เหตุใด IEA จึงลดคาดการณ์น้ำมันรัสเซียปี 2026 อย่างต่อเนื่อง

สำนักงานพลังงานสากล (IEA) ไม่ได้ปรับลดคาดการณ์การผลิตน้ำมันของรัสเซียลงในครั้งเดียวในเดือนกรกฎาคม 2026 แต่ IEA ได้ออกประกาศปรับลดคาดการณ์ที่รุนแรงขึ้นเป็นลูกโซ่ตลอดทั้งปี 2026 โดยแต่ละครั้งมีสาเหตุมาจากความเสียหายที่เลวร้ายลงของโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานของรัสเซียอันเป็นผลจากการโจมตีด้วยโดรนของยูเครนที่ยืดเยื้อ จนถึงกลางปี 2026 กำลังการผลิตน้ำมันดิบจริงของรัสเซียต่ำกว่าที่ IEA เคยคาดการณ์ไว้สำหรับทั้งปีอย่างมาก ขณะที่คาดการณ์อุปสงค์น้ำมันโลกก็ทรุดตัวลงพร้อมกันเนื่องจากความขัดแย้งระหว่างอิหร่านและสหรัฐฯ กับราคาเชื้อเพลิงที่สูง

อะไรทำให้ IEA ต้องปรับลดคาดการณ์การผลิตน้ำมันของรัสเซีย

ปัจจัยขับเคลื่อนหลักคือ การโจมตีด้วยโดรนของยูเครนต่อโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานของรัสเซียอย่างยืดเยื้อ ไม่ใช่มาตรการคว่ำบาตร การตัดสินใจของกลุ่มโอเปกพลัส หรือภาวะช็อกตลาดเพียงครั้งเดียว การโจมตีมุ่งเป้าไปที่โรงกลั่น ท่าเรือ ท่อส่งน้ำมัน และสถานที่จัดเก็บ ทำให้ความสามารถในการผลิตและแปรรูปน้ำมันของรัสเซียลดลงอย่างต่อเนื่อง

เหตุการณ์สำคัญที่กระตุ้น:

• การโจมตีด้วยโดรนของยูเครนต่อโรงกลั่นน้ำมันของรัสเซีย เพิ่มขึ้นเป็นสองเท่าในปี 2026 โดยโจมตีโรงกลั่นที่ใหญ่ที่สุด 10 แห่งของรัสเซียถึง 8 แห่ง บางแห่งถูกโจมตีหลายครั้ง มีรายงานการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานน้ำมันมากกว่า 50 ครั้งตั้งแต่ปลายเดือนมีนาคมถึงมิถุนายน
• กำลังการกลั่น 700,000 บาร์เรลต่อวัน (bpd) ได้รับผลกระทบ ตั้งแต่เดือนมกราคมถึงพฤษภาคม 2026 ภายในสิ้นเดือนมิถุนายน โดรนของยูเครนได้ทำลายโรงกลั่นหลักส่วนใหญ่ในรัสเซียตอนยุโรปจนแทบใช้งานไม่ได้
• IEA รายงานว่า ผลผลิตน้ำมันดิบของรัสเซียลดลงประมาณ 460,000 บาร์เรลต่อวันเมื่อเทียบเป็นรายปีในเดือนเมษายน เพียงเดือนเดียว
• กำลังการกลั่นน้ำมันทั้งหมดของรัสเซียอย่างน้อย 20% หยุดชะงัก อันเป็นผลมาจากการโจมตีท่าเรือ ท่อส่งน้ำมัน และโรงกลั่น

คาดการณ์ล่าสุดของ IEA เทียบกับข้อมูลการผลิตจริง

ช่องว่างระหว่างคาดการณ์ของ IEA กับการผลิตจริงของรัสเซียขยายวงกว้างขึ้นอย่างมากเมื่อปี 2026 ดำเนินไป:

ตัวชี้วัด	ตัวเลข	แหล่งที่มา
ผลผลิตน้ำมันดิบจริงของรัสเซีย, พ.ค. 2026	~8.7 ล้านบาร์เรล/วัน (ต่ำกว่า พ.ค. 2025 ~5%)
ผลผลิตของรัสเซียเทียบกับเป้าหมาย (พ.ค. 2026)	ต่ำกว่าเป้าการผลิต ~10%
คาดการณ์ทั้งปี 2026 ของ IEA (รายงาน OMR มิ.ย.)	~10.3 ล้านบาร์เรล/วัน	แต่อัตราการผลิตจริงต่ำกว่านี้มาก
คาดการณ์ของรัสเซียเองปี 2026 (พ.ค. 2026)	~10.26 ล้านบาร์เรล/วัน (~511 ล้านตัน) — คงที่โดยพื้นฐาน
คาดการณ์ก่อนหน้าของ IEA (มี.ค. 2026)	9.3 ล้านบาร์เรล/วัน — คงไว้ในขณะนั้น

รายงานประจำเดือนมิถุนายน 2026 ของ IEA ยังคงคาดการณ์ทั้งปีไว้ที่ประมาณ 10.3 ล้านบาร์เรลต่อวัน แต่ผลผลิตจริงในเดือนพฤษภาคมที่ 8.7 ล้านบาร์เรลต่อวันนั้นต่ำกว่าระดับนั้นมาก ซึ่งบ่งชี้ว่ามีแนวโน้มที่จะต้องปรับลดคาดการณ์ลงอีก กระทรวงเศรษฐกิจของรัสเซียเองก็ปรับลดคาดการณ์การผลิตและส่งออกน้ำมันและก๊าซสำหรับปี 2026–2029 ในเดือนพฤษภาคม 2026 เช่นกัน

ผลกระทบของการโจมตีด้วยโดรนต่อการผลิตและการกลั่น

ความเสียหายทางกายภาพจากการโจมตีด้วยโดรนสร้างผลกระทบเป็นลูกโซ่ต่อภาคน้ำมันของรัสเซีย:

• กำลังการกลั่นถูกกดดันจนถึงอย่างน้อยกลางปี 2026 ตามที่ IEA ระบุตั้งแต่เดือนตุลาคม 2025
• การหยุดดำเนินการของโรงกลั่นบังคับให้รัสเซียส่งออกน้ำมันดิบมากขึ้น — การส่งออกน้ำมันดิบทางท่าเรือตะวันตกพุ่งสูงสุดในรอบ 8 เดือนในเดือนพฤษภาคม เพิ่มขึ้น 15% จากเดือนเมษายน เนื่องจากรัสเซียไม่สามารถแปรรูปน้ำมันในประเทศได้อีกต่อไป
• การขาดแคลนเชื้อเพลิงแพร่กระจายไปทั่วรัสเซีย โดยรัฐบาลยอมรับ "ภาวะแทรกซ้อนชั่วคราวในการจัดหา" เป็นครั้งแรก
• โรงกลั่นน้ำมันมอสโก (เป็นของ Gazpromneft) ได้รับความเสียหายจากการโจมตีด้วยโดรนเมื่อวันที่ 16 มิถุนายน
• โรงกลั่นในรัสเซียตอนกลาง ถูกบังคับให้หยุดดำเนินการหรือลดกำลังการผลิตลงอย่างมากหลังจากคลื่นการโจมตีด้วยโดรนในเดือนพฤษภาคม

การส่งออกน้ำมันของรัสเซีย: ปริมาณ Paradox ที่น้ำมันดิบเพิ่มขึ้นแต่ผลิตภัณฑ์ลดลง

เกิดรูปแบบที่ขัดแย้งกัน: ในขณะที่การผลิตน้ำมันของรัสเซียลดลง การส่งออกน้ำมันดิบกลับเพิ่มขึ้น เนื่องจากโรงกลั่นที่เสียหายไม่สามารถแปรรูปน้ำมันได้ จึงบังคับให้มอสโกต้องส่งน้ำมันดิบไปต่างประเทศมากขึ้น แต่ปริมาณการส่งออกโดยรวมกลับมีเรื่องราวที่ซับซ้อนกว่า:

• การส่งออกน้ำมันดิบทางตะวันตกพุ่งสูงสุดในรอบ 8 เดือนในเดือนพฤษภาคม 2026 เนื่องจากการโจมตีด้วยโดรนจำกัดการกลั่นในประเทศ
• การส่งออกน้ำมันและเชื้อเพลิงของรัสเซียในเดือนกุมภาพันธ์ 2026 ต่ำที่สุดนับตั้งแต่เริ่มสงครามยูเครน ตามรายงานของ IEA
• รัสเซียวางแผนที่จะ ลดการส่งออกในเดือนมิถุนายน เพื่อจัดลำดับความสำคัญให้กับการเดินเครื่องกลั่นในประเทศ เนื่องจากพยายามเริ่มดำเนินการกำลังการผลิตที่เสียหายอีกครั้ง
• มาตรการคว่ำบาตรของชาติตะวันตกต่อรัสเซียยังคงจำกัดการไหลเวียนของการค้าตลอดช่วงเวลาดังกล่าว

แนวโน้มอุปสงค์น้ำมันโลกในวงกว้าง: จากส่วนเกินสู่การทรุดตัว

ในขณะที่อุปทานของรัสเซียหยุดชะงัก อุปสงค์น้ำมันโลกก็กลับตาลปัตรอย่างรุนแรง คาดการณ์อุปสงค์ของ IEA สำหรับปี 2026 ถูกปรับลดลงอย่างต่อเนื่อง เนื่องจากความขัดแย้งอิหร่าน-สหรัฐฯ ราคาที่สูง และการปันส่วนเชื้อเพลิงได้ทำลายการบริโภค:

• IEA มกราคม 2026: คาดการณ์การเติบโตของอุปสงค์น้ำมันโลกประมาณ 930,000 บาร์เรล/วัน
• IEA กุมภาพันธ์ 2026: ปรับลดคาดการณ์การเติบโตของอุปสงค์ โดยอ้างถึงราคาที่สูงขึ้น
• IEA เมษายน 2026: ส่งสัญญาณว่าอุปสงค์น้ำมันโลกจะ ลดลง ในปี 2026 ซึ่งขับเคลื่อนโดยความขัดแย้งอิหร่าน-สหรัฐฯ ที่จำกัดอุปทานและเพิ่มต้นทุน
• IEA พฤษภาคม 2026: คาดว่าอุปสงค์น้ำมันโลกจะหดตัว 420,000 บาร์เรล/วัน สู่ระดับ ~104 ล้านบาร์เรล/วัน ซึ่งเป็นการลดลงมากกว่าที่คาดการณ์ไว้ในเดือนก่อนหน้าถึงห้าเท่า
• IEA มิถุนายน 2026 (ล่าสุด): ปรับลดคาดการณ์อุปสงค์ปี 2026 ลง 700,000 บาร์เรล/วัน จากเดือนพฤษภาคม โดยขณะนี้คาดว่า จะลดลง 1.1 ล้านบาร์เรล/วันเมื่อเทียบเป็นรายปี สู่ประมาณ 103.3 ล้านบาร์เรล/วัน ปริมาณการจัดส่งในไตรมาส 2 ปี 2026 ร่วงลง 5 ล้านบาร์เรล/วันเมื่อเทียบเป็นรายปี เนื่องจากราคาเชื้อเพลิงที่สูงขึ้นและการหยุดชะงัก

แต่ละส่วนประกอบกันอย่างไร

การปรับลดคาดการณ์การผลิตน้ำมันของรัสเซียของ IEA ไม่ใช่เหตุการณ์ครั้งเดียวในเดือนกรกฎาคม แต่เป็นการปรับลดลงอย่างต่อเนื่องในรายงานประจำเดือนปี 2026 โดยแต่ละครั้งมีสาเหตุจากความเสียหายจากโดรนที่ทวีความรุนแรงขึ้น ภาพในกลางปี 2026 แสดงให้เห็นว่า:

• อุปทานของรัสเซีย ถูกโจมตีโดยโดรน มาตรการคว่ำบาตร และการหยุดผลิตโดยถูกบังคับ
• การส่งออกของรัสเซีย แตกต่างกัน — การส่งออกน้ำมันดิบเพิ่มขึ้นเพราะโรงกลั่นเสียหาย แต่การส่งออกผลิตภัณฑ์ลดลง
• อุปสงค์โลก ทรุดตัวเร็วกว่าอุปทานมาก ซึ่งขับเคลื่อนโดยความขัดแย้งในอิหร่าน ราคาที่สูง และการปันส่วนเชื้อเพลิงในภูมิภาคที่ได้รับผลกระทบ
• สมดุลตลาด เปลี่ยนจากที่คาดการณ์ส่วนเกินไปสู่ภาวะขาดแคลนรุนแรงในช่วงต้นปี 2026 จากนั้นกลับไปสู่ภาวะขาดดุลและปรับสมดุลอีกครั้งเมื่อการทำลายอุปสงค์เร่งตัวขึ้น

แหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือที่สุด — รายงานตลาดน้ำมันประจำเดือนของ IEA (ที่ Reuters, CNBC และ Argus Media รายงาน), เอกสารของกระทรวงเศรษฐกิจรัสเซียเอง และข้อมูลแบบเรียลไทม์จากแหล่งข้อมูลอุตสาหกรรม — ทั้งหมดสรุปเรื่องเดียวกัน: การโจมตีด้วยโดรนของยูเครนอย่างไม่หยุดยั้งเป็นปัจจัยที่ใหญ่ที่สุดที่ทำให้การผลิตของรัสเซียต่ำกว่าเป้าหมายและบังคับให้ IEA ต้องปรับลดคาดการณ์ลงอย่างต่อเนื่อง