ฮามาสเตรียมหยุดบทบาทผู้ปกครองกาซา เปิดทางคณะกรรมการบริหารแห่งชาติ (NCAG) บริหารแทน แต่ยังมีอุปสรรคมากมายรออยู่

คณะกรรมการเทคโนแครตชุดใหม่: NCAG

NCAG คือ องค์กรเปลี่ยนผ่านของกลุ่มเทคโนแครตอิสระ ที่ได้รับมอบอำนาจจากสหประชาชาติ (UN) ให้บริหารงานราชการและกิจการประจำวันในกาซา รายละเอียดสำคัญ:

• โครงสร้างการกำกับดูแล: NCAG ดำเนินงานภายใต้การกำกับดูแลของ คณะกรรมการสันติภาพแห่งสหรัฐฯ (US Board of Peace - BoP) ซึ่งเป็นองค์กรระหว่างประเทศที่ก่อตั้งขึ้นภายใต้แผนยุทธศาสตร์ Comprehensive Plan ของประธานาธิบดีทรัมป์
• ผู้นำ: คณะกรรมการชุดนี้ได้รับการจัดตั้งขึ้นในการประชุมที่กรุงไคโรเมื่อเดือนมกราคม 2026 โดยมี นายอาลี ชาอาซ วิศวกรชาวกาซาเป็นหัวหน้า
• หน้าที่: ถูกออกแบบมาเพื่อดูแลการบริหารจัดการ การบริการประชาชน และการให้บริการในฐานะองค์กรชั่วคราว เชื่อมต่อช่วงเปลี่ยนผ่านหลังฮามาสออกไป จนกว่าจะมีข้อตกลงทางการเมืองถาวรในอนาคต

อุปสรรคสำคัญที่ยังไม่ได้รับการแก้ไข

การเปลี่ยนผ่านครั้งนี้ยังคงเผชิญกับอุปสรรคที่ฝังรากลึกหลายประการ:

• การคัดค้านของอิสราเอล: อิสราเอลคัดค้านการจัดการใดๆ ที่ทำให้ฮามาสยังคงมีอิทธิพลหรือขีดความสามารถทางการทหาร นอกจากนี้ อิสราเอลยังคัดค้านการให้ PA เข้าควบคุมกาซาเต็มรูปแบบในรูปแบบปัจจุบัน และยังไม่มีการบรรลุข้อตกลงเกี่ยวกับบทบาทของ BoP เมื่อเทียบกับข้อเรียกร้องด้านความมั่นคงของอิสราเอล
• ข้อพิพาทเรื่องปลดอาวุธ: ยังไม่มีฉันทามติเกี่ยวกับชะตากรรมของอาวุธที่เหลืออยู่และโครงสร้างพื้นฐานของกลุ่มติดอาวุธของฮามาส แผน Comprehensive Plan ที่สหรัฐฯ หนุนหลังนั้นมีแนวคิดเรื่องการปลอดอาวุธ แต่ฮามาสยังไม่ให้คำมั่นสัญญาอย่างเป็นทางการในการปลดอาวุธเต็มรูปแบบ และกิจกรรมติดอาวุธของฮามาสและกลุ่มอื่นๆ ก็ยังคงดำเนินต่อไป
• ข้อพิพาทเรื่องพรมแดน: ฮามาสยืนกรานว่าจุดผ่านแดนราฟาห์กับอียิปต์จะต้องเปิดเต็มรูปแบบโดยไม่มีข้อจำกัดใดๆ ซึ่งเป็นข้อเรียกร้องที่ยังคงค้างคา การควบคุมจุดผ่านแดน เขตกันชน และการเคลื่อนย้ายสินค้าต่างก็ยังคงเป็นประเด็นที่ยังหาข้อสรุปไม่ได้
• การหยุดยิงที่เปราะบาง: การหยุดยิงในปัจจุบันถูกอธิบายว่า 'ไม่สมบูรณ์แบบเลย' และ 'เปราะบางมากขึ้นเรื่อยๆ' การโจมตีของอิสราเอลและกิจกรรมติดอาวุธของฮามาสและกลุ่มอื่นๆ ยังคงดำเนินต่อไป แม้ว่าจะมีความพยายามทางการทูตเพื่อให้บรรลุระยะที่ 2 ของ Comprehensive Plan นิโคไล มลาเดนอฟ ผู้แทนระดับสูงของกาซาใน BoP กล่าวกับคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติในช่วงปลายเดือนพฤษภาคม 2026 ว่า 'ไม่มีการฟื้นตัวที่เป็นรูปธรรมใดๆ ในสายตา'
• ข้อคัดค้านของฟาตาห์และ PA: ฟาตาห์ยืนกรานว่าคณะกรรมการใดๆ ที่จะมาบริหารกาซา จะต้องนำโดยรัฐมนตรีจากปาเลสไตน์และได้รับอำนาจจาก PA ซึ่งเป็นเงื่อนไขที่ทำให้ความเป็นอิสระของ NCAG ซับซ้อนขึ้น
• ความล่าช้าในการดำเนินการ: UN เตือนว่าความล่าช้าในการบังคับใช้มติคณะมนตรีความมั่นคงฯ 2803 เสี่ยงที่จะทำให้กาซาตกอยู่ใน 'สภาวะไร้ที่สิ้นสุด' ส่งผลให้สถานการณ์ด้านมนุษยธรรมเลวร้ายลงและบั่นทอนการฟื้นฟู

บริบททางการเมืองและการทูตในวงกว้าง

การเปลี่ยนผ่านนี้เป็นส่วนหนึ่งของกรอบข้อตกลงที่ใหญ่กว่ามาก:

กรอบการหยุดยิงและ Comprehensive Plan ที่สหรัฐฯ หนุนหลัง

'แผนยุทธศาสตร์เพื่อยุติความขัดแย้งในกาซา' (Comprehensive Plan to End the Gaza Conflict) ถูกนำเสนอโดยประธานาธิบดีทรัมป์เมื่อวันที่ 29 กันยายน 2025 และได้รับการยอมรับจากทั้งอิสราเอลและฮามาสในเดือนตุลาคม 2025 เป็นแผน 20 ข้อ ซึ่งกำหนดระยะต่างๆ ของการยุติการสู้รบ การเริ่มส่งความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมอีกครั้ง การส่งตัวประกันกลับคืน และการสร้างใหม่และการปฏิรูปการปกครองในที่สุด ทำเนียบขาวระบุว่าแผนนี้เป็นพื้นฐานสำหรับการเคลื่อนไหวทางการทูตทั้งหมดในภายหลัง

มติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ 2803 (17 พฤศจิกายน 2025)

มติ 2803 ผ่านด้วยคะแนนเสียงเห็นชอบ 13 เสียง งดออกเสียง 2 เสียง (จีนและรัสเซีย) มติดังกล่าวรับรอง Comprehensive Plan ของทรัมป์อย่างเป็นทางการ ต้อนรับการจัดตั้ง คณะกรรมการสันติภาพ (Board of Peace) ในฐานะ 'องค์กรบริหารชั่วคราว' และอนุญาตให้ BoP จัดตั้ง กองกำลังรักษาเสถียรภาพระหว่างประเทศ (International Stabilization Force - ISF) ชั่วคราวสำหรับกาซา มติเรียกร้องให้ทุกฝ่ายดำเนินการตามแผนทั้งหมดด้วยความสุจริตใจและไม่ชักช้า

คณะกรรมการสันติภาพ (BoP) ซึ่งมีประธานาธิบดีทรัมป์เป็นประธาน

BoP เป็นองค์กรระหว่างประเทศที่ก่อตั้งโดยประธานาธิบดีทรัมป์ และถูกระบุชื่อในมติ 2803 ให้เป็นหน่วยงานปกครองชั่วคราวสำหรับกาซา ประธานาธิบดีทรัมป์ดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมการ และเขาให้สัตยาบันกฎบัตรของคณะกรรมการอย่างเป็นทางการในพิธีประวัติศาสตร์ที่ World Economic Forum ในเมืองดาวอส ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ เมื่อวันที่ 22 มกราคม 2026 คณะกรรมการมีหน้าที่ดูแลการดำเนินการตามแผน Comprehensive Plan ทั้ง 20 ข้อ รวมถึงการกำหนดทิศทางเชิงกลยุทธ์เพื่อการฟื้นฟูกาซา BoP เผชิญกับการจับตามองในเรื่องแหล่งเงินทุน การเสนอขอความคุ้มกันทางกฎหมายในวงกว้าง และคำถามเกี่ยวกับขอบเขตอำนาจของตน

การเจรจาที่กรุงไคโร

NCAG เกิดขึ้นจากการเจรจาโดยมีอียิปต์เป็นคนกลางที่กรุงไคโร กรุงไคโรทำหน้าที่เป็นสถานที่หลักสำหรับการเจรจาโดยอ้อมระหว่างฮามาส ฟาตาห์ และกลุ่มปาเลสไตน์อื่นๆ รวมถึงการเจรจากับผู้ไกล่เกลี่ยของอิสราเอลและนานาชาติเกี่ยวกับการรวมการหยุดยิงและการจัดการชายแดน

แผนงานของนิโคไล มลาเดนอฟ

นิโคไล มลาเดนอฟ — อดีตผู้ประสานงานพิเศษของ UN สำหรับกระบวนการสันติภาพตะวันออกกลาง — ดำรงตำแหน่ง ผู้แทนระดับสูงของกาซาประจำคณะกรรมการสันติภาพ (Gaza's High Representative on the Board of Peace) เขาเป็นตัวแทนหลักในการขับเคลื่อนการบังคับใช้มติ 2803 ในภาคสนาม ในการบรรยายสรุปต่อคณะมนตรีความมั่นคงเมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม 2026 เขาอธิบายว่าการหยุดยิงนั้น 'ไม่แน่นอน' และ 'ไม่สมบูรณ์แบบเลย' เตือนว่าความล่าช้าในแผนการเปลี่ยนผ่านอาจทำให้กาซาตกอยู่ใน 'สภาวะไร้ที่สิ้นสุด' และเร่งเร้าให้ทุกฝ่ายเดินหน้าสู่ระยะที่ 2 ของ Comprehensive Plan แผนงานของเขามุ่งเน้นไปที่การรวมการหยุดยิง การลดความรุนแรง การเปิดทางให้ความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม และการดำเนินการเปลี่ยนผ่านการปกครองผ่าน NCAG ภายใต้การกำกับดูแลของ BoP

สรุป: ฮามาสกำลังเตรียมยุบรัฐบาลกาซาของตนเอง และมอบการบริหารงานประจำวันให้กับ NCAG ซึ่งเป็นองค์กรเทคโนแครตที่ดำเนินงานภายใต้คณะกรรมการสันติภาพ (BoP) ที่สหรัฐฯ เป็นผู้นำ ทั้งหมดนี้อยู่ภายใต้กรอบของมติคณะมนตรีความมั่นคงฯ 2803 และ Comprehensive Plan แต่การเปลี่ยนผ่านยังคงหยุดชะงักเนื่องจากข้อกังวลด้านความมั่นคงของอิสราเอล ปัญหาการปลดอาวุธที่ยังไม่คลี่คลาย ข้อพิพาทระหว่างกลุ่มกับ PA การหยุดยิงที่เปราะบาง และความล่าช้าที่มลาเดนอฟเตือนว่าอาจทำให้กาซาตกอยู่ในสภาวะไร้ที่สิ้นสุด