ปฏิบัติการ MoLoChKa: สงครามโดรนทางทะเล 9 วันของยูเครนที่ถล่มกองเรือเงาของรัสเซียในทะเลอาซอฟ

ในปฏิบัติการระยะเวลา 9 วันอย่างที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน กองกำลังระบบไร้คนขับของยูเครน (Unmanned Systems Forces – USF) ได้ดำเนินการรื้อถอนกองเรือเงาของรัสเซียในทะเลอาซอฟอย่างเป็นระบบ โดยโจมตีเรือ 116 ลำ ซึ่งเป็นปฏิบัติการที่ออกแบบมาเพื่อตัดเส้นทางส่งน้ำมันเชื้อเพลิงสายสุดท้ายที่ยังใช้งานได้ไปยังไครเมียที่ถูกยึดครอง และทำลายเส้นทางการส่งออกที่สำคัญของรัสเซีย ปฏิบัติการที่มีชื่อรหัสว่า "MoLoChKa" (โมโลชกา) ถือเป็นการยกระดับยุทธศาสตร์สงครามทางทะเลของยูเครนอย่างมาก และส่งผลให้รัสเซียต้องระงับการเดินเรือในทะเลอาซอฟ

ปฏิบัติการ MoLoChKa: 9 วันแห่งการโจมตี

ปฏิบัติการ MoLoChKa เริ่มต้นขึ้นในวันที่ 6 กรกฎาคม 2026 และดำเนินต่อเนื่องไปจนถึงวันที่ 14 กรกฎาคม 2026 ตามคำกล่าวของผู้บัญชาการ USF พันตรี โรเบิร์ต บรอฟดี (โรเบิร์ต "มักยาร์" บรอฟดี) ทีมงานโดรนของยูเครนสามารถโจมตีเรือรัสเซียได้ 116 ลำตลอดระยะเวลา 9 วันดังกล่าว ตัวเลขก่อนหน้านี้รวมถึงเรือ 105 ลำใน 8 วัน และเรือ 48 ลำใน 120 ชั่วโมงแรก

เรือที่ถูกโจมตีและจำนวนรายคืน

ปฏิบัติการมุ่งเป้าไปที่ "กองเรือเงา" (Shadow Fleet) ของรัสเซีย ซึ่งประกอบด้วยเรือบรรทุกน้ำมันเก่า ไม่มีการทำประกัน เรือสินค้าแห้ง เรือเฟอร์รี และเรือลากจูง ที่ใช้ในการหลบเลี่ยงการคว่ำบาตรของตะวันตกและส่งน้ำมันเชื้อเพลิงไปยังไครเมีย ในคืนสุดท้าย (13-14 กรกฎาคม) การโจมตีประกอบด้วยเรือบรรทุกน้ำมัน 5 ลำ เรือสินค้าแห้ง 5 ลำ และเรือลากจูง 1 ลำ

ปฏิบัติการถึงจุดสูงสุดในวันที่ 9 กรกฎาคม เมื่อเรือ 14 ลำถูกโจมตีในคืนเดียว การโจมตีหนักในคืนอื่น ๆ ได้แก่ 15 ลำในวันที่ 13 กรกฎาคม และ 11 ลำในวันที่ 14 กรกฎาคม

ภาพถ่ายดาวเทียมยืนยันความรุนแรงของปฏิบัติการ: มีเรือประมาณ 100 ลำจอดทอดสมออยู่ทางเหนือของสะพานเคิร์ชเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม แต่ภายในวันที่ 8 กรกฎาคม เหลือเรือเพียงประมาณ 20 ลำ โดยมีลำหนึ่งกำลังลุกไหม้อย่างเห็นได้ชัด

ผลกระทบต่อการเดินเรือและการส่งออกธัญพืชของรัสเซีย

การโจมตีดังกล่าวบีบให้รัสเซียต้องระงับการเดินเรือในทะเลอาซอฟ หลังจากเรือ 90 ลำถูกโจมตีในเวลาไม่ถึงสัปดาห์ นี่เป็นประเด็นสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ เพราะทะเลอาซอฟรองรับการส่งออกธัญพืชของรัสเซียประมาณหนึ่งในสี่

นอกเหนือจากธัญพืชแล้ว ปฏิบัติการนี้ยังทำให้ "กองเรือบรรทุกน้ำมันขนส่ง" (courier tanker fleet) ที่ใช้เคลื่อนย้ายน้ำมันรัสเซียไปยังตลาดส่งออกและเชื้อเพลิงไปยังไครเมียเป็นอัมพาต เรือบรรทุกน้ำมันส่งออกขนาดใหญ่หนึ่งลำต้องใช้เรือบรรทุกน้ำมันขนาดเล็กในกองเรือเงาถึง 12-15 ลำเพื่อเติมน้ำมันให้เต็ม ยูเครนได้ทำลายเรือขนาดเล็กเหล่านี้อย่างเป็นระบบ

การตอบสนองของรัสเซีย

รัสเซียกล่าวหายูเครนว่าเป็น "การก่อการร้าย" ในทะเลอาซอฟ โดยมองว่าการโจมตีการเดินเรือพาณิชย์เป็นการเปิดแนวรบใหม่ที่ผิดกฎหมายในสงคราม ผู้ว่าการภูมิภาคของรัสเซียยืนยันการโจมตีที่เฉพาะเจาะจง ผู้ว่าการภูมิภาครอสตอฟ ยูรี สลูซาร์ รายงานว่าโดรนยูเครนโจมตีเรือบรรทุกน้ำมันลำหนึ่งที่กำลังเข้าใกล้คลองอะซอฟ-แบล็กซีเมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม เพลิงถูกควบคุมได้และไม่มีการรั่วไหลเนื่องจากเรือลำดังกล่าวว่างเปล่า ผู้ว่าการภูมิภาคซาราตอฟรายงานว่ามีผู้เสียชีวิต 1 ราย และเรือบรรทุกน้ำมันเปล่า 2 ลำได้รับความเสียหายเมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม

บริบทเชิงยุทธศาสตร์ที่กว้างขึ้น: การปิดล้อมไครเมียท่ามกลางวิกฤตเชื้อเพลิง

ปฏิบัติการ MoLoChKa เป็นส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์หลายมิติเพื่อปิดล้อมไครเมียที่ถูกยึดครอง โดยดำเนินควบคู่ไปกับการโจมตีท่าเรือ คลังน้ำมัน โครงข่ายไฟฟ้า และระบบป้องกันทางอากาศของไครเมีย

ปฏิบัติการนี้เกิดขึ้นท่ามกลางวิกฤตเชื้อเพลิงที่รุนแรงอยู่แล้วบนคาบสมุทรไครเมีย ไครเมียได้เข้มงวดการปันส่วนน้ำมันเชื้อเพลิงตั้งแต่วันที่ 4 มิถุนายน 2026 หลังการโจมตีของยูเครนต่อโรงกลั่นและเส้นทางส่งกำลังบำรุงของรัสเซียทำให้เกิดการขาดแคลนอย่างเฉียบพลัน เมื่อวันที่ 21 มิถุนายน 2026 เซอร์เกย์ อักซีนอฟ หัวหน้าไครเมียที่รัสเซียแต่งตั้ง ได้ประกาศระงับการขายน้ำมันเบนซินให้กับประชาชนทั้งหมดตั้งแต่เวลา 09.00 น. ตามเวลาท้องถิ่น ปัจจุบันน้ำมันเชื้อเพลิงถูกจัดสรรให้เฉพาะหน่วยงานรัฐบาลที่ดูแลบริการที่จำเป็นเท่านั้น

ภายในต้นเดือนกรกฎาคม เกือบทุกภูมิภาคใน 83 ภูมิภาคของรัสเซียกำลังประสบปัญหาการขาดแคลนน้ำมันเบนซินหรือการหยุดชะงักของอุปทาน โดยสถานีบริการน้ำมันหลายแห่งใช้มาตรการปันส่วน

การเผาทำลายเรือบรรทุกน้ำมันของกองเรือเงา ซึ่งเป็นเส้นทางส่งเชื้อเพลิงสายสุดท้ายของไครเมีย ปฏิบัติการ MoLoChKa ถูกออกแบบมาเพื่อทำให้การปิดล้อมเชื้อเพลิงของคาบสมุทรทวีความรุนแรงมากขึ้น ทำให้รัสเซียรักษากำลังทหารในไครเมียได้ยากขึ้น ขณะเดียวกันก็บีบเศรษฐกิจพลเรือนบนคาบสมุทรให้พังทลายลง