EU เปิดศึกกับ Google: ดันมาตรการเปิด Android และข้อมูลค้นหาให้คู่แข่ง AI แต่เจอแรงต้านหนักเรื่องความปลอดภัย

คณะกรรมาธิการยุโรปกำลังดำเนินการสองกระบวนพิจารณาควบคู่กับ Google ภายใต้ Digital Markets Act (DMA) — ข้อแรกคือการทำงานร่วมกันของ Android และข้อที่สองคือการแบ่งปันข้อมูลค้นหาออนไลน์ — ซึ่งทำให้ Google และผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยภายนอกออกมาคัดค้านอย่างหนัก โดยชี้ถึงความเสี่ยงด้านความปลอดภัยทางไซเบอร์ ความเป็นส่วนตัวของข้อมูล และความสมบูรณ์ของแพลตฟอร์ม

สิ่งที่คณะกรรมาธิการกำลังผลักดัน

การทำงานร่วมกันของ Android (Article 6(7))

คณะกรรมาธิการเปิดกระบวนพิจารณาเมื่อวันที่ 27 มกราคม 2026 เพื่อกำหนดมาตรการทางเทคนิคที่ Google ต้องปฏิบัติ เพื่อให้บุคคลที่สามสามารถ "ทำงานร่วมกันและเข้าถึงฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ฟีเจอร์เดียวกัน" ที่ Google ใช้บริการของตัวเองได้อย่างมีประสิทธิภาพ ต่อมาในวันที่ 27 เมษายน 2026 คณะกรรมาธิการได้ออกข้อสรุปเบื้องต้นโดยเฉพาะฟีเจอร์ที่เกี่ยวข้องกับบริการ AI จากภายนอก — กำหนดให้ Google เปิดให้ผู้ช่วย AI คู่แข่งสามารถเข้าถึงความสามารถหลักของ Android ที่ Gemini ใช้อยู่ เช่น การเปิดใช้งานด้วยเสียง การทำงานร่วมกับระบบค้นหาในระดับระบบ และความสามารถในการทำงานร่วมกับซอฟต์แวร์ Android อื่น ๆ ข้อสรุปเบื้องต้นนี้ได้เปิดให้สาธารณะแสดงความคิดเห็น โดยขอข้อเสนอแนะเกี่ยวกับ "ประสิทธิผล ความสมบูรณ์ ความพยายามในการผสานรวม และระยะเวลาการดำเนินการ"

DMA กำหนดไว้แล้วว่ามาตรการด้านความสมบูรณ์หรือความปลอดภัยใด ๆ ที่ Google กำหนดต่อการเข้าถึงของบุคคลที่สามจะต้อง "จำเป็นอย่างเคร่งครัดและได้สัดส่วน" — หมายความว่า Google ไม่สามารถปิดกั้นการทำงานร่วมกันโดยอ้างเหตุผลด้านความปลอดภัยโดยไม่พิสูจน์ว่าข้อจำกัดแต่ละข้อนั้นมีความเหมาะสม

การแบ่งปันข้อมูลค้นหา (Article 5(10))

กระบวนพิจารณาที่แยกต่างหาก ซึ่งเปิดขึ้นในวันเดียวกันคือวันที่ 27 มกราคม 2026 จัดการกับพันธกรณีของ Google ที่ต้องให้เครื่องมือค้นหาของบุคคลที่สามและนักพัฒนา AI สามารถเข้าถึงข้อมูลค้นหาออนไลน์ของตน — รวมถึงข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับโมเดล AI Gemini — ภายใต้เงื่อนไข "ยุติธรรม สมเหตุสมผล และไม่เลือกปฏิบัติ" (FRAND) สำนักข่าว Reuters รายงานว่าคำแนะนำของคณะกรรมาธิการครอบคลุมถึงวิธีที่คู่แข่งสามารถเข้าถึงข้อมูลอันดับการค้นหา ข้อมูลคลิกและข้อความค้นหา และบริการที่เกี่ยวข้องกับ AI ของ Google

ข้อกังวลด้านความปลอดภัยทางไซเบอร์และความเป็นส่วนตัวที่ Google และผู้เชี่ยวชาญภายนอกหยิบยกขึ้นมา

จุดยืนของ Google

Google ได้โต้แย้งว่า "Android เปิดกว้างโดยธรรมชาติ" และ "เราแบ่งปันข้อมูลค้นหากับคู่แข่งตาม DMA อยู่แล้ว" แต่เตือนว่า "เป็นห่วงว่าแนวทางที่กำหนดไว้ตายตัวอาจเป็นอันตรายต่อความปลอดภัยและความเป็นส่วนตัวของผู้ใช้" ในบล็อกโพสต์เดือนกันยายน 2025 Google ระบุว่า DMA "ทำให้ยากต่อการปกป้องผู้ใช้จากการหลอกลวงและลิงก์ที่เป็นอันตรายบน Android โดยบังคับให้เราถอดมาตรการป้องกันที่ถูกต้องตามกฎหมายของเราที่ปกป้องความปลอดภัยและความมั่นคงของผู้ใช้" โดยอ้างถึงความเสี่ยงที่คำสั่งให้ทำงานร่วมกันจะบังคับให้ Android ลดจุดแข็งในการป้องกันมัลแวร์ที่ติดตั้งผ่าน sideloading และฟิชชิ่ง Google ยังบ่นด้วยว่า gatekeeper ที่อยู่ระหว่างการสอบสวนไม่ได้รับสิทธิ์เข้าถึงเอกสารของคณะกรรมาธิการอย่างเต็มที่ ซึ่งบริษัทเรียกว่า "ไม่สอดคล้องกับสิทธิในการแก้ต่าง" ภายใต้กฎหมาย EU

ข้อกังวลจากผู้เชี่ยวชาญภายนอกและ think tanks

• ECIPE เตือนในเอกสารนโยบายว่า Article 5(4) DMA "อาจบังคับให้ผู้ให้บริการระบบปฏิบัติการมือถืออนุญาตให้มีลิงก์ภายนอกที่ไม่มีการควบคุม ทำให้การควบคุมความปลอดภัยที่สำคัญถูกเลี่ยง และเปิดเผยผู้ใช้สมาร์ทโฟนหลายล้านคนต่อภัยคุกคามทางไซเบอร์" และว่า Android "ระบบโอเพนซอร์สที่ใช้กันอย่างแพร่หลายอาจถูกประนีประนอมจากการบังคับใช้ DMA ซึ่งอาจจำกัดความยืดหยุ่น ความปลอดภัย และนวัตกรรมของมัน"
• Center for Cybersecurity Policy and Law เผยแพร่เอกสารเตือนว่าการผลักดันการทำงานร่วมกันของ DMA "อาจทำให้" การควบคุมความปลอดภัยของแพลตฟอร์มมือถืออ่อนแอลง เมื่อฟังก์ชันหลักถูกเปิดให้กับนักพัฒนาภายนอกที่อาจไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานความปลอดภัยเดียวกัน
• Information Technology and Innovation Foundation (ITIF) ส่งข้อคิดเห็นโดยโต้แย้งว่ามาตรการการทำงานร่วมกันแบบร่างของคณะกรรมาธิการนั้นกว้างเกินไป และอาจ "บั่นทอนความปลอดภัยของระบบนิเวศ Android" หากบริการ AI จากบุคคลที่สามได้รับสิทธิ์เข้าถึงระดับระบบโดยไม่มีข้อผูกพันด้านความปลอดภัยที่สมน้ำสมเนื้อ
• arXiv paper ด้านวิทยาการคอมพิวเตอร์ (กุมภาพันธ์ 2025) ตั้งข้อสังเกตว่า "ความคิดริเริ่มด้านการทำงานร่วมกันก่อให้เกิดความขัดแย้งที่สำคัญเกี่ยวกับศักยภาพในการสร้างช่องโหว่ด้านความปลอดภัยใหม่ ทำให้การป้องกันแพลตฟอร์มอ่อนแอลง และเพิ่มพื้นที่การโจมตีที่ฝ่ายไม่ประสงค์ดีสามารถใช้ประโยชน์ได้"
• TTLF Working Papers ของ Stanford Law School สังเกตว่าคำตัดสินของ DMA "อาจส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อการออกแบบและโมเดลธุรกิจของแพลตฟอร์ม โดยมีผลกระทบขยายออกไปไกลเกินขอบเขตทางภูมิศาสตร์ของ EU" ทำให้ช่องว่างด้านกฎระเบียบข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกในเรื่องความปลอดภัยกับการแข่งขันลึกซึ้งยิ่งขึ้น

บริบทที่กว้างขึ้น: เป้าหมายการแข่งขันของ EU กับการพิจารณาด้านความปลอดภัย

ความตึงเครียดหลักของ DMA

DMA ได้รับการออกแบบมาเพื่อเพิ่ม "ความสามารถในการแข่งขันของตลาดในตลาดดิจิทัล" และ "สร้างพื้นที่สำหรับนวัตกรรมและทางเลือกสำหรับผู้บริโภคมากขึ้น" บทบัญญัติด้านการทำงานร่วมกันและการแบ่งปันข้อมูลถูกมองว่าจำเป็นต่อการทำลายการผูกขาดของแพลตฟอร์ม โดยเฉพาะในตลาด AI ที่กำลังเกิดขึ้น รายงานทบทวนสองปีของคณะกรรมาธิการเอง (มิถุนายน 2026) สรุปว่า DMA "ยังคงเหมาะสมกับวัตถุประสงค์และไม่จำเป็นต้องแก้ไข" ส่งสัญญาณถึงความตั้งใจของ EU ที่จะเดินหน้ากดดันต่อไปแม้จะมีคำเตือนจากอุตสาหกรรม

การปะทะกันด้านกฎระเบียบที่ทวีความรุนแรงขึ้น

กระบวนพิจารณาต่อ Google ดำเนินตามมาตรการที่คล้ายคลึงกันกับ Apple ในปี 2025 เกี่ยวกับการทำงานร่วมกันของ iOS สำหรับอุปกรณ์ที่เชื่อมต่อ เช่น นาฬิกาอัจฉริยะ สิ่งนี้แสดงให้เห็นถึงการผลักดันด้านกฎระเบียบอย่างเป็นระบบในระบบนิเวศมือถือหลักทั้งสองระบบ การปะทะกันรุนแรงที่สุดในเรื่อง AI: คณะกรรมาธิการกำลังพยายามป้องกันไม่ให้ Google ใช้ Android เป็นปราการป้องกันการแข่งขันสำหรับ Gemini ในขณะที่ตลาด generative AI กำลังเป็นรูปเป็นร่าง TNW อธิบายว่ากำลังกำหนดว่า "ปัญญาประดิษฐ์จะกลายเป็นเกราะป้องกันแพลตฟอร์มครั้งใหญ่ครั้งต่อไป หรือเป็นครั้งแรกที่ถูกทำลายก่อนที่มันจะตั้งหลักได้"

ความขัดแย้งกับกรอบกฎหมายอื่นของ EU

ECIPE ตั้งข้อสังเกตว่า "การบังคับใช้ DMA กำลังสร้างความตึงเครียดกับกรอบกฎระเบียบอื่นของ EU โดยเฉพาะในด้านการคุ้มครองข้อมูล ความปลอดภัยทางไซเบอร์ สิทธิในทรัพย์สินทางปัญญา และการคุ้มครองผู้บริโภค" การบังคับใช้พันธกรณีด้านการทำงานร่วมกัน "แสดงให้เห็นความตึงเครียดเหล่านี้อย่างชัดเจน" เพราะสิ่งที่ DMA ต้องการเพื่อการแข่งขันอาจขัดแย้งโดยตรงกับสิ่งที่ GDPR, NIS2 Directive และ Cyber Resilience Act กำหนดเพื่อความปลอดภัย คณะกรรมาธิการรับทราบความตึงเครียดนี้ในเอกสารของตนเอง: DMA อนุญาตให้มีมาตรการรักษาความสมบูรณ์ได้เฉพาะในกรณีที่ "จำเป็นอย่างเคร่งครัดและได้สัดส่วน" แต่นักวิจารณ์โต้แย้งว่าภาระการพิสูจน์ตกอยู่กับ gatekeeper ซึ่งสร้างผลกระทบเย็นชาต่อการรักษาความปลอดภัยเชิงรุก

บทสรุป: EU กำลังกดดันให้ Google เปิดฟีเจอร์หลักของ Android และข้อมูลค้นหาให้คู่แข่ง โดยเฉพาะคู่แข่งด้าน AI ในขณะที่ Google และผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยจำนวนมากเตือนว่าการบังคับให้ทำงานร่วมกันจะทำให้การป้องกันมัลแวร์อ่อนแอลง เพิ่มพื้นที่การโจมตี และสร้างความขัดแย้งกับกฎหมายความปลอดภัยทางไซเบอร์อื่นของ EU