สำหรับตัวเลขเงินอุดหนุนทั่วโลกในวงกว้าง กองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) ประมาณการในปี 2025 ว่าเงินอุดหนุนเชื้อเพลิงฟอสซิลแบบชัดแจ้ง (ทางการคลัง) อยู่ที่ 725,000 ล้านดอลลาร์ทั่วโลกในปี 2024 (0.6% ของ GDP) ในขณะที่เงินอุดหนุนโดยปริยาย (ผลกระทบภายนอกที่ไม่ได้กำหนดราคา) นั้นมีขนาดใหญ่กว่ามาก

2. ประเทศกำลังพัฒนาได้รับผลกระทบอย่างไร รวมถึงแรงกดดันด้านหนี้สิน?

ประเทศกำลังพัฒนากำลังแบกรับภาระหนักที่สุดของผลกระทบทางเศรษฐกิจผ่านหลายช่องทาง:

• ความยากจนเพิ่มขึ้นอย่างมหาศาล ความขัดแย้งนี้อาจผลักดันให้ผู้คนกว่า 30 ล้านคนทั่วโลกตกสู่ความยากจน โดยประเทศกำลังพัฒนาถูกกระทบหนักที่สุด ในภูมิภาคอาหรับเพียงแห่งเดียว ผู้คนมากถึง 4 ล้านคนอาจตกสู่ความยากจน ซึ่งเป็นการพลิกกลับการเติบโตทางเศรษฐกิจยาวนานกว่าหนึ่งปี ในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก ผู้คน 8.8 ล้านคนมีความเสี่ยง
• การสูญเสีย GDP การสูญเสีย GDP ในภูมิภาคอาหรับประเมินไว้ที่ 120,000–194,000 ล้านดอลลาร์ (3.7–6.0% ของ GDP รวม) ภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิกต้องเผชิญกับการสูญเสียผลิตภาพทางเศรษฐกิจสูงถึง 299,000 ล้านดอลลาร์
• ต้นทุนพลังงานและการขนส่งที่พุ่งสูง ค่าน้ำมันและค่าขนส่งที่เพิ่มขึ้นเป็นจุดกดดันทันทีสำหรับเศรษฐกิจกำลังพัฒนาที่พึ่งพาการนำเข้า สิ่งนี้ส่งผลกระทบต่อราคาอาหาร งบประมาณครัวเรือน และธุรกิจขนาดเล็ก
• แรงกดดันด้านหนี้สินและการคลัง ประเทศกำลังพัฒนากำลังใช้เงินหลายแสนล้านดอลลาร์กับเงินอุดหนุนพลังงานฉุกเฉิน ทำให้เหลือเงินน้อยลงสำหรับโรงเรียน โรงพยาบาล และการดำเนินการด้านสภาพภูมิอากาศ เศรษฐกิจในแอฟริกาที่กำลังเผชิญภาวะการเงินและการคลังตึงตัวอยู่แล้ว ต้องเผชิญความเครียดเพิ่มเติมจากเส้นทางการค้าที่หยุดชะงัก ตลาดพลังงานและปุ๋ยที่ผันผวน และแรงกดดันด้านอัตราแลกเปลี่ยน ประเทศในเอเชียใต้ได้รับผลกระทบหนักที่สุดเนื่องจากพึ่งพาการนำเข้าพลังงานในสัดส่วนสูง
• วิกฤตสามเท่า UNDP อธิบายถึง 'วิกฤตสามเท่า' (triple shock) ที่ประกอบด้วยราคาพลังงานพุ่งสูง เงินเฟ้อราคาอาหาร และการชะลอตัวของการเติบโตทางเศรษฐกิจ ซึ่งส่งผลกระทบต่อภูมิภาคกำลังพัฒนาพร้อมกัน

3. ข้อเสนอแนวทางแก้ไข

UNDP และหน่วยงานในเครือสหประชาชาติเสนอชุดนโยบายที่เชื่อมโยงกัน:

• การโอนเงินสดแบบเจาะจงและชั่วคราว เป็นนโยบายตอบสนองที่ต้องการสำหรับประเทศที่มีข้อจำกัดทางการคลัง โดยแทนที่การอุดหนุนน้ำมันเชื้อเพลิงแบบกว้างที่ไม่ตรงเป้าหมาย
• การปฏิรูปเงินอุดหนุนเชื้อเพลิงฟอสซิล ถูกนำเสนอเป็นแนวทางที่รัฐบาลสามารถสร้างพื้นที่ทางการคลัง ซึ่งสามารถนำไปสู่การลงทุนสีเขียว แก้ไขผลกระทบภายนอกต่อสิ่งแวดล้อม และเพิ่มการคุ้มครองทางสังคม UNDP สนับสนุนให้มี "แผนงานที่มีกรอบเวลาการดำเนินการชัดเจน ขั้นตอนในการปิดช่องโหว่ที่มีอยู่ และการสนับสนุนสำหรับประเทศที่มีรายได้น้อย"
• การเปลี่ยนเส้นทางเงินอุดหนุนไปสู่พลังงานสะอาด UNDP ได้เผยแพร่แผนงานสำหรับการเปลี่ยนเงินอุดหนุนเชื้อเพลิงฟอสซิลไปสู่ระบบขนส่งสาธารณะที่ปล่อยมลพิษต่ำและการลงทุนสีเขียวอื่นๆ
• ความร่วมมือระหว่างประเทศและการสนับสนุนสำหรับประเทศที่มีรายได้น้อย บทความทางวิชาการ (ซึ่งร่วมเขียนโดยผู้เชี่ยวชาญจาก UNDP) เน้นย้ำว่าข้อตกลงระหว่างประเทศควรกำหนดให้ประเทศต่างๆ เสนอแผนงานที่มีกรอบเวลาของตนเองในการยกเลิกเงินอุดหนุน โดยมีการสนับสนุนทางการเงินและทางเทคนิคสำหรับประเทศกำลังพัฒนา
• การบรรเทาหนี้สินและการขยายพื้นที่ทางการคลัง สำหรับประเทศที่เปราะบางที่สุด แม้ว่าข้อเสนอการปรับโครงสร้างหนี้โดยละเอียดจะไม่ได้ระบุไว้ในเอกสารที่ได้รับการทบทวน

ข้อควรระวังสำคัญ: ผลการค้นหาไม่มีรายงาน UNDP ฉบับเดียวที่คาดการณ์ปริมาณเงินอุดหนุนเชื้อเพลิงฟอสซิลทั่วโลกสำหรับปี 2026 โดยเฉพาะ จุดเน้นของ UNDP อยู่ที่ ผลกระทบ ของวิกฤต (ความยากจน การสูญเสีย GDP ความตึงเครียดทางการคลัง) และ กรณีเชิงนโยบาย สำหรับการปฏิรูปเงินอุดหนุน ไม่ใช่การคาดการณ์ระดับเงินอุดหนุน สำหรับข้อมูลเงินอุดหนุนปี 2026 ที่แม่นยำ สิ่งพิมพ์ของ IMF หรือ IEA จะเป็นแหล่งข้อมูลโดยตรงมากกว่า

สำหรับตัวเลขเงินอุดหนุนทั่วโลกในวงกว้าง กองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) ประมาณการในปี 2025 ว่าเงินอุดหนุนเชื้อเพลิงฟอสซิลแบบชัดแจ้ง (ทางการคลัง) อยู่ที่ 725,000 ล้านดอลลาร์ทั่วโลกในปี 2024 (0.6% ของ GDP) ในขณะที่เงินอุดหนุนโดยปริยาย (ผลกระทบภายนอกที่ไม่ได้กำหนดราคา) นั้นมีขนาดใหญ่กว่ามาก

2. ประเทศกำลังพัฒนาได้รับผลกระทบอย่างไร รวมถึงแรงกดดันด้านหนี้สิน?

ประเทศกำลังพัฒนากำลังแบกรับภาระหนักที่สุดของผลกระทบทางเศรษฐกิจผ่านหลายช่องทาง:

• ความยากจนเพิ่มขึ้นอย่างมหาศาล ความขัดแย้งนี้อาจผลักดันให้ผู้คนกว่า 30 ล้านคนทั่วโลกตกสู่ความยากจน โดยประเทศกำลังพัฒนาถูกกระทบหนักที่สุด ในภูมิภาคอาหรับเพียงแห่งเดียว ผู้คนมากถึง 4 ล้านคนอาจตกสู่ความยากจน ซึ่งเป็นการพลิกกลับการเติบโตทางเศรษฐกิจยาวนานกว่าหนึ่งปี ในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก ผู้คน 8.8 ล้านคนมีความเสี่ยง
• การสูญเสีย GDP การสูญเสีย GDP ในภูมิภาคอาหรับประเมินไว้ที่ 120,000–194,000 ล้านดอลลาร์ (3.7–6.0% ของ GDP รวม) ภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิกต้องเผชิญกับการสูญเสียผลิตภาพทางเศรษฐกิจสูงถึง 299,000 ล้านดอลลาร์
• ต้นทุนพลังงานและการขนส่งที่พุ่งสูง ค่าน้ำมันและค่าขนส่งที่เพิ่มขึ้นเป็นจุดกดดันทันทีสำหรับเศรษฐกิจกำลังพัฒนาที่พึ่งพาการนำเข้า สิ่งนี้ส่งผลกระทบต่อราคาอาหาร งบประมาณครัวเรือน และธุรกิจขนาดเล็ก
• แรงกดดันด้านหนี้สินและการคลัง ประเทศกำลังพัฒนากำลังใช้เงินหลายแสนล้านดอลลาร์กับเงินอุดหนุนพลังงานฉุกเฉิน ทำให้เหลือเงินน้อยลงสำหรับโรงเรียน โรงพยาบาล และการดำเนินการด้านสภาพภูมิอากาศ เศรษฐกิจในแอฟริกาที่กำลังเผชิญภาวะการเงินและการคลังตึงตัวอยู่แล้ว ต้องเผชิญความเครียดเพิ่มเติมจากเส้นทางการค้าที่หยุดชะงัก ตลาดพลังงานและปุ๋ยที่ผันผวน และแรงกดดันด้านอัตราแลกเปลี่ยน ประเทศในเอเชียใต้ได้รับผลกระทบหนักที่สุดเนื่องจากพึ่งพาการนำเข้าพลังงานในสัดส่วนสูง
• วิกฤตสามเท่า UNDP อธิบายถึง 'วิกฤตสามเท่า' (triple shock) ที่ประกอบด้วยราคาพลังงานพุ่งสูง เงินเฟ้อราคาอาหาร และการชะลอตัวของการเติบโตทางเศรษฐกิจ ซึ่งส่งผลกระทบต่อภูมิภาคกำลังพัฒนาพร้อมกัน

3. ข้อเสนอแนวทางแก้ไข

UNDP และหน่วยงานในเครือสหประชาชาติเสนอชุดนโยบายที่เชื่อมโยงกัน:

• การโอนเงินสดแบบเจาะจงและชั่วคราว เป็นนโยบายตอบสนองที่ต้องการสำหรับประเทศที่มีข้อจำกัดทางการคลัง โดยแทนที่การอุดหนุนน้ำมันเชื้อเพลิงแบบกว้างที่ไม่ตรงเป้าหมาย
• การปฏิรูปเงินอุดหนุนเชื้อเพลิงฟอสซิล ถูกนำเสนอเป็นแนวทางที่รัฐบาลสามารถสร้างพื้นที่ทางการคลัง ซึ่งสามารถนำไปสู่การลงทุนสีเขียว แก้ไขผลกระทบภายนอกต่อสิ่งแวดล้อม และเพิ่มการคุ้มครองทางสังคม UNDP สนับสนุนให้มี "แผนงานที่มีกรอบเวลาการดำเนินการชัดเจน ขั้นตอนในการปิดช่องโหว่ที่มีอยู่ และการสนับสนุนสำหรับประเทศที่มีรายได้น้อย"
• การเปลี่ยนเส้นทางเงินอุดหนุนไปสู่พลังงานสะอาด UNDP ได้เผยแพร่แผนงานสำหรับการเปลี่ยนเงินอุดหนุนเชื้อเพลิงฟอสซิลไปสู่ระบบขนส่งสาธารณะที่ปล่อยมลพิษต่ำและการลงทุนสีเขียวอื่นๆ
• ความร่วมมือระหว่างประเทศและการสนับสนุนสำหรับประเทศที่มีรายได้น้อย บทความทางวิชาการ (ซึ่งร่วมเขียนโดยผู้เชี่ยวชาญจาก UNDP) เน้นย้ำว่าข้อตกลงระหว่างประเทศควรกำหนดให้ประเทศต่างๆ เสนอแผนงานที่มีกรอบเวลาของตนเองในการยกเลิกเงินอุดหนุน โดยมีการสนับสนุนทางการเงินและทางเทคนิคสำหรับประเทศกำลังพัฒนา
• การบรรเทาหนี้สินและการขยายพื้นที่ทางการคลัง สำหรับประเทศที่เปราะบางที่สุด แม้ว่าข้อเสนอการปรับโครงสร้างหนี้โดยละเอียดจะไม่ได้ระบุไว้ในเอกสารที่ได้รับการทบทวน

ข้อควรระวังสำคัญ: ผลการค้นหาไม่มีรายงาน UNDP ฉบับเดียวที่คาดการณ์ปริมาณเงินอุดหนุนเชื้อเพลิงฟอสซิลทั่วโลกสำหรับปี 2026 โดยเฉพาะ จุดเน้นของ UNDP อยู่ที่ ผลกระทบ ของวิกฤต (ความยากจน การสูญเสีย GDP ความตึงเครียดทางการคลัง) และ กรณีเชิงนโยบาย สำหรับการปฏิรูปเงินอุดหนุน ไม่ใช่การคาดการณ์ระดับเงินอุดหนุน สำหรับข้อมูลเงินอุดหนุนปี 2026 ที่แม่นยำ สิ่งพิมพ์ของ IMF หรือ IEA จะเป็นแหล่งข้อมูลโดยตรงมากกว่า