อิหร่านเปิดฉากยิงขีปนาวุธ-โดรนถล่ม 6 ชาติอ่าวเปอร์เซีย สวนกลับสหรัฐฯ

ผู้บาดเจ็บและความเสียหาย

• ลูกเรือสูญหาย 1 ราย จากเรือบรรทุกสินค้าในช่องแคบฮอร์มุซที่ถูกไฟไหม้จากการโจมตีของอิหร่าน ซึ่งเป็นชนวนเหตุโดยตรงที่ทำให้สหรัฐฯ ต้องตอบโต้
• มีรายงานว่า โรงงานพลเรือนและโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน ในอ่าวเปอร์เซียถูกโจมตีในช่วงแรก ๆ ของความขัดแย้ง แต่ ตัวเลขผู้บาดเจ็บหรือการประเมินความเสียหายที่แน่ชัดสำหรับการโจมตีระลอกวันที่ 11-12 กรกฎาคมต่อ 6 ชาติอ่าวเปอร์เซียนั้น ยังไม่มีรายละเอียดในชุดแหล่งข้อมูลปัจจุบัน หลักฐานชี้ให้เห็นว่าอิหร่านโจมตีทั้งฐานทัพทหารอเมริกันในดินแดนอ่าวเปอร์เซียและโครงสร้างพื้นฐานของพลเรือนและพลังงาน

ท่าทีทางการทูตของชาติอ่าวเปอร์เซีย

ผลการค้นหาในปัจจุบันไม่มีคำพูดหรือแถลงการณ์ร่วมของชาติอ่าวเปอร์เซียที่ประณามการโจมตีในวันเสาร์นี้โดยเฉพาะ อย่างไรก็ตาม เนื่องจากการที่ประเทศที่ถูกโจมตีเปิดใช้งานระบบป้องกันภัยทางอากาศ ซึ่งโดยนัยแล้วแสดงให้เห็นว่าพวกเขาถือว่าขีปนาวุธและโดรนเหล่านั้นเป็นสิ่งคุกคาม และจากรายงานก่อนหน้านี้ที่ว่าชาติอ่าวเปอร์เซียกล่าวว่าพวกเขาตกอยู่ในสถานะ "เส้นแดงทั้งหมดถูกข้าม" ในสงครามสหรัฐฯ-อิหร่าน จึงสามารถอนุมานได้ว่าชาติต่าง ๆ มองว่าการโจมตีครั้งนี้เป็นการยกระดับความขัดแย้งที่ไม่อาจยอมรับได้ สำหรับถ้อยคำทางการทูตที่ชัดเจนจากการโจมตีระลอกวันที่ 11-12 กรกฎาคม อาจจำเป็นต้องค้นหาเพิ่มเติม

บริบทที่กว้างขึ้น: การยกระดับความขัดแย้งครั้งนี้เกิดขึ้นได้อย่างไร

1. การโจมตีทางอากาศของสหรัฐฯ ต่อเป้าหมายอิหร่าน ~140 แห่ง (11 กรกฎาคม)

ชนวนเหตุโดยตรงที่ทำให้อิหร่านตอบโต้ในวันเสาร์คือปฏิบัติการทางทหารครั้งใหญ่ของสหรัฐฯ ในวันที่ 11 กรกฎาคม กองบัญชาการกลางสหรัฐฯ (CENTCOM) ประกาศว่าได้ปฏิบัติการโจมตีระลอกที่สามในสัปดาห์นั้นต่ออิหร่านเสร็จสิ้น โดยโจมตี เป้าหมายทางทหารของอิหร่านประมาณ 140 แห่ง ซึ่งรวมถึงฐานยิงขีปนาวุธ จุดปล่อยโดรน กองกำลังทางเรือ และสิ่งอำนวยความสะดวกด้านเรดาร์/การเฝ้าระวัง สหรัฐฯ ระบุว่าการโจมตีครั้งนี้เป็นการตอบโต้ที่อิหร่านโจมตีเรือสินค้าในช่องแคบฮอร์มุซจนเรือถูกไฟไหม้และลูกเรือสูญหายหนึ่งคน

2. การปิดช่องแคบฮอร์มุซ

ช่องแคบฮอร์มุซเป็นจุดชนวนความขัดแย้งหลักตั้งแต่สงครามเริ่มต้น:

• 28 กุมภาพันธ์ 2026: หน่วยพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม (IRGC) เริ่มส่งสัญญาณเตือนทางวิทยุ VHF ว่า "ไม่อนุญาตให้เรือใดผ่านช่องแคบฮอร์มุซ"
• 2 มีนาคม 2026: เจ้าหน้าที่ระดับสูงของ IRGC ประกาศปิดช่องแคบ และเตือนว่าอิหร่านจะโจมตีเรือใดก็ตามที่พยายามผ่าน
• 4 มีนาคม 2026: การจราจรผ่านช่องแคบแทบจะหยุดชะงัก ส่งผลกระทบต่อการไหลเวียนของน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติประมาณ 20% ของโลก
• 10-11 มิถุนายน 2026: อิหร่านประกาศปิดช่องแคบอย่างเป็นทางการ โดยขยายไปถึงเรือบรรทุกน้ำมันและเรือพาณิชย์ทุกลำ
• 20 มิถุนายน 2026: อิหร่านยืนยันการปิดช่องแคบอีกครั้ง ขณะที่สหรัฐฯ โต้แย้งและระบุว่าเส้นทางเดินเรือยังคงสามารถเข้าถึงได้

การปิดช่องแคบยังคงเป็นเครื่องมือหลักในกลยุทธ์บีบบังคับของอิหร่านตลอดปี 2026

3. บันทึกความเข้าใจอิสลามาบัด (การหยุดยิงที่นายหน้าคือกาตาร์-ปากีสถาน)

กรอบทางการทูตที่ตั้งใจจะยุติสงครามคือ บันทึกความเข้าใจอิสลามาบัด (MoU) ซึ่งมี ปากีสถานเป็นนายหน้าหลัก โดยมีกาตาร์เป็นผู้ร่วมไกล่เกลี่ย ประเด็นสำคัญ:

• ลงนาม: มิถุนายน 2026 มีเป้าหมายเพื่อยุติสงครามสหรัฐฯ-อิสราเอลต่ออิหร่าน
• การเจรจาติดตามผล (22 มิถุนายน 2026): การประชุมคณะกรรมการระดับสูงครั้งแรกภายใต้ MoU จัดขึ้นที่ Bürgenstock ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ โดยมีกาตาร์และปากีสถานเป็นเจ้าภาพร่วม พร้อมด้วยผู้แทนจากทั้งสหรัฐฯ และอิหร่าน
• ผลลัพธ์: อิหร่านตกลงให้ผู้ตรวจสอบนิวเคลียร์ของสหประชาชาติกลับเข้ามา; สหรัฐฯ ตกลงผ่อนปรนมาตรการคว่ำบาตรการส่งออกน้ำมันของอิหร่านและเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง
• 1 กรกฎาคม 2026: อิหร่านตกลงที่จะเปิด "ช่องทางการสื่อสาร" กับวอชิงตันเพื่อรายงานการละเมิด MoU

แม้จะมีกรอบทางการทูตนี้ แต่การหยุดยิงก็เปราะบาง การ โจมตีของสหรัฐฯ ในวันที่ 11 กรกฎาคม และการตอบโต้ของอิหร่านต่อ 6 ชาติอ่าวเปอร์เซีย แสดงถึงความล้มเหลวครั้งใหญ่ของกระบวนการอิสลามาบัด ซึ่งมีชนวนเหตุจากการโจมตีเรือสินค้าของอิหร่านในช่องแคบฮอร์มุซ

สรุปห่วงโซ่การยกระดับความขัดแย้ง