UK ทุ่ม 60 ล้านปอนด์ ตั้งแล็บ AI ที่ Oxford และ UCL หวังเปลี่ยนเกม สร้าง AI โอเพนซอร์ส ราคาถูก ลดการพึ่งพายักษ์ใหญ่สหรัฐ

สหราชอาณาจักรกำลังเดิมพันว่าอนาคตของ AI ไม่จำเป็นต้องใหญ่ขึ้น แพงขึ้น หรือถูกขังอยู่ในดาต้าเซ็นเตอร์ของบริษัทยักษ์ใหญ่สัญชาติอเมริกันเพียงไม่กี่แห่ง เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน 2026 กระทรวงวิทยาศาสตร์ นวัตกรรม และเทคโนโลยี (DSIT) ผ่าน UK Research and Innovation (UKRI) ได้ประกาศให้ทุนสูงถึง 60 ล้านปอนด์ สำหรับห้องปฏิบัติการวิจัย AI แห่งใหม่สองแห่งที่มหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด (University of Oxford) และยูนิเวอร์ซิตีคอลเลจลอนดอน (University College London - UCL)

สองแล็บ: SOFAIR และ BOLD

แต่ละแล็บมีภารกิจเฉพาะที่เสริมกัน โดยได้รับการสนับสนุนทางการเงินจากสภาวิจัยวิศวกรรมและวิทยาศาสตร์กายภาพ (EPSRC) และการเข้าถึงพลังการประมวลผลขนาดใหญ่

แล็บ SOFAIR (Science of Fundamental AI Research — ศาสตร์แห่งการวิจัย AI พื้นฐาน) — นำโดย UCL

นำโดยศาสตราจารย์ David Barber จาก UCL ร่วมมือกับมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ ออกซ์ฟอร์ด และเอดินบะระ ภารกิจของ SOFAIR คือการพัฒนาเทคโนโลยี AI โอเพนซอร์สรุ่นใหม่ที่สามารถทำงานบนฮาร์ดแวร์ที่มีอยู่ทั่วไป รวมถึงคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลทั่วไป แล็บนี้รวบรวมนักวิจัยจากวิทยาการคอมพิวเตอร์ คณิตศาสตร์ สถิติ และประสาทวิทยาศาสตร์ เพื่อออกแบบสถาปัตยกรรม AI ชนิดใหม่โดยพื้นฐาน ซึ่งจัดการกับปัญหาในปัจจุบันโดยตรง เช่น ระบบ AI ที่ให้คำตอบที่ไม่ถูกต้อง

แล็บ BOLD (British Open-ended Learning and Discovery — การเรียนรู้แบบเปิดกว้างและการค้นพบของอังกฤษ) — นำโดย Oxford

นำโดยรองศาสตราจารย์ Jakob Foerster จากมหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด ร่วมกับ UCL และพันธมิตรอื่นๆ BOLD มีเป้าหมายที่จะคิดทบทวนว่า AI เรียนรู้จากโลกได้อย่างไร โดยบุกเบิกแนวทางใหม่ๆ ที่ช่วยให้ AI เรียนรู้ได้โดยไม่ต้องใช้พลังการประมวลผลแบบรวมศูนย์มหาศาล แทนที่จะขยายขนาดวิธีการที่มีอยู่เพียงอย่างเดียว แล็บนี้จะสำรวจกระบวนทัศน์ใหม่สำหรับการเรียนรู้ โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้าง AI ที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น เปิดกว้างมากขึ้น และสอดคล้องกับความต้องการของมนุษย์มากขึ้น

กลยุทธ์: ประสิทธิภาพเหนือขนาด

โครงการริเริ่มทั้งหมดนี้เป็นทางเลือกโดยเจตนาสำหรับแนวทาง 'ยิ่งใหญ่ยิ่งดี' ของบริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่ของสหรัฐฯ กลยุทธ์นี้ไม่ได้ใช้จ่ายมากกว่าบริษัทเทคโนโลยีที่ใหญ่ที่สุดในด้านข้อมูลและพลังประมวลผล แต่เป็นการสร้างนวัตกรรมที่เหนือกว่าในด้านประสิทธิภาพ การเปิดกว้าง และการเข้าถึง

• ลดต้นทุนผ่านประสิทธิภาพขั้นพื้นฐาน: แทนที่จะพยายามแข่งขันในเรื่องขนาด แล็บต่างๆ มุ่งเป้าไปที่การเปลี่ยนแปลงขั้นพื้นฐานในการทำงานของ AI ทำให้มีราคาถูกลงในการใช้งานและเข้าถึงได้สำหรับองค์กรต่างๆ มากขึ้น
• AI โอเพนซอร์สที่ไม่ขึ้นกับฮาร์ดแวร์: SOFAIR จะสร้างโมเดลโอเพนซอร์สที่ทำงานบนฮาร์ดแวร์ที่มีอยู่ทั่วไป ลดความจำเป็นในการใช้โครงสร้างพื้นฐานเฉพาะทางที่มีราคาแพง
• ลดการพึ่งพาดาต้าเซ็นเตอร์แบบรวมศูนย์: งานของ BOLD เกี่ยวกับการเรียนรู้แบบกระจายศูนย์มีเป้าหมายเพื่อลดการพึ่งพาโครงสร้างพื้นฐานดาต้าเซ็นเตอร์ระยะไกลที่เป็นเจ้าของโดยผู้ให้บริการรายใหญ่
• ขีดความสามารถอธิปไตยของสหราชอาณาจักร: AI Minister Kanishka Narayan กล่าวว่าโครงการริเริ่มนี้ช่วยเสริมสร้างความเชี่ยวชาญของสหราชอาณาจักร 'ที่บ้าน' และ 'ลดการพึ่งพาผู้อื่น' ศาสตราจารย์ David Barber กล่าวอย่างชัดเจนว่า SOFAIR จะ 'ลดการพึ่งพาผู้ให้บริการโมเดลจำนวนน้อย เสริมสร้างอธิปไตยของสหราชอาณาจักร'
• การเข้าถึงสำหรับธุรกิจขนาดเล็กและบริการสาธารณะ: การทำให้ AI ถูกลงและง่ายต่อการนำไปใช้ แล็บต่างๆ มีเป้าหมายที่จะเปิด AI ให้กับธุรกิจขนาดเล็ก บริการสาธารณะ และนักวิจัยทั่วสหราชอาณาจักรที่ปัจจุบันไม่สามารถซื้อระบบ AI ระดับสูงได้

โดยสรุป สหราชอาณาจักรกำลังดำเนินเส้นทางของ AI ที่เป็นอธิปไตย เปิดกว้าง และมีประสิทธิภาพ ซึ่งมีศักยภาพในการเปลี่ยนแปลงวิธีการสร้างและปรับใช้ AI โดยไม่ได้สร้างโมเดลที่ใหญ่ที่สุด แต่สร้างโมเดลที่เกือบทุกคนสามารถเรียกใช้ได้