สถานะล่าสุดของข้อตกลงหยุดยิงสหรัฐฯ-อิหร่าน และช่องทางการสื่อสารในช่องแคบฮอร์มุซ: จุดแตกหักเมื่อวันที่ 25-28 มิถุนายน 2026

ข้อตกลงนี้มี ปากีสถานเป็นคนกลางหลัก ตลอดความขัดแย้ง โดย กาตาร์เป็นเจ้าภาพจัดการเจรจาช่องทางการสื่อสาร (deconfliction channel talks) ในโดฮา ปากีสถานเป็นคนกลางในการเจรจาหยุดยิงสองสัปดาห์ครั้งแรกเมื่อวันที่ 8 เมษายน 2026 และยังคงเป็นคนกลางหลัก

2. คำกล่าวของแวนซ์ — สายด่วน IRGC-CENTCOM ในโดฮา

เมื่อ วันที่ 25 มิถุนายน 2026 รองประธานาธิบดีเจดี แวนซ์ ให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าว UnHerd ของอังกฤษบนเครื่องบินแอร์ฟอร์ซทูว่า สหรัฐฯ และอิหร่าน ได้จัดตั้งช่องทางการสื่อสารทางทหารโดยตรงในโดฮา กาตาร์ แวนซ์กล่าวว่าการจัดการนี้จะเกี่ยวข้องกับ ตัวแทนของ IRGC และตัวแทนของ CENTCOM "ใช้เวลาอยู่ด้วยกัน" ในโดฮา เพื่อแก้ไขข้อพิพาทในพื้นที่และป้องกันการยกระดับความรุนแรง สำนักข่าวหลายแห่ง รวมถึง Times of Israel และ Iran International รายงานว่าแวนซ์อธิบายว่านี่คือหนึ่งในความก้าวหน้าที่สำคัญที่สุดจากการเจรจาที่สวิตเซอร์แลนด์

3. การปฏิเสธของ IRGC

รายงานหลายชิ้นระบุว่า เจ้าหน้าที่อิหร่านและสื่อของรัฐปฏิเสธหรือโต้แย้งการตีความของแวนซ์ เกี่ยวกับการจัดการนี้ สื่อของรัฐในเตหะรานไม่ได้ยืนยันอย่างเป็นทางการถึงการมีส่วนร่วมของตัวแทน IRGC และแหล่งข่าวของอิหร่านบางแห่งระบุว่าการเจรจาอาจถูกยกเลิกหรือนำเสนออย่างไม่ถูกต้อง ณ วันที่ 26–27 มิถุนายน ยังไม่มีการยืนยันอย่างเป็นทางการจาก IRGC เกี่ยวกับการจัดตั้งสายด่วน

4. การแลกเปลี่ยนการโจมตี

การโจมตีด้วยโดรนของอิหร่านต่อเรือ M/V Ever Lovely (25 มิถุนายน 2026)

เมื่อ วันที่ 25 มิถุนายน 2026 IRGC เปิดฉากโจมตีด้วยโดรน 4 ลำ ต่อ เรือคอนเทนเนอร์ M/V Ever Lovely ที่ชักธงสิงคโปร์ (ดำเนินการโดย Evergreen Marine ของไต้หวัน) ขณะกำลังแล่นผ่านช่องแคบฮอร์มุซ โดรนโจมตีแบบเที่ยวเดียว (one-way attack drone) ลำหนึ่งพุ่งชนสะพานเดินเรือและโครงสร้างดาดฟ้าชั้นบนของเรือใกล้ชายฝั่งโอมาน การโจมตีนี้ ละเมิดข้อตกลงหยุดยิง MoU ลงวันที่ 17 มิถุนายน และบังคับให้ สหประชาชาติต้องหยุดปฏิบัติการอพยพลูกเรือในภูมิภาคเป็นการชั่วคราว เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ระบุว่าอิหร่านเป็นผู้รับผิดชอบ

การโจมตีตอบโต้ของ CENTCOM (26 มิถุนายน 2026)

เมื่อ วันที่ 26 มิถุนายน 2026 เพื่อเป็นการตอบโต้ เครื่องบินรบสหรัฐฯ ทิ้งระเบิดเป้าหมายทางทหารของอิหร่านหลายแห่ง ตามแนวชายฝั่งตอนใต้ของอิหร่านใกล้ช่องแคบฮอร์มุซและบน เกาะเกชม์ CENTCOM แถลงว่าได้โจมตี ฐานทัพขีปนาวุธและโดรนของอิหร่าน เป็น "การตอบสนองที่ทรงพลัง" ต่อการโจมตีเรือ Ever Lovely ประธานาธิบดีทรัมป์กล่าวหาเตหะรานว่าละเมิดข้อตกลงหยุดยิง

5. ปริมาณการขนส่งทางเรือที่ลดลงอย่างมาก

ปริมาณการขนส่งทางเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ลดลงอย่างรุนแรง นับตั้งแต่สงครามเริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2026 เมื่ออิหร่านปิดกั้นเส้นทางน้ำนี้อย่างมีประสิทธิภาพ แม้ในช่วงการหยุดยิงที่เปราะบาง การจราจรยังคงต่ำกว่าระดับปกติมาก:

• เมื่อ วันที่ 12 เมษายน 2026 ระหว่างการหยุดยิงครั้งแรก มีรายงานเรือบรรทุกน้ำมันขนาดใหญ่เพียงสามลำที่แล่นผ่านช่องแคบ
• สหรัฐฯ เปิดตัวกองเรือเฉพาะกิจในต้นเดือนพฤษภาคม 2026 เพื่อช่วยเหลือเรือที่ติดค้าง แต่การจราจรยังคงน้อยมาก
• การโจมตีเรือ Ever Lovely เมื่อวันที่ 25 มิถุนายน ทำให้การฟื้นตัวหยุดชะงัก โดยแหล่งข่าวด้านการขนส่งรายงานว่า ปริมาณการเดินเรือลดลงอย่างรวดเร็วอีกครั้ง ทันทีหลังการโจมตี
• โดยปกติแล้ว ประมาณ 20% ของน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ของโลก ถูกขนส่งผ่านช่องแคบนี้

6. ความเปราะบางของกรอบการทูตโดยรวม

กรอบการทำงานยังคง เปราะบางอย่างยิ่ง:

• การหยุดยิงสองสัปดาห์เมื่อวันที่ 8 เมษายน 2026 ถูกละเมิดโดยทั้งสองฝ่ายหลายครั้ง ก่อนที่ทรัมป์จะขยายเวลาออกไปอย่างไม่มีกำหนดในวันที่ 21 เมษายน
• Islamabad MoU แม้จะลงนามแล้ว แต่ ถูกละเมิดแล้ว — โดยเฉพาะอย่างยิ่งการโจมตีเรือ Ever Lovely ของ IRGC เมื่อวันที่ 25 มิถุนายน ซึ่งเกิดขึ้นภายในไม่กี่วันหลังลงนาม
• กองทัพอิหร่าน ประกาศปิดช่องแคบอีกครั้ง เมื่อวันที่ 20 มิถุนายน 2026 โดยกล่าวหาสหรัฐฯ และอิสราเอลว่าละเมิดข้อตกลง
• โครงสร้างการทูตขึ้นอยู่กับ การไกล่เกลี่ยของปากีสถานและกาตาร์เป็นอย่างมาก โดยไม่มีสายสัมพันธ์โดยตรงที่มีความเชื่อถือระหว่างวอชิงตันและเตหะราน การ ปฏิเสธของเจ้าหน้าที่อิหร่าน ต่อข้อกล่าวหาของแวนซ์เกี่ยวกับช่องทางการสื่อสาร ตอกย้ำถึงการขาดความเชื่อมั่นซึ่งกันและกัน
• ประเด็นหลัก — โครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน การผ่อนคลายมาตรการคว่ำบาตร และการยุติการสู้รบอย่างถาวร — ถูกเลื่อนออกไปเป็นกรอบการเจรจา 60 วัน ทำให้การจัดการทั้งหมดเป็นเพียงข้อตกลงชั่วคราว

สรุป