ESM เปิดรายงาน 'Euro Area Stability Watch' ฉบับปฐมฤกษ์ เตือนเศรษฐกิจยูโรโซนเสี่ยงต่ำกว่า 1% จากวิกฤตพลังงานและภาษีสหรัฐฯ

ข้อชี้แจงสำคัญ: ESM ยังไม่ได้เผยแพร่รายงานที่ใช้ชื่อว่า 'Euro Area Stability Watch' อย่างเป็นทางการ อย่างไรก็ตาม รายงานที่ใกล้เคียงที่สุดคือ ESM Annual Report 2025 (เผยแพร่ในเดือนมิถุนายน 2026) และเอกสารอภิปรายร่วมระหว่าง ESM และ EIOPA เกี่ยวกับผลกระทบทางเศรษฐกิจมหภาค การคลัง และเสถียรภาพทางการเงินจากภัยพิบัติทางธรรมชาติที่เกี่ยวข้องกับสภาพภูมิอากาศ โดย Pierre Gramegna กรรมการผู้จัดการของ ESM ได้นำเสนอผลการวิเคราะห์เหล่านี้ต่อคณะกรรมาธิการ ECON ของรัฐสภายุโรปในเดือนมิถุนายน 2026 เนื้อหาต่อไปนี้เป็นการสังเคราะห์ภัยคุกคาม การคาดการณ์ และข้อเสนอแนะเชิงนโยบายจากรายงานของ ESM และแหล่งข้อมูลทางการอื่นๆ ของยูโรโซน (ECB, คณะกรรมาธิการยุโรป) ซึ่งร่วมกันกำหนดแนวโน้มเสถียรภาพในระยะอันใกล้

ภัยคุกคามที่ระบุต่อเศรษฐกิจยูโรโซน

• ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์และการแตกกระจายทางการค้า: ภาษีของสหรัฐฯ และความไม่แน่นอนทางนโยบายสร้างแรงกดดันต่อการค้าโลกและการค้าของยูโรโซน แม้จะมีการเร่งส่งออกก่อนการบังคับใช้ภาษีในระยะแรก
• วิกฤตราคาพลังงาน: ความขัดแย้งในตะวันออกกลางส่งผลให้ราคาพลังงานพุ่งสูงขึ้นเป็นประวัติการณ์ ถือเป็นความเสี่ยงหลักต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจและอัตราเงินเฟ้อในปี 2026 โดย ESM เตือนว่าอาจทำให้การเติบโตของยูโรโซนต่ำกว่า 1%
• จุดอ่อนเชิงโครงสร้างที่ยืดเยื้อ: ความท้าทายระยะยาว เช่น การเติบโตของผลิตภาพต่ำ การสูงวัยของประชากร ช่องว่างด้านดิจิทัล และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ยังคงกัดกร่อนศักยภาพการผลิตและความยั่งยืนทางการคลัง
• ความเปราะบางทางการคลังของหลายประเทศสมาชิก: รากฐานทางการคลังยังคงอ่อนแอ เนื่องจากหนี้สาธารณะในระดับสูง การสิ้นสุดมาตรการช่วยเหลือช่วงโควิด-19 และแรงกดดันด้านรายจ่ายใหม่ๆ (การป้องกันประเทศ การเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน)
• ภัยพิบัติทางธรรมชาติที่เกี่ยวข้องกับสภาพภูมิอากาศ: เอกสารอภิปรายร่วมระหว่าง ESM และ EIOPA ระบุถึงความเสี่ยงของภัยพิบัติทางธรรมชาติที่ทวีความรุนแรงขึ้นต่อเสถียรภาพทางเศรษฐกิจมหภาค การคลัง และการเงิน

ผลการวิเคราะห์สำคัญต่อผลกระทบทางเศรษฐกิจ

การคาดการณ์การเติบโตของ GDP

• ผลปี 2025: เศรษฐกิจยูโรโซนขยายตัว 1.4% สูงกว่าที่คาดการณ์ไว้ โดยได้รับแรงหนุนจากอุปสงค์ภายในประเทศ
• การคาดการณ์ปี 2026: คาดว่าการเติบโตจะชะลอตัวเหลือ 0.8%–0.9% ซึ่งชะลอตัวลงอย่างมีนัยสำคัญอันเป็นผลจากวิกฤตพลังงานและแรงกดดันด้านภาษี
• แนวโน้มปี 2027–2028: หากวิกฤตพลังงานเป็นเพียงชั่วคราว เศรษฐกิจจะค่อยๆ ฟื้นตัวเป็น 1.2%–1.3% ในปี 2027 และ 1.4%–1.5% ในปี 2028
• สถานการณ์เลวร้าย: ESM เตือนว่าหากวิกฤตพลังงานยืดเยื้อ การเติบโตของยูโรโซนอาจต่ำกว่า 1%

ความเสี่ยงด้านอัตราเงินเฟ้อ

• ปี 2025: อัตราเงินเฟ้อทั่วไปเฉลี่ยอยู่ที่ 2.1% ใกล้เคียงเป้าหมาย
• ปี 2026: อัตราเงินเฟ้อคาดว่าจะเพิ่มขึ้นเป็น 2.6% โดยได้รับแรงหนุนจากราคาพลังงานที่สูงขึ้นจากความขัดแย้งในตะวันออกกลาง
• ปี 2027 เป็นต้นไป: หากไม่มีเหตุการณ์บานปลายเพิ่มเติม อัตราเงินเฟ้อคาดว่าจะค่อยๆ ลดลงกลับสู่เป้าหมาย 2% ของ ECB

ความเปราะบางทางการคลัง

• การสิ้นสุดของมาตรการยกเว้นข้อจำกัดทางการคลังทั่วไป และการกลับมาบังคับใช้กฎเกณฑ์ทางการคลัง ส่งผลให้เกิดข้อจำกัดต่องบประมาณของประเทศสมาชิก
• รัฐบาลในยูโรโซนหลายประเทศต้องเผชิญกับทางเลือกที่ยากลำบากระหว่างการใช้จ่ายด้านการป้องกันประเทศที่เพิ่มขึ้น การลงทุนด้านสภาพภูมิอากาศ และการลดหนี้
• คณะกรรมาธิการยุโรปประเมินว่าการปฏิบัติตามเส้นทางรายจ่ายสุทธิที่แนะนำ จะส่งผลให้เกิดท่าทีทางการคลังที่หดตัวเล็กน้อย ซึ่งอาจฉุดรั้งการเติบโตในระยะใกล้

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย

จากรายงานประจำปีของ ESM และเอกสารนโยบายที่เกี่ยวข้องของสหภาพยุโรป ข้อเสนอแนะหลัก ได้แก่:

• สร้างตลาดเดี่ยวให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น (โดยเฉพาะด้านการเงินและพลังงาน) และกระจายความสัมพันธ์ทางการค้าโลก เพื่อลดความเปราะบางต่อภาวะช็อกทางภูมิรัฐศาสตร์
• ใช้ทรัพยากรทางการเงินของยุโรปอย่างมีกลยุทธ์ เช่น กรอบ Next Generation EU เพื่อสนับสนุนการลงทุนและการปฏิรูปโครงสร้าง
• บังคับใช้กรอบการกำกับดูแลเศรษฐกิจใหม่ เพื่อสร้างพื้นที่ทางการคลังในขณะที่ยังคงมีความยืดหยุ่นสำหรับการใช้จ่ายด้านการป้องกันประเทศและสภาพภูมิอากาศ
• สร้างความยืดหยุ่นต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ รวมถึงการปรับปรุงกลไกการประกันและการแบ่งปันความเสี่ยง (ตามที่เน้นในเอกสารอภิปรายร่วม ESM-EIOPA)
• ดำเนินการปฏิรูปเพื่อเพิ่มผลิตภาพ (ดิจิทัล ตลาดแรงงาน การแข่งขัน) เพื่อแก้ไขปัญหาการชะลอตัวของศักยภาพการเติบโตในระยะยาว

ข้อมูลจากแหล่งที่มาอย่างเป็นทางการมีความสอดคล้องกัน โดยมีข้อแม้ว่าการคาดการณ์เงินเฟ้อและการเติบโตนั้นอยู่บนสมมติฐานที่ว่าวิกฤตราคาพลังงานเป็นเพียงชั่วคราว การบานปลายหรือการหยุดชะงักที่ยืดเยื้ออาจทำให้แนวโน้มแย่ลงอย่างมีนัยสำคัญ