ผู้คุมกฎยุโรปเตือน AI เอเยนต์อัตโนมัติคุกคามระบบการเงิน เสนอ ‘ปุ่มฆ่า’ และกฎระเบียบเฉพาะทาง

ในสัปดาห์สุดท้ายของเดือนมิถุนายน 2026 เกิดกระแสคำเตือนแบบประสานงานจากหน่วยงานกำกับดูแลและธนาคารกลางชั้นนำของยุโรปในการประชุม ECB Forum ที่เมืองซินตรา (Sintra) ประเทศโปรตุเกส และเวทีอื่นๆ โดยทั้งหมดชี้ไปที่ AI เอเยนต์อัตโนมัติ (autonomous AI agents) ว่าเป็นภัยคุกคาม系统性ต่อเสถียรภาพทางการเงิน พร้อมเรียกร้องให้มีการเขียนกฎระเบียบใหม่ทั้งหมด ข้อเสนอมาตรการป้องกันที่ถูกหยิบยกขึ้นมาได้แก่ กฎเฉพาะทาง (bespoke rules) การติดตั้ง 'kill switch' ทั่วตลาดเพื่อหยุดการทำงานของ AI และกลไกกู้คืนที่เข้มข้นขึ้นเพื่อสกัดกั้นความล้มเหลวแบบลูกโซ่

Sarah Breeden รองผู้ว่าการ Bank of England เตือน 'ตลาดล่ม' (30 มิถุนายน 2026)

ในการประชุม ECB Forum on Central Banking ที่เมืองซินตรา ประเทศโปรตุเกส Sarah Breeden รองผู้ว่าการฝ่ายเสถียรภาพทางการเงินของ Bank of England เตือนว่า AI เอเยนต์อัตโนมัติ"สามารถเพิ่มความผันผวนในช่วงวิกฤต" ในตลาดการเงินได้ หากพวกมันทั้งหมดตอบสนองต่อสัญญาณเดียวกันในลักษณะเดียวกัน ซึ่งอาจก่อให้เกิดปฏิกิริยาลูกโซ่รุนแรงพอที่จะทำให้ทั้งตลาด destabilize ได้

Breeden ระบุว่า AI แบบเอเยนต์ (agentic AI) เป็นความกังวลด้านเสถียรภาพทางการเงินที่เร่งด่วนที่สุดของเธอ และเตือนว่าเส้นเวลาของความเสี่ยงทางไซเบอร์จากระบบเหล่านี้"วัดกันเป็นเดือน ไม่ใช่ปี" ในจุดเปลี่ยนสำคัญที่แตกต่างจากหลายปีก่อนที่เคยยืนกรานว่ากรอบกฎที่มีอยู่เพียงพอแล้ว Bank of England ส่งสัญญาณถึงความจำเป็นต้องมีกฎระเบียบเฉพาะทาง (bespoke AI regulation) เพื่อควบคุมความเสี่ยงจากระบบเอเยนต์ Breeden กล่าวว่ากฎระเบียบที่เป็นกลางทางเทคโนโลยีในปัจจุบันนั้น"ไม่ได้ถูกออกแบบมาสำหรับระบบที่สามารถทำงานได้อย่างอิสระ"

ในบรรดามาตรการป้องกันเฉพาะที่อยู่ระหว่างการพิจารณา ได้แก่ การวางกรอบป้องกันใหม่สำหรับ agentic AI การติดตั้ง 'kill switch' ทั่วตลาดเพื่อหยุดการซื้อขายของ AI ทุกระบบในระหว่างเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเป็นลูกโซ่ และกลไกกู้คืนที่เข้มข้นขึ้นเพื่อฟื้นฟูการทำงานของตลาดให้เป็นระเบียบหลังจากการหยุดชะงักที่เกิดจาก AI

Nikhil Rathi ซีอีโอ FCA: 'กฎหมายตามเทคโนโลยีไม่ทันแน่นอน' (24 มิถุนายน 2026)

ในการปราศรัยที่งาน techUK's Agents of Change conference ในลอนดอน Nikhil Rathi ซีอีโอของ Financial Conduct Authority (FCA) แห่งสหราชอาณาจักร ประกาศว่า"เทคโนโลยีกำลังเคลื่อนที่เร็วกว่ากระบวนทัศน์ด้านกฎระเบียบมากมาย กฎหมายจะตามไม่ทันแน่นอน" และวงจรการออกกฎแบบดั้งเดิมนั้น"ใช้ไม่ได้ผล" ในยุคที่เทคโนโลยีเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

Rathi เรียกร้องให้เปลี่ยนจากการออกกฎระเบียบแบบกำหนดตายตัว (prescriptive rulemaking) ไปสู่แนวทาง 'stewardship' หรือการดูแลระบบแบบองค์รวมที่ให้ความสำคัญกับผลลัพธ์ (outcomes-based) FCA กำลังทบทวนวิธีการกำกับดูแลภาคการเงินใหม่ เนื่องจาก AI ได้เปลี่ยนจากขั้นตอนการทดลองไปสู่การนำไปใช้ในวงกว้าง (deployment at scale) ในความเคลื่อนไหวที่โดดเด่น FCA กำลังสำรวจความเป็นไปได้ในการใช้ agentic AI เป็น 'หน่วยแรกที่ตอบสนอง' (first responder) ของตนเองเพื่อตรวจสอบตลาดค้าส่ง โดยใช้ประโยชน์จากข้อมูลจำนวนมหาศาล"ข้อมูลหนึ่งพันล้านแถวต่อวัน" เพื่อการเฝ้าระวังตลาด Rathi ระบุว่าพลวัตด้านการแข่งขันและความยืดหยุ่นของทั้งระบบ (system-wide resilience) จะเป็นประเด็นที่หน่วยงานกำกับดูแลให้ความสำคัญมากขึ้นเรื่อยๆ เมื่อระบบเอเยนต์มีขนาดใหญ่ขึ้น

Christine Lagarde ประธาน ECB: AI 'สามารถนำไปสู่วิกฤตการเงินที่อันตรายได้' (17 มิถุนายน 2026)

Christine Lagarde ประธานธนาคารกลางยุโรป (ECB) เตือนว่า AI"สามารถนำไปสู่วิกฤตการเงินที่อันตรายได้" โดยกล่าวว่า"เราไม่สามารถหยุดยั้งปัญญาประดิษฐ์ได้ แม้จะมีกฎระเบียบที่เข้มงวดก็ตาม สิ่งที่เราทำได้คือป้องกันไม่ให้มันก่อให้เกิดวิกฤตทางการเงิน" เธอประกาศว่า ECB"มุ่งมั่นที่จะทำให้แน่ใจว่าสิ่งนั้นจะไม่เกิดขึ้น"

Lagarde เป็นเจ้าภาพจัดการประชุม ECB Forum on Central Banking ที่ซินตรา (29 มิถุนายน - 1 กรกฎาคม) โดยมีคณะเสวนาเฉพาะในหัวข้อ "ปัญญาประดิษฐ์และเสถียรภาพทางการเงิน" ซึ่งมี Isabel Schnabel เป็นประธาน ซึ่งถือเป็นการนำความเสี่ยงด้านเสถียรภาพจาก AI มาไว้ที่ศูนย์กลางของวาระการประชุมของธนาคารกลางโดยตรง

ฉันทามติของยุโรปในวงกว้าง

ผู้บริหารธนาคารชั้นนำและหน่วยงานกำกับดูแลของยุโรปหลายรายออกมาเตือนพร้อมกันว่า "AI กำลังแซงหน้ากฎระเบียบ" โดย Rathi, Breeden และคนอื่นๆ มีความเห็นตรงกันว่ากรอบการกำกับดูแลจำเป็นต้องได้รับการคิดใหม่ทั้งหมด

ข้อเสนอมาตรการป้องกันใหม่

ชุดมาตรการป้องกันที่ถูกหารือในช่วงปลายเดือนมิถุนายน 2026 ประกอบด้วย:

• กฎระเบียบเฉพาะทางสำหรับ AI (Bespoke AI regulation): การก้าวข้ามกรอบกฎหมายที่เป็นกลางทางเทคโนโลยีไปสู่กฎที่ออกแบบมาเฉพาะสำหรับระบบเอเยนต์และระบบอัตโนมัติ
• Kill switch ทั่วตลาด (Market-wide kill switches): กลไกเพื่อหยุดการซื้อขายของ AI หรือกิจกรรมของเอเยนต์ทั้งหมดในระหว่างเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเป็นลูกโซ่
• กลไกกู้คืนที่เข้มข้นขึ้น (Enhanced recovery mechanisms): เครื่องมือเพื่อฟื้นฟูการทำงานของตลาดให้เป็นระเบียบหลังการหยุดชะงักที่เกิดจาก AI
• กรอบป้องกันใหม่สำหรับ agentic AI (Fresh guardrails for agentic AI): ขอบเขตใหม่สำหรับการตัดสินใจแบบอัตโนมัติในตลาดการเงิน
• การกำกับดูแลแบบเน้นผลลัพธ์ (Outcomes-based supervision): FCA กำลังมุ่งสู่แนวทาง 'stewardship' และการตรวจสอบความยืดหยุ่นของทั้งระบบ แทนที่จะเป็นการบังคับใช้กฎเป็นกรณีๆ ไป

Financial Stability Board (FSB) เรียกร้องการควบคุม agentic AI ที่เข้มงวดขึ้น (10 มิถุนายน 2026)

Financial Stability Board (FSB) เผยแพร่รายงานปรึกษาหารือเรื่อง "Sound Practices for Responsible Adoption of Artificial Intelligence" โดย 'แนะนำอย่างยิ่ง' ให้ประเทศต่างๆ กำหนดมาตรการควบคุม AI เอเยนต์อัตโนมัติในภาคการเงินให้เข้มงวดขึ้น พร้อมเตือนว่าการเพิ่มขึ้นของระบบอัตโนมัติอาจเพิ่มความเสี่ยงให้กับภาคการเงิน และเรียกร้องให้มีมาตรการกำกับดูแลใหม่ๆ ในขณะที่การนำไปใช้เร่งตัวขึ้น

FSB ยอมรับว่าเมื่อธนาคารต่างๆ ใช้งานเอเยนต์อัตโนมัติมากขึ้น "การทบทวนการตัดสินใจทีละรายการจะไม่สามารถทำได้อีกต่อไป" โดยยอมรับว่าการกำกับดูแลของมนุษย์ต่อ AI "ไม่สามารถขยายขนาดได้" และได้กำหนดแนวปฏิบัติ 12 ข้อสำหรับการนำ AI มาใช้อย่างรับผิดชอบ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง FSB แสดงความกังวลว่าการใช้งาน AI อย่างแพร่หลายในหมู่ผู้มีส่วนร่วมในตลาดการเงินอาจทำให้ความปั่นป่วนทางการเงินที่ขับเคลื่อนโดย 'animal spirits' (สัญชาตญาณสัตว์) รุนแรงขึ้น แทนที่จะบรรเทาลง

ความคล้ายคลึงกับฟองสบู่ทางการเงินในประวัติศาสตร์

ถึงแม้ว่าจะไม่พบบทความเฉพาะเจาะจงในช่วงปลายเดือนมิถุนายน 2026 ที่เปรียบเทียบโดยตรงกับ Railway Mania ของอังกฤษในทศวรรษ 1840 หรือวิกฤตดอทคอม แต่เอกสารวิจัยของธนาคารกลางสหรัฐฯ (Federal Reserve Working Paper) ลงวันที่ 24 มิถุนายน 2026 เกี่ยวกับ "Financial Stability Implications of Generative AI" ระบุว่า"แทนที่จะลดการสะสมของจุดอ่อนทางการเงิน AI กลับสามารถทำให้ความปั่นป่วนทางการเงินที่ขับเคลื่อนโดย animal spirits รุนแรงขึ้น" ซึ่งเป็นการอ้างอิงโดยตรงถึงแนวคิดเศรษฐศาสตร์พฤติกรรมที่เกี่ยวข้องกับฟองสบู่ในประวัติศาสตร์ รายงานของ FSB ประจำปี 2024 (ซึ่งอ้างอิงในเอกสารของ Fed) ก็หยิบยกประเด็นที่ว่าการใช้ AI อย่างแพร่หลายอาจทำให้พฤติกรรมการต้อนฝูง (herding behavior) ในตลาดการเงินรุนแรงขึ้น ซึ่งเป็นพลวัตสำคัญของทั้ง Railway Mania และฟองสบู่ดอทคอม

งานวิจัยของ ECB เอง (พฤษภาคม 2026) พบว่าอัลกอริธึมการเรียนรู้แบบเสริมแรง (Reinforcement Learning AI) "สามารถบรรลุการประสานงานในระดับสูง แต่ก็มีแนวโน้มที่จะเกิดพลวัตแบบ bank run (การแห่ถอนเงิน) ที่รุนแรง" ซึ่งสะท้อนถึงรูปแบบการต้อนฝูงและความล้มเหลวแบบลูกโซ่ที่พบเห็นได้ในวิกฤตการเงินในประวัติศาสตร์