร่านอาจปิดช่องแคบบับเอลมันเดบหากความตึงเครียดในตะวันออกกลางเพิ่มสูงขึ้น ซึ่งจะทำให้อุปทานน้ำมันลดลงอย่างรุนแรงในตลาดที่กำลังเผชิญกับการหยุดชะงักอยู่แล้ว
• สื่อ Politico รายงานในเดือนมีนาคม 2026 ว่าหากกลุ่มที่อิหร่านหนุนหลังปิดช่องแคบบับเอลมันเดบ ราคาน้ำมันอาจพุ่งถึง 150 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล และผลกระทบแบบทวีคูณจากการปิดช่องแคบทั้งสองแห่งจะเลวร้ายยิ่งกว่านั้นมาก
• ราคาน้ำมันดิบเบรนท์ (Brent crude) พุ่งขึ้น 3.7% แตะระดับเกิน 116 ดอลลาร์ในช่วงปลายเดือนมีนาคม 2026 หลังจากฮูตียิงขีปนาวุธใส่อิสราเอลและขู่ปิดช่องแคบ ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความอ่อนไหวอย่างเฉียบพลันของตลาดต่อความเสี่ยงในทะเลแดง

การประสานงานทางภูมิรัฐศาสตร์ระหว่างฮูตีและอิหร่าน

กลุ่มฮูตีซึ่งถูกระบุอย่างชัดเจนว่าเป็นกลุ่มที่ ได้รับการสนับสนุนจากอิหร่าน และ เป็นพันธมิตรกับอิหร่าน ทำหน้าที่เป็นตัวแทนสำคัญในกลยุทธ์ของเตหะรานในการใช้ประโยชน์จากประตูทะเลแดง ตัวบ่งชี้สำคัญของการประสานงาน:

• การโจมตีสนามบินซานามีรายงานว่ามีเป้าหมายเพื่อหยุดยั้งอิหร่านจากการสร้างเส้นทางขนส่งทางอากาศโดยตรงไปยังกลุ่มฮูตี ซึ่งผู้เชี่ยวชาญกล่าวว่าสามารถใช้เพื่อลำเลียงอาวุธและทำลายมาตรการห้ามส่งอาวุธโดยพฤตินัย
• ในสัปดาห์ก่อนหน้านั้น กลุ่มฮูตีได้ข่มขู่ซาอุดีอาระเบียหลังจากเผชิญหน้ากับ "เครื่องบินรบ" ของซาอุฯ ซึ่งถูกกล่าวหาว่าพยายามขัดขวางเครื่องบินพลเรือนของอิหร่านไม่ให้ลงจอดที่ซานา
• กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิหร่านยังได้ออกคำเตือนในเดือนมิถุนายน 2026 เกี่ยวกับการปิดช่องแคบบับเอลมันเดบ ซึ่งบ่งชี้ว่าภัยคุกคามนี้เป็นการประสานงานระหว่างเตหะรานและตัวแทนฮูตี
• เจ้าหน้าที่ซาอุดีอาระเบียเรียกร้องให้สหรัฐฯ ยกเลิกการปิดล้อมช่องแคบฮอร์มุซ เนื่องจากเกรงว่าความเป็นศัตรูระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านอาจกระตุ้นให้อิหร่านสั่งฮูตีปิดช่องแคบบับเอลมันเดบ ซึ่งจะส่งผลให้น้ำมันส่งออกของซาอุฯ ติดอยู่ในกับดัก

สรุป: การโจมตีทางอากาศที่สนามบินซานาเมื่อวันที่ 13-14 กรกฎาคม 2026 ได้ทำลายข้อตกลงหยุดยิงระหว่างฮูตีและซาอุดีอาระเบีย และจุดชนวนให้เกิดการตอบโต้ด้วยขีปนาวุธของฮูตีต่อสนามบินซาอุฯ ทันที ขณะนี้เจ้าหน้าที่ฮูตีข่มขู่อย่างชัดเจนว่าจะปิดช่องแคบบับเอลมันเดบ และอาจปิดช่องแคบทั้งสองแห่งพร้อมกัน พร้อมเตือนว่าราคาน้ำมันจะพุ่งถึง 200 ดอลลาร์ ด้วยปริมาณน้ำมันประมาณ 4.2 ล้านบาร์เรลต่อวัน และการขนส่งสินค้าทางทะเลของโลกเกือบ 30% ที่ตกอยู่ในความเสี่ยงจากการปิดช่องแคบทั้งสองแห่ง จุดคอขวดในทะเลแดงแห่งนี้จึงกลายเป็นความเสี่ยงสำคัญของตลาดพลังงานโลก ขณะที่อิหร่านใช้กลุ่มฮูตีเป็นตัวแทนกดดันในสมรภูมิที่ห่างไกลจากช่องแคบฮอร์มุซ