เจ.ดี. แวนซ์ชี้ศักยภาพรุกของรัสเซียในยูเครนใกล้เป็นศูนย์ จริงแค่ไหน?

คำกล่าวของรองประธานาธิบดีสหรัฐฯ เจ.ดี. แวนซ์ที่ว่า ศักยภาพการรุกของรัสเซียในยูเครนกำลัง “เข้าใกล้ศูนย์” มีหลักฐานหลายชุดสนับสนุน โดยเฉพาะตัวเลขการยึดพื้นที่ที่ลดลงและความสูญเสียของกองทัพรัสเซียที่เพิ่มขึ้น

แต่คำพูดนี้ต้องอ่านอย่างมีเงื่อนไข: แวนซ์กำลังพูดถึง ความสามารถในการรบภาคพื้นดินและการยึดครองพื้นที่ ไม่ได้หมายความว่ารัสเซียหมดความสามารถในการยิงขีปนาวุธหรือส่งโดรนโจมตีเมืองของยูเครน

แวนซ์กล่าวอะไรในการให้สัมภาษณ์เดือนกรกฎาคม 2026

ในการให้สัมภาษณ์กับ The Sunday Times ซึ่งมีรายงานเมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม 2026 แวนซ์กล่าวว่า ปฏิบัติการรุกของรัสเซียกำลัง “แทบไม่ก่อให้เกิดอะไรในสนามรบ” และผลลัพธ์ที่รัสเซียได้รับจากการรุกอย่างต่อเนื่องกำลัง “เล็กน้อยจนแทบเป็นศูนย์” ^RBA

ประเด็นสำคัญจากคำกล่าวที่มีการรายงาน ได้แก่

• ปฏิบัติการรุกของรัสเซียกำลังสร้างผลตอบแทนที่ลดลงอย่างต่อเนื่อง ^BA
• ศักยภาพการรุกของกองทัพรัสเซียกำลัง “เข้าใกล้ศูนย์” ^R
• ความสำเร็จในการตั้งรับของยูเครนกำลังช่วย “สร้างเงื่อนไขที่จำเป็นต่อการยุติสงคราม” ^R

แวนซ์ยังให้เหตุผลว่า ในสงครามที่โดรนและเทคโนโลยีเฝ้าตรวจการณ์แพร่หลาย การที่ยูเครนรักษาแนวป้องกันและค่อย ๆ ทำให้กองกำลังรัสเซียอ่อนล้า อาจสมเหตุสมผลกว่าการเปิดฉากรุกขนาดใหญ่ของตนเอง ^P

ข้อควรระวังเรื่องแหล่งอ้างอิง

ขณะนี้ยังไม่มีการเผยแพร่บทถอดความภาษาอังกฤษแบบเต็มคำต่อสาธารณะผ่านสำนักข่าวตะวันตก แหล่งข่าวที่รายงานถ้อยคำดังกล่าวมาจากสื่อยูเครน ซึ่งอ้างรายงานของ European Pravda เกี่ยวกับบทสัมภาษณ์ของ The Sunday Times ^P

ดังนั้น ถ้อยคำภาษาอังกฤษที่เผยแพร่อาจเป็นการแปลหรือการเรียบเรียงให้กระชับ แต่สาระสำคัญสอดคล้องกันในหลายรายงาน นั่นคือ รัสเซียกำลังได้ผลจากการรุกภาคพื้นดินน้อยลงอย่างมาก ขณะที่ยูเครนยังรักษาแนวรับได้

ตัวเลขจาก ISW สนับสนุนคำประเมินของแวนซ์อย่างไร

Institute for the Study of War หรือ ISW เป็นสถาบันวิเคราะห์ความขัดแย้งในกรุงวอชิงตันที่ใช้ข้อมูลเปิดและภาพตำแหน่งทางภูมิศาสตร์เพื่อประเมินการควบคุมพื้นที่ ตัวเลขของ ISW ชี้ให้เห็นภาพการรุกของรัสเซียที่ชะลอตัวลงอย่างเด่นชัด

การยึดพื้นที่ลดลงอย่างมาก

ตามข้อมูลที่ Al Jazeera อ้างจาก ISW กองทัพรัสเซียยึดพื้นที่ในยูเครนได้ประมาณ 2,190 ตารางกิโลเมตรตลอดช่วงหกเดือนแรกของปี 2025 แต่ในช่วงเวลาเดียวกันของปี 2026 ยึดได้เพียงประมาณ 622 ตารางกิโลเมตร ^A

ในภาพรวมที่กว้างขึ้น รัสเซียยึดพื้นที่ได้ 2,190 ตารางกิโลเมตรตลอดปี 2025 แต่ปี 2026 ยึดได้เพียง 573 ตารางกิโลเมตรตามข้อมูลอีกชุดที่ถูกรายงานไว้ โดยส่วนสำคัญของพื้นที่ดังกล่าวเกิดขึ้นในเดือนมกราคม ^R

อัตราการรุกจึงลดจากประมาณ 16.6 ตารางกิโลเมตรต่อวันในช่วงหกเดือนแรกของปี 2025 เหลือราว 1.03 ตารางกิโลเมตรต่อวันในปี 2026 ตามการคำนวณที่ Al Jazeera รายงาน ^A

พฤษภาคมเป็นเดือนที่รัสเซียรุกคืบได้น้อยมาก

ISW ประเมินว่า กองกำลังรัสเซียยึดพื้นที่หรือแทรกซึมเข้าไปได้เพียง 40.64 ตารางกิโลเมตรในเดือนพฤษภาคม 2026 ซึ่งน้อยกว่าช่วงเดียวกันของปีก่อนอย่างมาก ^UU

การประเมินของ ISW ยังระบุว่า ในช่วงเดือนธันวาคม 2025 ถึงพฤษภาคม 2026 รัสเซียยึดหรือแทรกซึมพื้นที่ได้ประมาณ 40.64 ตารางกิโลเมตร แต่สูญเสียการควบคุมพื้นที่ราว 281.1 ตารางกิโลเมตร เมื่อพิจารณาเฉพาะพื้นที่ที่รัสเซียเคยควบคุม ^U

แหล่งข่าวยูเครนที่ ISW นำมาประกอบรายงานระบุว่า ยูเครนสามารถฟื้นการควบคุมพื้นที่ได้มากกว่าพื้นที่ที่รัสเซียยึดได้ในเดือนพฤษภาคม อย่างไรก็ดี ISW เตือนว่าตัวเลขจากแต่ละฝ่ายใช้วิธีคำนวณต่างกัน จึงไม่ควรนำมาเปรียบเทียบโดยไม่ดูระเบียบวิธี ^UA

เดือนเมษายนเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญ

ในเดือนเมษายน 2026 รัสเซียประสบภาวะสูญเสียพื้นที่สุทธิเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่การรุกของยูเครนในแคว้นเคิร์สก์เมื่อเดือนสิงหาคม 2024 ^AA

ISW ยังระบุว่า อัตราการรุกของรัสเซียลดลงต่อเนื่องตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2025 และไม่สามารถผลักดันกลับการตีโต้ของยูเครนในบางแนวรบได้ ^C

ด้วยเหตุนี้ ISW จึงไม่สามารถคาดการณ์ได้อีกต่อไปว่ารัสเซียจะยึดเมืองโดเนตสก์และแนวป้อมปราการสำคัญในพื้นที่ได้เมื่อใด เพราะเริ่มไม่ชัดเจนว่ารัสเซียยังมีศักยภาพเพียงพอที่จะยึดพื้นที่ดังกล่าวได้หรือไม่ ^U

Al Jazeera: พื้นที่ที่ยึดได้ลดลง แต่ความสูญเสียเพิ่มขึ้น

ในวันที่ 3 กรกฎาคม 2026 Al Jazeera รายงานว่า การรุกของรัสเซียในยูเครนกำลังชะลอตัวอย่างหนัก ขณะที่ความกังวลในรัสเซียเพิ่มขึ้น โดยอ้างข้อมูล ISW และการประเมินความสูญเสียของกองทัพรัสเซีย ^A

ประเด็นสำคัญของรายงานคือ

• รัสเซียยึดพื้นที่ได้น้อยลงอย่างมากเมื่อเทียบกับปี 2025 ^A
• รัสเซียอาจสูญเสียทหารเสียชีวิตประมาณ 40,000 นายในเดือนมิถุนายน 2026 ^A
• หากรวมผู้เสียชีวิตและผู้บาดเจ็บ ความสูญเสียของรัสเซียในเดือนเดียวกันอาจอยู่ที่ประมาณ 80,000 นาย ^A
• ความสูญเสียเกิดขึ้นแม้รัสเซียจะส่งกำลังพลจำนวนหลายหมื่นนายเข้าโจมตีด้วยยุทธวิธีที่ถูกเรียกว่า “การโจมตีแบบคลื่นมนุษย์” หรือ “meat assaults” ^A
• มีรายงานว่าความสูญเสียอาจสูงกว่าขีดความสามารถในการรับสมัครทหารใหม่ของรัสเซีย ^A

ตัวเลขผู้เสียชีวิตจากสงครามเป็นข้อมูลที่ตรวจสอบได้ยากและอาจแตกต่างกันตามวิธีประเมิน แต่ภาพรวมที่แหล่งข่าวนำเสนอมีทิศทางเดียวกัน: รัสเซียใช้กำลังและสูญเสียจำนวนมากเพื่อแลกกับการรุกคืบทางพื้นที่ที่จำกัด

มุมมองจากผู้บัญชาการทหารสูงสุดยูเครน

พลเอกโอเล็กซานเดอร์ ซีร์สกี ผู้บัญชาการทหารสูงสุดของยูเครน ให้สัมภาษณ์สถานีโทรทัศน์ TSN เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน 2026 โดยระบุว่า ยูเครนกำลังเตรียมรับความเป็นไปได้ที่รัสเซียจะเปิดการโจมตีจากทางเหนือ ^T

อย่างไรก็ตาม ซีร์สกีประเมินว่า การพยายามรุกเข้าหากรุงเคียฟไม่น่าเป็นไปได้ และการโจมตีจากดินแดนเบลารุสก็ไม่น่าเกิดขึ้น แม้ยูเครนจะกล่าวหารัสเซียมาหลายสัปดาห์ว่าพยายามผลักดันให้เบลารุสมีบทบาทมากขึ้นในสงคราม ^T

ท่าทีดังกล่าวสอดคล้องกับการประเมินของแวนซ์ในแง่ที่ว่า รัสเซียยังสามารถวางแผนหรือเตรียมปฏิบัติการใหม่ได้ แต่ความสามารถในการเปิดการรุกขนาดใหญ่และบรรลุเป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์นั้นถูกจำกัดมากขึ้น

ก่อนหน้านี้ ซีร์สกีระบุว่า การรุกครั้งใหญ่ของรัสเซียระหว่างวันที่ 17–20 มีนาคม 2026 ล้มเหลวและสร้างความสูญเสียอย่างรุนแรง โดยมีกำลังพลจำนวนมากถูกส่งเข้าโจมตีโดยแทบไม่สามารถสร้างผลลัพธ์ได้ ^A

เขายังเคยระบุด้วยว่า จำนวนทหารรัสเซียที่สูญเสียอาจสูงกว่าจำนวนทหารใหม่ที่รับเข้ามา ทำให้การรักษาปฏิบัติการรุกอย่างต่อเนื่องทำได้ยากขึ้น ^A

ปัจจัยสำคัญ: ความได้เปรียบด้านโดรนของยูเครน

ISW ประเมินว่า ยูเครนมีความได้เปรียบด้านโดรนในสนามรบ และความได้เปรียบนี้น่าจะเป็นหนึ่งในเหตุผลที่ทำให้การรุกของรัสเซียชะงัก รวมถึงเปิดทางให้ยูเครนตีโต้ในบางพื้นที่ ^U

ยูเครนเพิ่มการผลิตโดรนภายในประเทศและขยายขีดความสามารถในการโจมตีระยะกลาง โดยมุ่งเป้าไปที่เส้นทางลำเลียงยุทโธปกรณ์ ศูนย์ส่งกำลังบำรุง อุปกรณ์ทางทหาร และกำลังพลของรัสเซีย การโจมตีลักษณะนี้ทำให้รัสเซียส่งกำลังบำรุงไปยังแนวหน้าได้ยากขึ้น และลดประสิทธิภาพของการรุกภาคพื้นดิน

เหตุโจมตีกรุงเคียฟเผยให้เห็นข้อจำกัดของคำว่า “ใกล้เป็นศูนย์”

เพียงสามวันก่อนบทสัมภาษณ์ของแวนซ์ถูกเผยแพร่ รัสเซียเปิดฉากโจมตีกรุงเคียฟครั้งใหญ่ในช่วงเช้ามืดวันที่ 2 กรกฎาคม 2026 โดยใช้โดรนหลายร้อยลำและขีปนาวุธหลายสิบลูก ^R

ตามรายงานของ Reuters มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 30 ราย บาดเจ็บอีกหลายสิบคน และอาคารประมาณ 130 แห่งได้รับความเสียหาย ^R รัสเซียระบุว่าเป็น “การโจมตีตอบโต้ครั้งใหญ่” ขณะที่โฆษกเครมลิน ดมิทรี เปสคอฟ กล่าวว่า รัสเซียจะ “เพิ่มแรงกดดันต่อไป” ^R

เหตุการณ์นี้ไม่ได้หักล้างคำประเมินของแวนซ์โดยตรง เพราะเป็นการแสดงให้เห็นความสามารถคนละด้านกัน

• การรุกภาคพื้นดิน: รัสเซียยึดพื้นที่ได้น้อยลง อัตราการรุกชะลอตัว และต้องแลกด้วยความสูญเสียสูง
• การโจมตีระยะไกล: รัสเซียยังสามารถใช้ขีปนาวุธและโดรนโจมตีเมือง โครงสร้างพื้นฐาน และพื้นที่พลเรือนได้ในวงกว้าง

กล่าวอีกอย่างคือ รัสเซียอาจกำลังสูญเสียความสามารถในการเคลื่อนกำลังเข้ายึดพื้นที่จำนวนมาก แต่ยังคงมีศักยภาพในการสร้างความเสียหายและทำให้พลเรือนเสียชีวิตผ่านการโจมตีทางอากาศ

บริบททางการเมืองและความช่วยเหลือจากตะวันตก

คำกล่าวของแวนซ์เกิดขึ้นท่ามกลางความพยายามของรัฐบาลประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ในการใช้ทั้งแรงกดดันทางทหารและข้อเสนอด้านการผ่อนคลายมาตรการคว่ำบาตร เพื่อผลักดันให้ประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูตินเข้าสู่การเจรจา ^RW

ก่อนหน้านี้ แวนซ์เคยเตือนว่ารัสเซียต้อง “ตื่นขึ้นและยอมรับความเป็นจริง” และกล่าวว่ารัสเซียได้ยอมถอยในประเด็นสำคัญบางส่วนระหว่างการเจรจา ^WA การประเมินในเดือนกรกฎาคมที่มองว่ายูเครนกำลังยืนหยัดได้ดีขึ้น จึงถือเป็นท่าทีที่มองสถานการณ์ในสนามรบเป็นบวกกว่าคำกล่าวก่อนหน้า

ขณะเดียวกัน สหรัฐฯ กำลังพิจารณาคำขอของยูเครนเกี่ยวกับขีปนาวุธพิสัยไกล Tomahawk และชาติยุโรปก็เพิ่มความช่วยเหลือทางทหารให้ยูเครน ^A การที่แวนซ์ชี้ว่าการตั้งรับของยูเครนกำลังได้ผล อาจถูกใช้สนับสนุนเหตุผลว่าความช่วยเหลือจากตะวันตกกำลังสร้างผลลัพธ์ หรืออาจเป็นส่วนหนึ่งของการปูทางสู่การเจรจา โดยเน้นว่ารัสเซียไม่สามารถชนะได้ง่าย ๆ ด้วยการรบในสนามรบ

สรุป: คำกล่าวของแวนซ์ถูกต้องแค่ไหน

หลักฐานจาก ISW รายงานของ Al Jazeera และการประเมินของซีร์สกีสนับสนุนคำกล่าวของแวนซ์ในประเด็นสำคัญ นั่นคือ การรุกภาคพื้นดินของรัสเซียกำลังให้ผลตอบแทนลดลงอย่างมาก รัสเซียยึดพื้นที่ได้น้อยลง ขณะที่ความสูญเสียยังอยู่ในระดับสูง และยูเครนสามารถหยุดยั้งหรือผลักดันกลับได้ในบางแนวรบ

แต่การบอกว่า “ศักยภาพการรุกใกล้เป็นศูนย์” ไม่ควรถูกตีความว่า รัสเซียหมดอำนาจทางทหารโดยสิ้นเชิง การโจมตีกรุงเคียฟเมื่อวันที่ 2 กรกฎาคมแสดงให้เห็นว่า รัสเซียยังคงสามารถยิงขีปนาวุธและส่งโดรนโจมตีเป้าหมายในเมืองได้อย่างรุนแรง

ข้อสรุปที่แม่นยำกว่าคือ: รัสเซียกำลังประสบปัญหาอย่างหนักในการรุกภาคพื้นดินและยึดพื้นที่ใหม่ แต่ยังคงมีศักยภาพสูงในการโจมตีระยะไกลและสร้างความเสียหายต่อยูเครน