คลื่นความร้อนยุโรปปลายมิ.ย.69 สร้างความเสียหายหนักทั้งชีวิต-เศรษฐกิจ-สิ่งแวดล้อม

นี่คือสรุปผลกระทบของคลื่นความร้อนยุโรปช่วงปลายเดือนมิถุนายน 2569 โดยแบ่งตามมิติต่างๆ

ผลกระทบต่อมนุษย์: ยอดผู้เสียชีวิตและสาเหตุจากสภาพอากาศ

• ประมาณ 2,300 ราย เสียชีวิตจากความร้อนใน 12 เมืองใหญ่ของยุโรปในช่วงปลายเดือนมิถุนายนถึงต้นเดือนกรกฎาคม ตามการประเมินทางวิทยาศาสตร์อย่างรวดเร็ว
• ในจำนวนนี้ ประมาณ 1,500 ราย (หรือ 65%) มีสาเหตุมาจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่มนุษย์ก่อขึ้น หมายความว่ายอดผู้เสียชีวิตจากคลื่นความร้อนนี้ เพิ่มขึ้นเกือบสามเท่า เนื่องจากสภาพอากาศที่เปลี่ยนไป
• ในสเปนเพียงประเทศเดียว สถาบันสุขภาพ Carlos III รายงานผู้เสียชีวิตจากความร้อนในเดือนมิถุนายนถึง 1,028 ราย มากกว่าสองเท่าของ 407 รายที่บันทึกได้ในเดือนมิถุนายน 2568
• การวิเคราะห์อีกชิ้นที่ครอบคลุมฤดูร้อนทั้งหมดใน 854 เมืองทั่วยุโรป พบว่าการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศทำให้มีผู้เสียชีวิตเกินปกติ (excess deaths) เพิ่มขึ้นถึง 16,469 ราย คิดเป็นเกือบ 70% ของยอดผู้เสียชีวิตจากความร้อนทั้งหมดในฤดูร้อน

สถิติอุณหภูมิที่ถูกทำลาย

หลายประเทศทำลายสถิติอุณหภูมิสูงสุดตลอดกาลหรือสูงสุดในรอบเดือนระหว่างคลื่นความร้อนนี้ :

• เยอรมนี ทำลายสถิติสูงสุดแห่งชาติถึงสามวันติดต่อกัน โดยสูงสุดที่ 41.7°C ในเมืองโคเชนเมื่อวันที่ 28 มิถุนายน และสถานีตรวจวัดสภาพอากาศ 252 แห่งทั่วประเทศบันทึกอุณหภูมิสูงสุดตลอดกาล
• เดนมาร์ก บันทึกอุณหภูมิสูงสุดเท่าที่เคยวัดมา
• สาธารณรัฐเช็ก ก็บันทึกสถิติสูงสุดใหม่ของประเทศเช่นกัน
• อังกฤษ ฝรั่งเศส และสวิตเซอร์แลนด์ ต่างประสบกับคลื่นความร้อนในเดือนมิถุนายนที่ร้อนที่สุดเป็นประวัติการณ์ ก่อนที่ระบบความร้อนจะเคลื่อนตัวไปทางตะวันออก
• สเปนและอังกฤษต่างบันทึกเดือนมิถุนายนที่ร้อนที่สุดเท่าที่เคยมีมา

ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม: 'วันสูญเสียธารน้ำแข็ง' ของสวิสเซอร์แลนด์

• สวิตเซอร์แลนด์มาถึง 'วันสูญเสียธารน้ำแข็ง' (Glacier Loss Day) ในวันที่ 29 มิถุนายน 2569 ซึ่งเป็นวันที่หิมะและน้ำแข็งที่สะสมในฤดูหนาวละลายหมด และการละลายต่อจากนี้จะเริ่มกัดเซาะมวลน้ำแข็งถาวรของธารน้ำแข็ง
• นี่เป็น การมาถึงของวันสูญเสียธารน้ำแข็งที่เร็วเป็นอันดับสองเป็นประวัติการณ์ เร็วกว่าช่วงปกติในเดือนสิงหาคมหลายสัปดาห์ โดยมีสาเหตุจากฤดูหนาวที่มีหิมะน้อยและคลื่นความร้อนในเดือนมิถุนายนที่รุนแรง
• นักธารน้ำแข็งวิทยา Matthias Huss เตือนว่าวันที่เร็วผิดปกตินี้ "จะผลักให้เทือกเขาแอลป์เข้าสู่ปีที่สูญเสียน้ำแข็งหนักอีกครั้ง"

ความเสี่ยงทางเศรษฐกิจและแรงกดดันต่อโครงสร้างพื้นฐาน

• ความร้อนจัดในยุโรปกำลังถูกมองว่าเป็น ความเสี่ยงเชิงโครงสร้างระดับมหภาค ไม่ใช่แค่ภัยชั่วคราว คลื่นความร้อนกำลังกดดันกิจกรรมทางเศรษฐกิจ โดยเฉพาะในเยอรมนีซึ่งเป็นเศรษฐกิจใหญ่ที่สุดของกลุ่ม
• Allianz ประมาณการว่าเศรษฐกิจร่ำรวยของยุโรปที่ได้รับผลกระทบมากที่สุด อาจเผชิญ การสูญเสีย GDP จากความร้อนสะสม 5% ถึง 7% ภายในปี 2573 ซึ่งอาจคิดเป็นมูลค่าผลผลิตที่สูญเสียถึง 638,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยคาดว่าฝรั่งเศสจะเป็นประเทศที่ได้รับผลกระทบหนักที่สุด
• โครงสร้างพื้นฐานสำคัญเริ่มทรุดตัว: เครือข่ายรถไฟหยุดชะงัก เครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ต้องปิดตัว และไฟฟ้าดับเป็นวงกว้าง เพราะความร้อนเผยให้เห็นขีดจำกัดของที่อยู่อาศัย ระบบขนส่ง ระบบสาธารณสุข และระบบไฟฟ้า
• รัฐบาลฝรั่งเศสจัดสรรงบประมาณฉุกเฉิน 100 ล้านยูโร (114 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) เพื่อช่วยเหลือเกษตรกรและติดตั้งระบบทำความเย็นในฟาร์มปศุสัตว์

เรียกร้องให้ปรับตัวและลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานทนความร้อนถาวร

• เหตุการณ์นี้จุดชนวนการถกเถียงเรื่อง โครงสร้างพื้นฐานทนความร้อนถาวร อย่างจริงจัง ในสหราชอาณาจักร Emma Howard Boyd ประธานคณะกรรมาธิการความเสี่ยงจากความร้อนแห่งชาติ เตือนว่าประเทศ "ไม่พร้อมอย่างอันตราย" และเรียกร้องให้ลงทุนในศูนย์ปรับอากาศ ระบบแจ้งเตือนคลื่นความร้อน และการปรับปรุงอาคารและการขนส่ง
• ผู้เชี่ยวชาญและนักวิเคราะห์อธิบายว่าคลื่นความร้อนเป็น "หนึ่งในกระแสการลงทุนเชิงโครงสร้างที่ใหญ่ที่สุดที่กำลังเกิดขึ้นในโลกพัฒนาแล้ว" ซึ่งผลักดันความต้องการระบบทำความเย็น การเสริมความแข็งแกร่งให้โครงข่ายไฟฟ้า โครงสร้างพื้นฐานที่ทนความร้อน และเทคโนโลยีการปรับตัวต่อสภาพอากาศ
• คลื่นความร้อนนี้เผยให้เห็นว่า ยังไม่มีประเทศในยุโรปประเทศใดที่ปรับตัวได้อย่างสมบูรณ์ ทั้งในด้านที่อยู่อาศัย ระบบสาธารณสุข หรือโครงข่ายไฟฟ้า ให้พร้อมสำหรับโลกที่มีความร้อนจัดเกิดขึ้นซ้ำซาก ทำให้เกิดการเรียกร้องอย่างเร่งด่วนให้ลงทุนในการปรับตัวอย่างยั่งยืน แทนที่จะเป็นมาตรการรับมือเฉพาะหน้าเมื่อเกิดวิกฤต