เยนร่วงหนักสุดในรอบ 40 ปี ส่อเค้าพาลามตลาดพันธบัตรสหรัฐฯ ทั่วโลก

นี่คือบทวิเคราะห์ฉบับเต็มจากรายงานข่าวล่าสุด ณ เดือนกรกฎาคม 2026

---

สาเหตุที่เงินเยนร่วงหนักที่สุดในรอบ 40 ปี

เงินเยนญี่ปุ่นร่วงลงแตะระดับอ่อนค่าที่สุดเมื่อเทียบกับดอลลาร์สหรัฐฯ นับตั้งแต่ปี 1986 โดยเคลื่อนไหวใกล้ระดับ 161.81–162 เยนต่อดอลลาร์ มีหลายปัจจัยที่ขับเคลื่อนการร่วงลงครั้งนี้:

• ส่วนต่างอัตราดอกเบี้ยสหรัฐฯ-ญี่ปุ่นที่ยังคงกว้าง: ธนาคารกลางญี่ปุ่น (BOJ) ได้ปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยแล้ว แต่ก็ยังไม่มากพอที่จะปิดช่องว่างขนาดใหญ่กับอัตราดอกเบี้ยสหรัฐฯ ที่ยังคงอยู่ในระดับสูง เนื่องจากธนาคารกลางสหรัฐฯ (Fed) ยังคงส่งสัญญาณคุมเข้มต่อไป อัตราผลตอบแทนของสหรัฐฯ ที่สูงกว่ายังคงดึงดูดเงินทุนให้ไหลเข้าสู่สินทรัพย์ที่คิดเป็นสกุลเงินดอลลาร์
• ดอลลาร์สหรัฐแข็งค่าจากความต้องการสินทรัพย์ปลอดภัย: ความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์ รวมถึงความตึงเครียดระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน รวมถึงข้อมูลเศรษฐกิจสหรัฐฯ ที่แข็งแกร่ง ทำให้ดอลลาร์แข็งค่าโดยรวม และกดดันสกุลเงินของตลาดเกิดใหม่และกลุ่ม G10
• การขึ้นดอกเบี้ยของ BOJ ไม่สามารถหนุนเยนได้: แม้ BOJ จะปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ย แต่เงินเยนก็ยังอ่อนค่าต่อไป สะท้อนว่าตลาดมองว่านโยบายการปรับสู่ภาวะปกติของญี่ปุ่นนั้นช้าเกินไปและน้อยเกินไปเมื่อเทียบกับ Fed
• แรงขายจากกลยุทธ์ Carry Trade: นักลงทุนยังคงกู้ยืมเงินเยนในอัตราดอกเบี้ยต่ำมากเพื่อไปลงทุนในสินทรัพย์ที่ให้ผลตอบแทนสูงกว่าเป็นสกุลเงินดอลลาร์ สร้างแรงกดดันในการขายเงินเยนอย่างต่อเนื่อง
• ความไม่แน่นอนทางการคลังและการเมืองของญี่ปุ่น: อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลญี่ปุ่น (JGB) ที่พุ่งสูงขึ้นและความกังวลทางการเมืองภายในประเทศส่งผลให้ความเชื่อมั่นในเงินเยนลดลง

ความเสี่ยงต่อตลาดการเงิน

• ความเสี่ยงจากการแทรกแซงค่าเงิน: รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังญี่ปุ่น ซัตสึกิ คาตายามะ เตือนซ้ำแล้วซ้ำเล่าถึงการดำเนินการเพื่อรับมือกับ 'ความผันผวนที่รุนแรง' ตลาดจับตาการแทรกแซงรอบใหม่โดยการซื้อเงินเยน ซึ่งคล้ายกับการแทรกแซงครั้งใหญ่ที่สุดเป็นประวัติการณ์ในปี 2024
• ภาวะกลืนไม่เข้าคายไม่ออกของ BOJ: BOJ ตกอยู่ในภาวะที่ต้องเลือกระหว่างการขึ้นดอกเบี้ยเพื่อปกป้องเงินเยน แต่ก็ไม่อยากทำให้รัฐบาลญี่ปุ่นซึ่งมีหนี้สินสูงหรือเศรษฐกิจภายในประเทศที่เปราะบางต้องช็อก ไม่มีนโยบายใดง่ายเลย
• ความเสี่ยงจากการ unwind ของ Carry Trade: การกลับตัวอย่างรุนแรงของเงินเยนอาจบีบให้ Carry Trade ที่ใช้เงินเยนกู้ยืม ต้อง unwind อย่างรุนแรง ซึ่งในเดือนสิงหาคม 2024 เหตุการณ์นี้ทำให้ตลาดทั่วโลกดิ่งลงอย่างรุนแรง โดย S&P Global Broad Index ร่วง 3.3% ในวันเดียว เงินเปโซเม็กซิโกและดอลลาร์ออสเตรเลียร่วงหนัก และตลาดพันธบัตรสหรัฐฯ ผันผวนอย่างรุนแรง นักวิเคราะห์เตือนว่าการ unwind 'ยังมีช่องว่างให้เกิดขึ้นอีก' และยังคงเป็นความเสี่ยงเชิงระบบ
• ความตึงเครียดในตลาดพันธบัตรญี่ปุ่น: อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลญี่ปุ่นอายุ 40 ปี พุ่งแตะระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ในช่วงต้นปี 2026 ส่งผลให้แรงกดดันต่อเงินเยนรุนแรงขึ้น และเกิดความกังวลเกี่ยวกับเสถียรภาพทางการเงินในประเทศ

ผลกระทบต่อการถือครองพันธบัตรสหรัฐฯ ของญี่ปุ่นและตลาดพันธบัตรโดยรวม

นี่คือผลกระทบระดับโลกที่สำคัญที่สุด:

• ญี่ปุ่นเป็นผู้ถือพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ รายใหญ่ที่สุดในโลก โดยถือครองหนี้สหรัฐฯ ประมาณ 1.2 ล้านล้านดอลลาร์ ณ สิ้นปี 2024
• การแทรกแซงเพื่อหนุนเงินเยน ญี่ปุ่นมีแนวโน้มต้องขายพันธบัตรสหรัฐฯ ในเดือนพฤษภาคม 2024 การถือครองหลักทรัพย์ต่างประเทศของญี่ปุ่นลดลงอย่างรวดเร็ว สะท้อนว่าญี่ปุ่นขายพันธบัตรสหรัฐฯ เพื่อใช้ในการแทรกแซงค่าเงินมูลค่าสูงเป็นประวัติการณ์ประมาณ 63,000 ล้านดอลลาร์ ซึ่งเป็นมาตรการที่ถูกจับตามองจากวอชิงตัน
• หากญี่ปุ่นเข้าแทรกแซงอีกในวงกว้าง ก็มีแนวโน้มจะขายพันธบัตรสหรัฐฯ ออกมาเพิ่ม ซึ่งจะกดดันโดยตรงให้อัตราผลตอบแทนระยะยาวของสหรัฐฯ ปรับตัวสูงขึ้น และซ้ำเติมอุปทานพันธบัตรสหรัฐฯ ที่มีจำนวนมากจากการประมูลอย่างต่อเนื่อง
• นอกเหนือจากการแทรกแซงของทางการแล้ว นักลงทุนสถาบันญี่ปุ่นยังเป็นผู้ซื้อพันธบัตรสหรัฐฯ ข้ามพรมแดนรายใหญ่ที่สุดในโลก เงินเยนที่อ่อนค่าอย่างต่อเนื่องจะกัดกร่อนผลตอบแทนจากการป้องกันความเสี่ยง (hedged returns) ของการถือพันธบัตรสหรัฐฯ สำหรับนักลงทุนเหล่านี้ ซึ่งเป็นแรงจูงใจให้พวกเขาถอนเงินทุนกลับประเทศหรือเปลี่ยนการลงทุนออกจากพันธบัตรสหรัฐฯ ซึ่งเป็นอุปสรรคเชิงโครงสร้างสำหรับตลาดพันธบัตรสหรัฐฯ
• 'กันชนเงียบ' กำลังจะหายไป: บทบาทของญี่ปุ่นในฐานะผู้ซื้อพันธบัตรสหรัฐฯ ที่สม่ำเสมอและไม่สนใจราคากำลังจะสิ้นสุดลง หากอุปสงค์พันธบัตรสหรัฐฯ จากญี่ปุ่นลดลงอย่างมีโครงสร้าง ตลาดพันธบัตรสหรัฐฯ จะต้องหาผู้ซื้อรายใหม่ในระดับอัตราผลตอบแทนที่สูงขึ้น ซึ่งจะทำให้ภาวะการเงินโลกตึงตัวขึ้น

ผลกระทบระดับโลกในวงกว้าง

• อัตราผลตอบแทนพันธบัตรสหรัฐฯ ที่สูงขึ้นทั่วโลก: การเทขายพันธบัตรสหรัฐฯ อย่างต่อเนื่องโดยญี่ปุ่นจะผลักดันให้อัตราผลตอบแทนสูงขึ้นทั่วโลก ส่งผลให้ต้นทุนการกู้ยืมของรัฐบาล บริษัท และครัวเรือนสูงขึ้นตามไปด้วย
• ความเสี่ยงที่เหตุการณ์ช็อกแบบปี 2024 จะเกิดขึ้นซ้ำ: การแข็งค่าอย่างกะทันหันของเงินเยนอาจส่งผลกระทบเป็นลูกโซ่ต่อตลาดหุ้นโลก สกุลเงินตลาดเกิดใหม่ และตลาดสินเชื่อ เช่นเดียวกับที่เกิดขึ้นในเดือนสิงหาคม 2024 เมื่อเงินเยนแข็งค่าขึ้นกว่า 10% ในเวลาไม่กี่วัน
• ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์กับวอชิงตัน: การขายพันธบัตรสหรัฐฯ ขนาดใหญ่ของญี่ปุ่นเพื่อปกป้องเงินเยนจะไม่เป็นที่ต้อนรับจากกระทรวงการคลังสหรัฐฯ และอาจเพิ่มความขัดแย้งระหว่างพันธมิตรทั้งสอง
• แรงกดดันต่อธนาคารกลางอื่นๆ: เงินเยนที่อ่อนค่าลงจะเพิ่มแรงกดดันให้เกิดการลดค่าเงินเพื่อการแข่งขันในเอเชีย ซึ่งอาจกระตุ้นให้จีน เกาหลีใต้ และคู่แข่งด้านการส่งออกรายอื่น ๆ ใช้นโยบายเชิงรับ

---

บรรทัดล่าง: การที่เงินเยนแตะระดับต่ำสุดในรอบ 40 ปี ไม่ใช่แค่เรื่องของญี่ปุ่นเท่านั้น ช่องทางส่งผ่านที่ตรงที่สุดไปยังตลาดโลกคือพอร์ตการถือครองพันธบัตรสหรัฐฯ มูลค่า 1.2 ล้านล้านดอลลาร์ของญี่ปุ่น การขายพันธบัตรสหรัฐฯ เพื่อนำเงินมาแทรกแซงค่าเงิน หรือการถอนตัวของนักลงทุนญี่ปุ่นออกจากตลาดพันธบัตรสหรัฐฯ อย่างมีโครงสร้าง จะผลักดันให้อัตราผลตอบแทนพันธบัตรสหรัฐฯ สูงขึ้น ทำให้ภาวะการเงินโลกตึงตัว และเสี่ยงที่จะก่อให้เกิดการ unwind ของ Carry Trade ครั้งใหญ่ที่อาจส่งผลกระทบเป็นระลอกไปยังตลาดหุ้น สกุลเงินเกิดใหม่ และตลาดสินเชื่อทั่วโลก