พลังงานแสงอาทิตย์สร้างประวัติศาสตร์ มิถุนายน 2026 ผลิตไฟฟ้าได้ 25% ของทั้ง EU มากกว่านิวเคลียร์และแก๊ส

ข้อสังเกต: นักวิเคราะห์บางรายชี้ว่า ในปี 2026 การติดตั้งใหม่อาจชะลอตัวลงเล็กน้อย (ประมาณ -2% เหลือ ~68.5 GW) เนื่องจากตลาดเปลี่ยนโฟกัสจากการเพิ่มกำลังการผลิตเพียงอย่างเดียว ไปสู่การทำกำไรของโครงการและการบูรณาการเข้ากับระบบกริดมากขึ้น

ความท้าทายด้านระบบกริดและการกักเก็บพลังงานจากการขยายตัวอย่างรวดเร็ว

การเติบโตอย่างก้าวกระโดดของพลังงานแสงอาทิตย์สร้างแรงกดดันอย่างหนักต่อระบบไฟฟ้าของ EU:

• กริดคับคั่งและการจำกัดกำลังการผลิต (Curtailment) — โครงสร้างพื้นฐานของระบบกริดยังพัฒนาไม่ทันกำลังการผลิตที่เพิ่มขึ้น ส่งผลให้ผู้ให้บริการระบบส่งไฟฟ้าต้องจำกัด (ปิด) การผลิตจากแสงอาทิตย์ในช่วงเที่ยงวันซึ่งมีกำลังผลิตสูงสุด เนื่องจากโครงข่ายไม่สามารถรองรับปริมาณไฟฟ้าที่ล้นเกินได้ ยุโรปกำลังจะเผชิญกับปริมาณพลังงานแสงอาทิตย์ที่สูญเปล่าในฤดูร้อนนี้สูงที่สุดเป็นประวัติการณ์
• ราคาไฟฟ้าติดลบ — ปริมาณไฟฟ้าจากแสงอาทิตย์ที่ล้นตลาดในช่วงเที่ยงวันส่งผลให้ราคาไฟฟ้าล่วงหน้าหนึ่งวัน (day-ahead) ลดลงใกล้ศูนย์หรือติดลบในหลายชั่วโมง และเหตุการณ์ราคาติดลบในช่วงเที่ยงวันเพิ่มสูงขึ้นแบบก้าวกระโดด
• รายได้ของผู้ผลิตลดลง — ปรากฏการณ์ Cannibalization (การที่ราคาลดลงเมื่อผลิตมาก) ส่งผลกระทบต่อรายได้ของโครงการพลังงานหมุนเวียน ทำให้โครงการพลังงานแสงอาทิตย์แบบเดี่ยวๆ อยู่รอดได้ยากขึ้นหากไม่มีระบบกักเก็บพลังงานหรือสัญญาซื้อขายไฟฟ้า (PPA)
• ระบบกักเก็บพลังงานยังตามไม่ทัน — ปัจจุบัน EU มีกำลังการผลิตระบบกักเก็บพลังงาน 55 GW แต่ความต้องการภายในปี 2030 สูงถึง 200 GW เมื่อวันที่ 26 มิถุนายน 2026 รัฐมนตรีพลังงานของ EU ได้ลงนามในข้อตกลงไตรภาคีฉบับแรกเพื่อเพิ่มการกักเก็บพลังงาน โดย 22 ประเทศสมาชิกร่วมกันให้คำมั่นว่าจะเพิ่มกำลังการผลิตใหม่ 30–35 GW ภายในปี 2028 อย่างไรก็ตาม ปัญหาด้านขั้นตอนอนุญาต การพึ่งพาซัพพลายเออร์แบตเตอรี่จากจีน และการออกแบบตลาดที่ยังไม่เหมาะสม ยังคงเป็นอุปสรรคต่อการติดตั้งแบตเตอรี่
• การเชื่อมต่อกริดและความยืดหยุ่นของระบบไม่เพียงพอ — รายงานจาก European Climate Neutrality Observatory ระบุว่า การขยายระบบกริด การกักเก็บพลังงาน และความยืดหยุ่นด้านอุปสงค์ ยังไม่ก้าวทันการเติบโตของพลังงานหมุนเวียน โดยโครงการก่อสร้างระบบส่งไฟฟ้าขนาดใหญ่ใช้เวลาตั้งแต่การวางแผนจนถึงดำเนินการนานถึงหนึ่งทศวรรษหรือมากกว่านั้น

การเปลี่ยนแปลงภูมิทัศน์ไฟฟ้าของ EU ตั้งแต่ปี 2025: เมื่อลมและแสงอาทิตย์พลิกเกม

• จุดเปลี่ยนทางประวัติศาสตร์ของเชื้อเพลิงฟอสซิล — ในปี 2025 เป็นปีแรกที่พลังงานลมและแสงอาทิตย์รวมกันผลิตไฟฟ้าได้มากกว่าเชื้อเพลิงฟอสซิลในสหภาพยุโรป โดยทั้งสองแหล่งผลิตไฟฟ้าคิดเป็นสัดส่วนสูงสุดเป็นประวัติการณ์ 30% ของไฟฟ้าทั้งหมดใน EU ในปี 2025 แซงหน้าถ่านหินและก๊าซ
• แสงอาทิตย์แซงหน้าถ่านหินและพลังน้ำ — ในปี 2025 พลังงานแสงอาทิตย์เพียงอย่างเดียวผลิตไฟฟ้าได้ 13% ของทั้งหมดใน EU สูงกว่าทั้งถ่านหินและพลังน้ำ และมีปริมาณเพิ่มขึ้น 62 TWh (+20.1%) ซึ่งเป็นการเพิ่มขึ้นสูงสุดเป็นประวัติการณ์ในรอบปี
• พลังงานหมุนเวียนใกล้ถึงครึ่งหนึ่งของการผลิตทั้งหมด — ในไตรมาสแรกของปี 2026 พลังงานหมุนเวียนมีสัดส่วน 45.5% ของการผลิตไฟฟ้าทั้งหมดใน EU เพิ่มขึ้นจาก 42.7% ในช่วงเดียวกันของปี 2025 โดยพลังงานลมเป็นแหล่งพลังงานหมุนเวียนรายใหญ่ที่สุด
• การเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้าง ไม่ใช่แค่ชั่วคราว — คณะกรรมาธิการยุโรปและ Ember ระบุว่าเหตุการณ์สำคัญในปี 2025–2026 เป็นการเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืน โดยการเติบโตของพลังงานแสงอาทิตย์สูงกว่า 20% ติดต่อกันถึง 4 ปี และพลังงานลมและแสงอาทิตย์แซงหน้าเชื้อเพลิงฟอสซิลได้ตลอดทั้งปี ไม่ใช่เฉพาะในช่วงฤดูร้อน