ราคาสมาร์ทโฟนพุ่ง วิกฤตชิปความจำจาก AI ปรับโฉมตลาดสองระดับ

ยอดจัดส่งสมาร์ทโฟนทั่วโลกลดลง 11% ในไตรมาส 2 ปี 2026 เทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน ซึ่งเป็นระดับต่ำสุดของไตรมาส 2 นับตั้งแต่ปี 2013 ตามข้อมูลเบื้องต้นจาก Counterpoint Research สาเหตุหลักคือวิกฤตการณ์ขาดแคลนชิปหน่วยความจำ (memory chip) ที่มาจากด้านอุปทาน ความต้องการชิป DRAM และ NAND Flash ที่เพิ่มสูงขึ้นอย่างมหาศาลจากอุตสาหกรรม AI ได้ดึงกำลังการผลิตออกจากชิปหน่วยความจำสำหรับอุปกรณ์พกพา ทำให้เกิดการขาดแคลนและราคาที่พุ่งสูงขึ้นเป็นประวัติการณ์สำหรับผู้ผลิตสมาร์ทโฟน วิกฤตครั้งนี้ต่างจากรอบก่อนๆ ที่เกิดจากความต้องการของผู้บริโภคอ่อนแอ เพราะครั้งนี้วิกฤตนำโดยอุปทานที่ตึงตัว — ข้อจำกัดสำคัญคืออุปทาน LPDDR และ NAND สำหรับมือถือไม่สามารถตามทัน

IDC บรรยายสถานการณ์นี้ว่าเป็น "วิกฤตการณ์ที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน" โดยคาดการณ์ว่าตลาดทั้งปีจะหดตัว 13.9% เหลือประมาณ 1.09 พันล้านเครื่อง ปัจจัยรองคือสงครามสหรัฐฯ-อิหร่าน ซึ่งเพิ่มความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจมหภาคและเป็นอุปสรรคต่อการเติบโตอีกทาง

ผลกระทบต่อผู้ผลิตแต่ละรายแตกต่างกันอย่างไร

ผลกระทบกระจายตัวอย่างไม่เท่าเทียมกันอย่างมาก ตลาดกำลังแบ่งขั้ว โดยผู้เล่นตลาดพรีเมียมทำผลงานได้ดีกว่า ในขณะที่แบรนด์ที่เน้นราคาประหยัดได้รับผลกระทบหนักที่สุด

Apple — สวนกระแสด้วยยอดจัดส่งที่เพิ่มขึ้น 3% ใน Q2 2026 โดยได้แรงหนุนจากความต้องการ iPhone 16 และ 17 ที่แข็งแกร่ง และฐานลูกค้าระดับพรีเมียมที่อ่อนไหวต่อราคาน้อยกว่า

Samsung — ก็ทำผลงานดีกว่าตลาดโดยรวม และสามารถแย่งชิงตำแหน่งผู้นำด้านปริมาณการจัดส่งกลับคืนจาก Apple ตามข้อมูลของ Counterpoint ห่วงโซ่อุปทาน DRAM/NAND แบบครบวงจรของ Samsung (ผ่าน Samsung Semiconductor) ทำให้ได้เปรียบด้านต้นทุน

Transsion (Tecno, Infinix, Itel), Xiaomi และ Honor — เผชิญกับการลดลงมากที่สุด แบรนด์เหล่านี้อาศัยอุปกรณ์ระดับเริ่มต้นและราคาต่ำกว่า 150 ดอลลาร์สหรัฐเป็นหลัก ซึ่งต้นทุนหน่วยความจำที่เพิ่มขึ้นคิดเป็นสัดส่วนในต้นทุนรวมของชิ้นส่วน (bill of materials) สูงที่สุด ส่งผลให้กำไรหดตัวและถูกบีบให้ต้องขึ้นราคาหรือลดฟีเจอร์ สมาร์ทโฟนบางรุ่นที่ราคาต่ำกว่า 150 ดอลลาร์อาจหายไปจากตลาด

Oppo และ Vivo — ก็ได้รับการปรับลดประมาณการการจัดส่งลงอย่างมีนัยสำคัญเช่นกัน แต่รุนแรงน้อยกว่าแบรนด์ที่เน้นราคาประหยัด

แนวโน้มวิกฤตชิปหน่วยความจำและราคาสมาร์ทโฟน

ระยะเวลาการขาดแคลน: บริษัทวิจัยหลายแห่งคาดว่าวิกฤตชิปหน่วยความจำจะยืดเยื้อไปจนถึงปี 2027 IDC คาดการณ์ว่าการเติบโตของอุปทาน DRAM และ NAND ในปี 2026 จะต่ำกว่าค่าเฉลี่ยในอดีต โดยอยู่ที่ 16% และ 17% เมื่อเทียบปีต่อปีตามลำดับ ซึ่งไม่เพียงพอต่อความต้องการ Counterpoint ประมาณการว่าการขาดแคลนนี้อาจฉุดรั้งอุตสาหกรรมไปจนถึงปลายปี 2027

ราคาสมาร์ทโฟน: ราคากำลังปรับสูงขึ้นอย่างชัดเจนในทุกกลุ่ม

• Gartner คาดการณ์ว่าราคาสมาร์ทโฟนจะเพิ่มขึ้น 13% ในปี 2026
• TechWire Asia รายงานว่าราคาเพิ่มขึ้น 7% ในตลาดเอเชีย
• กลุ่มสมาร์ทโฟนระดับเริ่มต้น (entry-level) ถูกกดดันมากที่สุด โดยนักวิเคราะห์บางรายเตือนว่าสมาร์ทโฟนที่ราคาต่ำกว่า 150 ดอลลาร์อาจหายไปเป็นส่วนใหญ่
• ราคาขายเฉลี่ย (Average Selling Price: ASP) พุ่งแตะระดับ "ไม่เคยปรากฏมาก่อน" เนื่องจากผู้ผลิตผลักภาระต้นทุนชิปความจำที่สูงขึ้นไปยังผู้บริโภค

โดยสรุป ตลาดกำลังเผชิญกับการหดตัวที่มาจากอุปทานซึ่งจะยืดเยื้อไปจนถึงปี 2027 โดยมีผลกระทบแบบสองขั้ว: ผู้เล่นพรีเมียมอย่าง Apple และ Samsung ยังคงแข็งแกร่ง ในขณะที่แบรนด์จีนและแอฟริกาที่เน้นราคาประหยัดต้องแบกรับภาระหนักที่สุดจากต้นทุนชิปความจำที่สูงขึ้นและยอดจัดส่งที่หดตัวลง