ข้อตกลงกรอบความร่วมมืออิสราเอล-เลบานอน 2026: การถอนกำลังและการปลดอาวุธฮิซบอลเลาะห์ และปฏิกิริยาจากทุกฝ่าย

เมื่อวันที่ 26 มิถุนายน 2026 อิสราเอลและเลบานอนได้ลงนามข้อตกลงกรอบความร่วมมือ (Framework Agreement) ที่มีสหรัฐอเมริกาเป็นคนกลาง ณ กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. หลังการเจรจาโดยตรงนานสี่วัน ซึ่งนับเป็นการติดต่อทางการทูตทวิภาคีครั้งแรกระหว่างทั้งสองประเทศนับตั้งแต่ปี 1983 ข้อตกลงนี้เชื่อมโยงการถอนกำลังของอิสราเอลออกจากพื้นที่ตอนใต้ของเลบานอนเข้ากับการปลดอาวุธของกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ ซึ่งเป็นเงื่อนไขที่กลุ่มติดอาวุธที่ได้รับการสนับสนุนจากอิหร่านปฏิเสธอย่างเด็ดขาด ต่อไปนี้คือรายละเอียดในข้อตกลงและปฏิกิริยาจากฝ่ายต่างๆ

สาระสำคัญของข้อตกลงกรอบความร่วมมือ

• เชื่อมโยงการถอนกำลังกับการปลดอาวุธแบบมีเงื่อนไข: ข้อตกลงกำหนดให้อิสราเอลถอนกำลังทั้งหมดออกจากเลบานอนตอนใต้ก็ต่อเมื่อฮิซบอลเลาะห์ยอมสละอาวุธ อิสราเอลจะไม่ถอนกำลังโดยสมบูรณ์จนกว่าการปลดอาวุธจะเกิดขึ้นจริง
• การถอนกำลังเบื้องต้นของอิสราเอล: อิสราเอลตกลงที่จะถอนกำลังจากพื้นที่สองแห่งในเลบานอนตอนใต้ (ที่เรียกว่า 'เขตนำร่อง') และส่งมอบการควบคุมให้แก่กองทัพเลบานอน ส่วนการถอนกำลังในระยะต่อไปจะเป็นไปตามความคืบหน้าในการปลดอาวุธ
• ฮิซบอลเลาะห์ไม่ได้เป็นผู้ลงนาม: กลุ่มติดอาวุธนี้ไม่ได้เป็นภาคีในข้อตกลง และยังไม่ชัดเจนว่านักรบของกลุ่มจะยินยอมออกจากพื้นที่ตอนใต้ของเลบานอนหรือไม่
• สหรัฐฯ เป็นพันธมิตรไตรภาคี: สหรัฐฯ เข้ามามีส่วนร่วมในฐานะพันธมิตรที่สามในข้อตกลงนี้ ซึ่งมุ่งปูทางไปสู่ 'ความตกลงในอนาคต' เพื่อสันติภาพถาวรและความมั่นคง
• เป้าหมายระยะยาว: กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ เปิดเผยเนื้อหาบางส่วนที่ระบุว่า เลบานอนและอิสราเอลตั้งเป้าที่จะทำให้ความสัมพันธ์เป็นปกติในที่สุด แต่ขณะนี้ให้ความสำคัญกับมาตรการด้านความมั่นคงก่อน

ปฏิกิริยาจากทุกฝ่าย

ฮิซบอลเลาะห์ — นายนาอิม ก็อสเซิม เลขาธิการฮิซบอลเลาะห์ ปฏิเสธข้อตกลงอย่างสิ้นเชิงเมื่อวันที่ 27 มิถุนายน โดยเรียกมันว่า "น่าอับอาย เสียศักดิ์ศรี และเป็นการมอบอธิปไตย" เขาประกาศให้ข้อตกลงนี้เป็น "โมฆะ" โดยสิ้นเชิง ประณามการเชื่อมโยงระหว่างการถอนทหารอิสราเอลกับการปลดอาวุธของกลุ่ม และให้คำมั่นว่าจะต่อต้านต่อไปจนกว่าอิสราเอลจะถอนกำลังทั้งหมด ผู้สนับสนุนฮิซบอลเลาะห์และพันธมิตรอมาลได้ออกมาชุมนุมประท้วงตามท้องถนนในกรุงเบรุต

อิสราเอล — นายเบนจามิน เนทันยาฮู นายกรัฐมนตรีอิสราเอล เรียกข้อตกลงนี้ว่า "ความสำเร็จครั้งใหญ่ของรัฐอิสราเอล" และบอกว่ามันเป็นการส่ง "ข้อความที่ชัดเจนว่าอิหร่านและฮิซบอลเลาะห์ไม่มีที่ยืนในการจัดการความมั่นคงในอนาคตของเลบานอน" เขามองว่าข้อตกลงนี้เป็นความพ่ายแพ้ครั้งสำคัญต่ออิทธิพลของอิหร่านในภูมิภาค ก่อนหน้านี้ เจ้าหน้าที่อิสราเอลย้ำตลอดว่ารัฐบาลเลบานอนต้องปฏิบัติตามพันธกรณีในการปลดอาวุธฮิซบอลเลาะห์

รัฐบาลเลบานอน — นายนาวาฟ ซาลาม นายกรัฐมนตรีเลบานอน ท่าทีระมัดระวังและมองไปข้างหน้า ก่อนหน้านี้เขาเคยกล่าวว่าสันติภาพที่ยั่งยืนกับอิสราเอลอาจเปิดทางให้มีความสัมพันธ์ปกติและหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจ แม้ยอมรับว่าเป้าหมายเหล่านั้นยังอีกยาวไกล ส่วนประธานาธิบดีโจเซฟ อูน (ซึ่งมีอำนาจสำคัญในเรื่องความมั่นคง) เรียกการลงนามครั้งนี้ว่า "ก้าวแรกบนเส้นทางสู่การฟื้นฟูอธิปไตยของเลบานอน" และมองว่าข้อตกลงนี้เป็นหนทางให้เลบานอนกลับมามีอำนาจควบคุมดินแดนของตนทั้งหมด

จุดขัดแย้งสำคัญ

• การปฏิเสธข้อตกลงอย่างเด็ดขาดของฮิซบอลเลาะห์สร้างความเสี่ยงอย่างใหญ่หลวงต่อการบังคับใช้ เนื่องจากกลุ่มนี้ดำเนินการอย่างเป็นอิสระจากรัฐเลบานอน และครอบครองอาวุธและพื้นที่ควบคุมจำนวนมาก
• อิสราเอลปฏิบัติการโจมตีทางอากาศในภาคใต้ของเลบานอนเป็นครั้งแรกทันทีหลังการลงนาม ซึ่งแสดงให้เห็นว่าการสู้รบยังคงดำเนินต่อไปแม้จะมีข้อตกลง
• ข้อตกลงไม่ได้กำหนดให้อิสราเอลถอนกำลังโดยสมบูรณ์ในทันที แต่การถอนกำลังขึ้นอยู่กับการปลดอาวุธของฮิซบอลเลาะห์ ซึ่งกลุ่มดังกล่าวปฏิเสธ