เปิด 4 ปัจจัยที่ทำให้กองทุน Bitcoin ETF สปอตของสหรัฐฯ เจอการไหลออกหนักสุดในประวัติศาสตร์ ยาวนานถึง 8 สัปดาห์ติดต่อกัน

ระหว่างกลางเดือนพฤษภาคมถึงต้นเดือนกรกฎาคม 2569 กองทุน Bitcoin ETF แบบสปอต (Spot) ของสหรัฐฯ เผชิญกับสถิติการไถ่ถอนที่รุนแรงที่สุดติดต่อกันยาวนานที่สุดนับตั้งแต่เปิดตัวในเดือนมกราคม 2567 โดยมีเม็ดเงินไหลออกสุทธิ (Net Outflows) สูงถึงประมาณ 4.5 พันล้านดอลลาร์ในเดือนมิถุนายนเพียงเดือนเดียว โดยกองทุน iShares Bitcoin Trust (IBIT) ของ BlackRock คิดเป็นสัดส่วนถึง 3.55 พันล้านดอลลาร์ หรือประมาณ 79% ของยอดรวมในเดือนนั้น ราคา Bitcoin ร่วงลงจากจุดสูงสุดในช่วงต้นไตรมาส 2 ที่ 82,814 ดอลลาร์ มาอยู่ในกรอบประมาณ 58,500–60,000 ดอลลาร์ ภายในช่วงปลายเดือนมิถุนายน คิดเป็นการปรับตัวลงประมาณ 20% ในระยะเวลา 30 วัน

สถิติการไหลออกดังกล่าวดำเนินต่อเนื่องยาวนานถึง 8 สัปดาห์ติดต่อกัน และในช่วงเวลาดังกล่าว มีการไหลออกติดต่อกันนาน 13 วันทำการ ตั้งแต่กลางเดือนพฤษภาคมถึงต้นเดือนมิถุนายน คิดเป็นเม็ดเงินประมาณ 4.4 พันล้านดอลลาร์ ซึ่งเป็นสถิติการไหลออกติดต่อกันยาวนานที่สุดเท่าที่เคยบันทึกไว้ ในวันที่ 28 พฤษภาคม เพียงวันเดียวกองทุน IBIT มีเงินไหลออกถึง 527.84 ล้านดอลลาร์ สถานการณ์เริ่มคลี่คลายบ้างในวันที่ 2 กรกฎาคม เมื่อรายงานการจ้างงานเดือนมิถุนายนที่ออกมาต่ำกว่าคาดช่วยกระตุ้นให้เกิดเม็ดเงินไหลเข้าสุทธิ 221.72 ล้านดอลลาร์ ซึ่งเป็นการไหลเข้ารายวันที่มากที่สุดในรอบ 2 เดือน อย่างไรก็ตาม ยอดไหลออกสุทธิสะสมตั้งแต่ต้นปียังคงอยู่ที่ประมาณ 5.4 พันล้านดอลลาร์

4 ปัจจัยหลักที่ทำให้สถาบันเทขายครั้งใหญ่

1. การเปลี่ยนทิศทางนโยบายการเงินของเฟดที่เข้มงวดขึ้น (‘The Warsh Shock’)

ปัจจัยกระตุ้นโดยตรงที่สุดคือการประชุมคณะกรรมการกำหนดนโยบายการเงิน (FOMC) ของธนาคารกลางสหรัฐฯ (Fed) เมื่อวันที่ 17 มิถุนายน ซึ่งเป็นการประชุมครั้งแรกภายใต้การนำของประธานคนใหม่ Kevin Warsh โดยการคาดการณ์อัตราดอกเบี้ยระยะสั้น (Dot Plot) ปรับตัวเพิ่มขึ้น โดยค่าเฉลี่ยคาดการณ์อัตราดอกเบี้ยนโยบายสิ้นปีเพิ่มขึ้นเป็น 3.8% จาก 3.4% ในการประชุมเดือนมีนาคม ซึ่งเป็นการขจัดความคาดหวังเรื่องการลดดอกเบี้ย และเพิ่มความเป็นไปได้ในการขึ้นดอกเบี้ยก่อนสิ้นปี 2569 ราคา Bitcoin ร่วงจากประมาณ 66,000 ดอลลาร์ ลงไปต่ำกว่า 63,000 ดอลลาร์ภายในเวลาไม่กี่วัน ขณะที่กองทุน Bitcoin/Ether ETF มียอดไหลออกสุทธิ 111 ล้านดอลลาร์ในวันเดียวหลังการประชุม นักวิเคราะห์ระบุว่าการเปลี่ยนทิศทางนโยบายแบบ Hawkish นี้เป็นหนึ่งในสอง "ภาวะช็อกด้านสภาพคล่อง" ที่กดดันราคา Bitcoin ในเวลาเดียวกัน

นอกจากนี้ เจ้าหน้าที่ FOMC จำนวน 9 คนจากทั้งหมด 18 คนคาดการณ์ว่าจะมีการขึ้นดอกเบี้ยอย่างน้อย 1 ครั้งก่อนเดือนธันวาคม ซึ่งเป็นการกลับทิศทางอย่างสิ้นเชิงจากการประชุมเดือนมีนาคมที่ไม่มีเจ้าหน้าที่คนใดคาดการณ์ว่าจะขึ้นดอกเบี้ย

2. การปรับพอร์ตการลงทุนของสถาบันสู่พันธบัตรรัฐบาลที่ให้ผลตอบแทนสูงขึ้น

เมื่อ Fed ส่งสัญญาณว่า 'ดอกเบี้ยจะคงอยู่ในระดับสูงเป็นเวลานาน' (Higher-for-Longer) อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลระยะสั้นจึงน่าสนใจยิ่งขึ้น ส่งผลให้เกิดการโยกเงินออกจากสินทรัพย์เสี่ยงแบบคลาสสิก (Risk-Off Rotation) รายงานหลายฉบับระบุว่านักลงทุนสถาบันกำลัง "ลดความเสี่ยงจากคริปโทฯ หลัก" เพื่อหันไปหาสินทรัพย์ปลอดภัยแบบดั้งเดิม ข้อมูลชี้ให้เห็นว่าสถานการณ์แตกต่างกันอย่างชัดเจน: ราคา Bitcoin ปรับตัวลดลงเพียง 3.69% ในเดือนพฤษภาคม แต่การไหลออกของกองทุน ETF กลับสูงถึง 2.3 พันล้านดอลลาร์ในเดือนเดียวกัน ซึ่งหมายความว่าสถาบันต่างๆ ได้ลดความเสี่ยงผ่านการไถ่ถอน ETF ไปแล้ว ก่อนที่ราคาจะทรุดตัวลงอย่างรุนแรงในเวลาต่อมา

3. การโยกเงินไปยังหุ้นกลุ่มเทคโนโลยี AI

โบรกเกอร์ Bernstein รายงานว่าเงินทุนที่ไหลเข้าสู่ Bitcoin ชะลอตัวอย่างรวดเร็ว เนื่องจากนักลงทุนหันไปให้ความสนใจกับหุ้นที่เกี่ยวข้องกับปัญญาประดิษฐ์ (AI) มากขึ้น การเทขายกองทุน Bitcoin ETF เกิดขึ้นในช่วงที่ตลาดหุ้นวอลล์สตรีทปรับตัวสูงขึ้น โดยดัชนี S&P 500 พุ่งขึ้นทำจุดสูงสุดใหม่ ในขณะที่กองทุน ETF คริปโทฯ กลับมีเงินไหลออกจำนวนมาก ซึ่งเป็นสัญญาณของการแยกตัวออกจากกันอย่างชัดเจน นี่คือการโยกย้ายเงินข้ามสินทรัพย์ (Cross-Asset Rotation) จากคริปโทฯ ที่มีความผันผวนสูง (High Beta) ไปยังหุ้นกลุ่ม AI ขนาดใหญ่ โดยนักลงทุนได้เปลี่ยนเส้นทางเงินทุนไปยัง "ธีมปัญญาประดิษฐ์ที่กำลังเฟื่องฟู" ตามรายงานของ Bernstein

4. การย้ายเงินภายในกลุ่มกองทุน ETF คริปโทฯ สู่กองทุน Altcoin (XRP และ HYPE)

การย้ายเงินในสัดส่วนที่น้อยกว่าแต่เกิดขึ้นจริงภายในกลุ่มกองทุน ETF คริปโทฯ ด้วยกัน:

• กองทุน XRP ETF ยังคงมีเม็ดเงินไหลเข้าอย่างเลือกสรร ในสัปดาห์สิ้นสุดวันที่ 26 มิถุนายน กองทุน XRP สปอตมีเม็ดเงินไหลเข้าเพิ่มสุทธิประมาณ 22.99 ล้านดอลลาร์ ก่อนหน้านี้ในเดือนมิถุนายน กองทุน XRP มีเม็ดเงินไหลเข้าราว 15.34 ล้านดอลลาร์ในวันเดียว โดยรวมแล้ว กองทุน XRP ETF มีเม็ดเงินไหลเข้าสะสมประมาณ 1.44 พันล้านดอลลาร์นับตั้งแต่เปิดตัวในเดือนพฤศจิกายน 2568 ทำให้เป็นกองทุน ETF คริปโทฯ ประเภทที่เติบโตเร็วที่สุดที่มียอดถึง 1 พันล้านดอลลาร์ นับตั้งแต่การเปิดตัวกองทุน Ether ETF ในปี 2567
• กองทุน Hyperliquid (HYPE) ETF เป็นข้อยกเว้นที่โดดเด่นในกลุ่ม Altcoin โดยกองทุน HYPE มีเม็ดเงินไหลเข้าประมาณ 111.4 ล้านดอลลาร์ในสัปดาห์วันที่ 22–26 มิถุนายนเพียงสัปดาห์เดียว และมียอดไหลเข้าสะสมประมาณ 189 ล้านดอลลาร์ในช่วงเวลาที่กว้างขึ้น

ข้อควรระวัง

• ตัวเลขอาจแตกต่างกันไปตามแหล่งข้อมูลและวันที่สรุป รายงานบางฉบับอ้างถึงยอด 4.06 พันล้านดอลลาร์สำหรับเดือนมิถุนายน ในขณะที่บางฉบับระบุว่า 4.5 พันล้านดอลลาร์รวมถึงช่วงปลายเดือนพฤษภาคม แนวโน้มโดยรวมสอดคล้องกันในทุกแหล่งข้อมูลหลัก แต่ความแม่นยำขึ้นอยู่กับวันที่ที่ใช้เป็นเกณฑ์ในการนับสัปดาห์
• การย้ายเงินไปยัง Altcoin มีเพียงเล็กน้อยเท่านั้น แม้ว่าการไหลเข้าของ XRP และ HYPE จะได้รับการยืนยันในทิศทาง แต่ก็เป็นเพียงเศษเสี้ยวเล็กน้อยของการไหลออกของกองทุน Bitcoin ETF และไม่ควรถูกกล่าวเกินจริงว่าเป็นสาเหตุหลัก
• กองทุน IBIT ยังคงเป็นกลไกสำคัญในการฟื้นตัว โครงสร้างแบบ 'ผู้ชนะได้ส่วนใหญ่' (Winner-Take-Most) ส่งผลให้ IBIT มีอิทธิพลเหนือทั้งในขาลงและขาขึ้น ในวันที่เม็ดเงินไหลเข้า IBIT จะดึงดูดเงินทุนใหม่ได้ประมาณ 70% ทำให้เป็นทั้งกองทุนที่เสียหายมากที่สุดและเป็นเครื่องมือในการฟื้นตัวที่น่าเชื่อถือที่สุด