BIS ฟันธง! สเตเบิลคอยน์ไม่ใช่เงินที่ดี แนะนำระบบ Tokenisation แบบสองชั้นเพื่ออนาคตการเงินที่มั่นคง

รายงานเศรษฐกิจประจำปี 2026 ของธนาคารเพื่อการชำระหนี้ระหว่างประเทศ (Bank for International Settlements: BIS) ซึ่งเพิ่งเผยแพร่ออกมาเมื่อเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา ได้นำเสนอข้อค้นพบและข้อเสนอแนะนโยบายที่สำคัญเกี่ยวกับสเตเบิลคอยน์ (Stablecoins) โดยมีทั้งการวิพากษ์วิจารณ์อย่างถึงพริกถึงขิง และการเสนอทางเลือกเชิงบวกที่สร้างขึ้นบนแนวคิด ‘Tokenisation’ ภายใต้ระบบธนาคารแบบสองชั้น รายละเอียดสำคัญมีดังนี้

ข้อค้นพบสำคัญเกี่ยวกับสเตเบิลคอยน์

1. สเตเบิลคอยน์ล้มเหลวในคุณสมบัติพื้นฐานของเงิน
BIS โต้แย้งว่าการออกแบบสเตเบิลคอยน์ในปัจจุบันยังไม่ผ่านเกณฑ์คุณสมบัติหลักที่สร้างความเชื่อมั่นในเงินตรา ไม่ว่าจะเป็น ความเอกภาพของเงิน (Singleness of Money), ความยืดหยุ่นของอุปทาน และ ความสามารถในการทำงานร่วมกันระหว่างระบบบัญชีแยกประเภท (Interoperability) นอกจากนี้ สเตเบิลคอยน์ที่ทำงานบนบล็อกเชนสาธารณะแบบไม่ต้องขออนุญาต (Permissionless) ยังเผชิญกับความท้าทายด้านความสมบูรณ์ทางการเงินและความสามารถในการขยายขนาด

2. การนำสเตเบิลคอยน์มาใช้ในวงกว้างจะสร้างความเสี่ยงต่อเสถียรภาพทางเศรษฐกิจและการเงิน
BIS เตือนว่าการใช้งานสเตเบิลคอยน์ที่แพร่หลายมากขึ้นอาจส่งผลกระทบต่อเงินฝากธนาคาร (Bank Deposit Funding) และการจัดหาสินเชื่อ (Credit Provision) ซึ่งอาจนำไปสู่ผลกระทบต่อเสถียรภาพทางการเงิน นอกจากนี้ ความเชื่อมโยงที่เพิ่มขึ้นระหว่างสเตเบิลคอยน์กับระบบการเงินแบบดั้งเดิมอาจทำให้เกิดภาวะตึงเครียดที่ส่งผ่านไปทั่วทุกตลาด และสร้างความท้าทายเชิงนโยบายต่อหน่วยงานกำกับดูแล

3. ‘สเตเบิลคอยน์ดอลลาร์ไรเซชัน’ (Stablecoin Dollarisation) คุกคามประเทศเศรษฐกิจเกิดใหม่ (EMDEs)
BIS เตือนว่าการใช้สเตเบิลคอยน์ที่อิงกับสกุลเงินต่างประเทศในวงกว้างอาจสร้างความกังวลเกี่ยวกับอำนาจอธิปไตยทางการเงินในบางประเทศ กองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) เองก็ได้ระบุไว้เช่นกันว่าความต้องการสเตเบิลคอยน์มักสูงในประเทศที่มีปัจจัยพื้นฐานทางเศรษฐกิจและกรอบนโยบายที่อ่อนแอ ซึ่งก่อให้เกิดความกังวลเรื่องการแทนที่ของสกุลเงิน

4. ความเชื่อมโยงระหว่างสเตเบิลคอยน์กับระบบการเงินแบบดั้งเดิมกำลังเพิ่มขึ้น ซึ่งก่อให้เกิดความท้าทายเชิงนโยบายในหลายด้าน ตั้งแต่การรักษาความสมบูรณ์ทางการเงิน การคุ้มครองผู้บริโภค ไปจนถึงเสถียรภาพทางการเงิน

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย

ระยะสั้น: ควบคุมและแก้ไขข้อบกพร่องของการออกแบบสเตเบิลคอยน์ในปัจจุบัน
BIS เรียกร้องให้มีการดำเนินการร่วมกันในระดับโลกเพื่อควบคุมกำกับสเตเบิลคอยน์ โดยความร่วมมือจากทั่วโลกมีความสำคัญอย่างยิ่งยวดเพื่อหลีกเลี่ยงการแตกกระจายและจัดการกับความเสี่ยง การวิเคราะห์ของ BIS ยังชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นของมาตรการที่รักษาความสมบูรณ์ทางการเงินและบรรเทาความเสี่ยงด้านเสถียรภาพทางการเงิน ในขณะที่กิจกรรมของสเตเบิลคอยน์เชื่อมโยงกับการเงินแบบดั้งเดิมมากขึ้น

ระยะยาว: นำ Tokenisation เข้าสู่ระบบธนาคารแบบสองชั้นผ่าน Unified Ledger
แทนที่จะพึ่งพาระบบคู่ขนานที่สร้างบนบล็อกเชนสาธารณะ BIS มองว่าควรพัฒนา Tokenisation ในลักษณะที่คงบทบาทของเงินธนาคารกลางในฐานะสมอของระบบการเงิน งานของ BIS ด้าน Tokenisation ชี้ให้เห็นถึงแพลตฟอร์มที่ตั้งโปรแกรมได้ การชำระเงินแบบอะตอมมิก (Atomic Settlement) และการนำเสนอเงินและสินทรัพย์อื่น ๆ ในรูปแบบ Token เพื่อปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานของตลาดการเงิน

• แนวคิด Unified Ledger จินตนาการถึงแพลตฟอร์มที่ตั้งโปรแกรมได้ ซึ่งสามารถรองรับทั้ง Tokenised Money และสินทรัพย์อื่น ๆ โดยเงินของธนาคารกลางจะช่วยรักษาความเชื่อมั่นและความเอกภาพของเงิน
• การเข้าร่วมจะต้องได้รับการสนับสนุนจากมาตรการป้องกัน เช่น การกำกับดูแลที่เข้มแข็ง ความโปร่งใส การจัดทำหลักทรัพย์ค้ำประกันที่เหมาะสม และการปฏิบัติตามข้อกำหนดด้านความสมบูรณ์ทางการเงิน
• โครงการ Agorá ซึ่งเป็นโครงการความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชนที่เกี่ยวข้องกับธนาคารกลางและสถาบันการเงินที่อยู่ภายใต้การกำกับ สร้างขึ้นบนแนวคิด Unified Ledger โดยการรวม Tokenised Commercial Bank Money เข้ากับ Tokenised Central Bank Money เพื่อปรับปรุงการชำระเงินข้ามพรมแดนในระดับสถาบัน

หลักการสำคัญ: เทคโนโลยีควรรับใช้ ไม่ใช่บ่อนทำลาย หน้าที่สาธารณะหลักของเงิน คำตอบของ BIS ไม่ใช่การปฏิเสธนวัตกรรม แต่คือการฝัง Tokenisation ไว้ภายในระบบการเงินแบบสองชั้นที่เชื่อถือได้และอยู่ภายใต้การกำกับดูแล