Z.ai (อดีต Zhipu AI) เดินเกมรุก: ปรับตัวสู่ชิปในประเทศ, GLM-5.2 กวาดคะแนน สร้างรายได้ถล่มทลาย

นี่คือบทสรุปเจาะลึก ครอบคลุมทุกประเด็นที่คุณถาม พร้อมแหล่งอ้างอิงครบถ้วน

---

1. การพัฒนา AI Chip แบบกำหนดเอง (Custom AI Chip)

Z.ai (เดิมชื่อ Zhipu AI) กำลังเดินหน้าสู่การพึ่งพาชิปของตัวเองอย่างชัดเจน แต่จากแหล่งข้อมูลที่มีอยู่ ยังไม่มีการยืนยัน ว่าบริษัทได้ประกาศออกแบบ ASIC, การ Tape-out, หรือโปรแกรม Custom Chip ที่เสร็จสมบูรณ์แล้ว

สำนักข่าว Reuters รายงานว่า Zhipu/Z.ai กำลังเร่งปรับตัวไปใช้ชิปภายในประเทศ (Domestic Chips) ท่ามกลางกระแส AI บูมในจีน ขณะที่รายงานของคณะกรรมาธิการเศรษฐกิจและความมั่นคงสหรัฐฯ-จีน (U.S.-China Economic and Security Review Commission) ระบุว่า Z.ai ถูกเพิ่มเข้าไปในบัญชีดำ Entity List ของกระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ เมื่อวันที่ 16 มกราคม 2025

ในอีกด้านหนึ่ง Z.ai ได้ปรับโมเดล GLM ให้ทำงานบนโครงสร้างพื้นฐานชิปในประเทศแล้ว รวมถึงคลัสเตอร์ Huawei Ascend Reuters รายงานว่าการเปิดตัว GLM-5.2 นั้นมาพร้อมกับการปรับ Inference ให้เหมาะกับโครงสร้างพื้นฐานชิปในประเทศที่หลากหลาย

---

2. ประสิทธิภาพของ GLM-5.2 ในเบนช์มาร์กและผลกระทบต่อตลาด

สเปกโมเดล: GLM-5.2 ถูกอธิบายโดย Reuters ว่าเป็นโมเดลที่เชี่ยวชาญด้านการเขียนโค้ดและงานที่ซับซ้อนระยะยาว มีพารามิเตอร์รวมประมาณ 750,000 ล้านพารามิเตอร์ และหน้าต่างบริบท (Context Window) ขนาด 1 ล้านโทเค็น Puter อธิบายว่า GLM-5.2 เป็นโมเดล Open-weight อันดับต้นๆ ในเบนช์มาร์กการเขียนโค้ดระยะยาว

คะแนนเบนช์มาร์กที่สำคัญเทียบกับคู่แข่ง:

เบนช์มาร์ก	GLM-5.2	GPT-5.5	GLM-5.1
SWE-bench Pro	62.1	58.6	58.4
Artificial Analysis Intelligence Index	51.1	—	—
Artificial Analysis Coding Index	68.8	—	—

เอกสาร API ของ NVIDIA อธิบายว่า GLM-5.2 มอบประสิทธิภาพขั้นสูงในเบนช์มาร์กด้านการใช้เหตุผล (Reasoning), การเขียนโค้ด (Coding), และ Agentic พร้อมระบุการประเมินผลต่างๆ เช่น HLE, AIME 2026, GPQA-Diamond, SWE-bench Pro, NL2Repo, และ Terminal Bench 2

GLM-5.2 เอาชนะ GPT-5.5 ในเบนช์มาร์ก SWE-bench Pro โดยได้คะแนน 62.1 เทียบกับ 58.6 ของ GPT-5.5 และ 58.4 ของ GLM-5.1

ผลประกอบการในตลาด:

• รายได้: Reuters รายงานว่า Zhipu/Z.ai มีรายได้ในปี 2025 เพิ่มขึ้น 132% ถือเป็นการอัปเดตทางการเงินครั้งแรกหลังเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ในเดือนมกราคม
• ธุรกิจ Cloud-models: Bloomberg รายงานว่า Zhipu สร้างรายได้ประจำปี (ARR) กว่า 100 ล้านหยวนจากธุรกิจเครื่องมือพัฒนา AI ภายในช่วงปลายปี 2025
• IPO และการจดทะเบียน: Reuters อธิบายว่า Z.ai วางแผนจดทะเบียนแบบ Dual Listing ขณะที่รายงานก่อนหน้านี้ระบุว่าบริษัทได้จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ในเดือนมกราคมแล้ว
• การขาดทุนและแรงกดดันด้านความสามารถในการทำกำไร: Reuters Breakingviews รายงานว่าผู้เชี่ยวชาญด้าน LLM ของจีน เช่น Zhipu กำลังเผชิญกับปัญหาขาดทุนทางการเงินอย่างหนัก, ค่าใช้จ่าย R&D ที่สูง, การแข่งขันด้านราคาที่รุนแรง และโมเดลธุรกิจที่ยังไม่พัฒนาเต็มที่

โดยสรุป GLM-5.2 ช่วยเสริมความแข็งแกร่งทางเทคนิคของ Z.ai ในโมเดลการเขียนโค้ด Open-weight ขณะที่เรื่องราวเชิงพาณิชย์ของบริษัทยังคงถูกกำหนดโดยการเติบโตของรายได้ที่รวดเร็ว, การระดมทุนในตลาดสาธารณะ และแรงกดดันด้านความสามารถในการทำกำไรอย่างต่อเนื่อง

---

3. แนวโน้ม AI Chip และดาต้าเซ็นเตอร์ของจีนที่ขับเคลื่อน Z.ai สู่การพึ่งพาตนเอง

การผลักดันของ Z.ai สู่การพึ่งพาตนเองด้านการคำนวณกำลังเกิดขึ้นภายในสภาพแวดล้อมนโยบายและห่วงโซ่อุปทานที่ถูกกำหนดโดยข้อจำกัดของสหรัฐฯ และการผลักดันโครงสร้างพื้นฐาน AI ในประเทศของจีน

ก) การควบคุมการส่งออกของสหรัฐฯ และการขึ้นบัญชีดำ Entity List

Z.ai ถูกเพิ่มเข้าไปในบัญชีดำ Entity List ของกระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ เมื่อวันที่ 16 มกราคม 2025 การกำหนดนี้เป็นเหตุผลหลักที่ทำให้การปรับตัวไปใช้ชิปในประเทศของ Z.ai เป็นสิ่งจำเป็นเชิงกลยุทธ์ ไม่ใช่แค่การพยายามลดต้นทุน

ข) คำสั่งของจีนให้ใช้ชิปในประเทศสำหรับดาต้าเซ็นเตอร์ที่ได้รับทุนจากรัฐ

Reuters รายงานในเดือนพฤศจิกายน 2025 ว่าหน่วยงานกำกับดูแลของจีนออกคำสั่งให้โครงการดาต้าเซ็นเตอร์ที่ได้รับทุนจากรัฐใช้เฉพาะชิป AI ที่ผลิตในประเทศเท่านั้น นโยบายนี้สนับสนุนการนำชิป AI ในประเทศมาใช้โดยตรง และลดการพึ่งพา AI Accelerator จากต่างประเทศในโครงสร้างพื้นฐานของรัฐ

ค) การสนับสนุนระบบนิเวศดาต้าเซ็นเตอร์และชิปในประเทศ

แหล่งข้อมูลที่มีอยู่ไม่ได้ยืนยันข้ออ้างเรื่องแผนการสร้างดาต้าเซ็นเตอร์มูลค่า 295,000 ล้านดอลลาร์, เป้าหมายการใช้ชิปในประเทศ 80% หรือจำนวน Rack เซิร์ฟเวอร์จำเพาะเจาะจง อย่างไรก็ตาม หลักฐานที่ได้รับการยืนยันแสดงให้เห็นว่าจีนกำลังใช้กฎการจัดซื้อจัดจ้างของดาต้าเซ็นเตอร์ที่ได้รับทุนจากรัฐเพื่อเร่งการปรับใช้ชิป AI ในประเทศ

ง) ผลกระทบต่อ Z.ai โดยเฉพาะ

Reuters รายงานว่า Zhipu/Z.ai กำลังเร่งปรับตัวไปใช้ชิปในประเทศ และ GLM-5.2 เปิดตัวพร้อมการปรับ Inference สำหรับโครงสร้างพื้นฐานชิปในประเทศ รวมถึงคลัสเตอร์ Huawei Ascend ซึ่งหมายความว่ากลยุทธ์การคำนวณของ Z.ai สอดคล้องกับนโยบายชิปในประเทศของจีนแล้ว แม้โปรแกรม Custom ASIC จะยังไม่ได้รับการยืนยันจากแหล่งข้อมูลที่มีอยู่

---

สรุป: กลยุทธ์การพึ่งพาตนเองด้านการคำนวณของ Z.ai ที่ได้รับการยืนยันคือการปรับตัวไปใช้ชิปในประเทศ (Domestic Chip Pivot) มากกว่าโปรแกรม Custom ASIC ที่ได้รับการยืนยัน หลักฐานที่ชัดเจนที่สุดคือ GLM-5.2 ได้รับการปรับให้ทำงานบนโครงสร้างพื้นฐานชิปในประเทศ รวมถึงคลัสเตอร์ Huawei Ascend ผลลัพธ์เบนช์มาร์กของ GLM-5.2 ที่ได้รับการยืนยันแสดงให้เห็นถึงประสิทธิภาพสูงในการเขียนโค้ดแบบ Open-weight รวมถึงคะแนน SWE-bench Pro ที่ 62.1 เทียบกับ GPT-5.5 ที่ 58.6