วิกฤตฟุตบอลโลก 2026: แฟนบอลแอฟริกาถูกปิดกั้นด้วยนโยบายวีซ่าสหรัฐฯ

ฟุตบอลโลก 2026 ที่สหรัฐอเมริกากำลังถูกบดบังด้วยวิกฤตการณ์วีซ่าที่เป็นระบบ ซึ่งกีดกันแฟนบอลและเจ้าหน้าที่ชาวแอฟริกันหลายพันคนไม่ให้เข้าร่วมชมการแข่งขัน การวิเคราะห์ข้อมูลจากกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ โดย BBC World Service พบว่าอัตราการปฏิเสธวีซ่าเกิน 40% สำหรับพลเมืองจาก 11 จาก 48 ชาติที่ผ่านเข้ารอบ และส่วนใหญ่เป็นประเทศในแอฟริกาและกลุ่มประเทศโลกใต้ สี่ชาติที่ผ่านเข้ารอบ ได้แก่ อิหร่าน เซเนกัล โกตดิวัวร์ และเฮติ ต้องเผชิญกับการห้ามเดินทางเข้าสหรัฐฯ เกือบทั้งหมดภายใต้นโยบายของรัฐบาลทรัมป์ สถานการณ์นี้ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างรุนแรงจากกลุ่มสิทธิมนุษยชน ผู้เชี่ยวชาญด้านการตรวจคนเข้าเมือง และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในวงการฟุตบอล ซึ่งชี้ว่านโยบายดังกล่าวบั่นทอน "จิตวิญญาณแห่งการเฉลิมฉลองและการมีส่วนร่วม" ของทัวร์นาเมนต์ที่ขยายใหญ่ขึ้นนี้

กรณีสำคัญของการปฏิเสธวีซ่า

ซุปเปอร์แฟนดีอาร์คองโก 'ลูมุมบา เวอา'

มิเชล กูกา อึมโบลาดิงกา หรือที่รู้จักในชื่อ "ลูมุมบา เวอา" คือแฟนบอลระดับตำนานที่ยืนนิ่งราวกับรูปปั้นตลอดทั้งการแข่งขัน เพื่อเป็นการแสดงความเคารพต่อปาตริส ลูมุมบา วีรบุรุษผู้ประกาศเอกราชของดีอาร์คองโก เขาถูกสหรัฐฯ ปฏิเสธวีซ่าซ้ำแล้วซ้ำเล่า โดยพลาดเกมเพลย์ออฟกับจาเมกาในเดือนมีนาคม 2026 จากการถูกปฏิเสธวีซ่า จากนั้นพลาดเกมเปิดสนามรอบแบ่งกลุ่มกับโปรตุเกสในเดือนมิถุนายน เนื่องจากความล่าช้าที่เกี่ยวข้องกับ "ข้อจำกัดการเดินทางจากโรคอีโบลา" แม้ว่าเขาจะสามารถเดินทางเข้าประเทศเม็กซิโกและชมเกมที่คองโกพบกับโคลอมเบียเมื่อวันที่ 24 มิถุนายนได้ แต่เขากลับถูกปฏิเสธวีซ่าเข้าสหรัฐฯ สำหรับเกมรอบแบ่งกลุ่มนัดสุดท้ายกับอุซเบกิสถานที่แอตแลนตาในวันที่ 27 มิถุนายน สหรัฐฯ อ้างถึงข้อจำกัดการเดินทางจากโรคอีโบลาที่มีต่อบุคคลจากดีอาร์คองโก แม้ว่าองค์การอนามัยโลกจะประกาศว่าการระบาดถูกควบคุมได้แล้ว

แฟนบอลทั้งคณะจากเซเนกัลและโกตดิวัวร์ถูกห้ามเข้าประเทศ

คณะผู้แทนแฟนบอลอย่างเป็นทางการจากเซเนกัลและโกตดิวัวร์ถูกห้ามเข้าสหรัฐอเมริกาทั้งหมด ทางการเซเนกัลยืนยันว่าคำขอวีซ่าของแฟนบอลถูกปฏิเสธเป็นจำนวนมาก จูเลียน กัวดิโอ อาโดนิส หัวหน้าคณะกรรมการแห่งชาติของผู้สนับสนุนช้าง (CNSE) ของโกตดิวัวร์ กล่าวว่าการเดินทางและการจองของแฟนบอลต้องถูกยกเลิกหลังจากสหรัฐฯ ปฏิเสธวีซ่าให้แฟนบอลที่อาศัยอยู่ในประเทศ นับเป็นครั้งแรกที่แฟนบอลเซเนกัลไม่สามารถเดินทางไปเชียร์ทีมชาติในฟุตบอลโลก หลังจากที่เคยเข้าร่วมทัวร์นาเมนต์ในปี 2002, 2018 และ 2022

เจ้าหน้าที่และแฟนบอลโมร็อกโก

ฟูซี เลคจา ประธานสหพันธ์ฟุตบอลโมร็อกโก (FRMF) ถูกประกาศเป็น 'บุคคลที่ไม่พึงปรารถนา' (persona non grata) และเผชิญข้อจำกัดการเดินทางที่ป้องกันไม่ให้เขาเข้าสหรัฐอเมริกา กลุ่มแฟนบอลโมร็อกโกในวงกว้าง รวมถึงสมาคมผู้สนับสนุนทีมชาติโมร็อกโกที่นำโดย อาเซดดีน อัล อัตตราอุย รายงานว่ามีการปฏิเสธวีซ่าจำนวนมาก แม้กระทั่งแฟนบอลที่ซื้อตั๋วและจองที่พักแล้ว NPR ยืนยันว่าผู้ถือตั๋วโมร็อกโกจำนวนมากถูกปฏิเสธในขั้นตอนการขอวีซ่า แม้แต่ผู้เล่นอย่างซาคาเรีย เอล อูอาห์ดี ก็ไม่สามารถเดินทางไปกับคณะผู้แทนทีมชาติได้เนื่องจากปัญหาวีซ่า ซึ่งรายงานว่าถูกปฏิเสธถึงสองครั้ง

ประเทศอื่นๆ ที่ได้รับผลกระทบ

11 ชาติที่มีอัตราการปฏิเสธวีซ่าเกิน 40% ได้แก่ เอกวาดอร์ อียิปต์ เฮติ แอลจีเรีย อุซเบกิสถาน กาบูเวร์ดี จอร์แดน อิหร่าน ดีอาร์คองโก กานา และเซเนกัล แฟนบอลอุซเบกิสถานกว่าครึ่งไม่สามารถขอวีซ่าสหรัฐฯ ได้ ผู้ตัดสินชาวโซมาเลียที่ได้รับการแต่งตั้งโดยฟีฟ่า โอมาร์ อับดุลกาดีร์ อาร์ตัน ถูกปฏิเสธไม่ให้เข้าประเทศที่สนามบินไมอามี และเจ้าหน้าที่ฝ่ายเทคนิคและสนับสนุนของอิหร่านราว 15 คนถูกปฏิเสธวีซ่าสหรัฐฯ กองหน้าชาวอิรัก อัยเมน ฮุสเซน ถูกกักตัวนานเกือบเจ็ดชั่วโมงที่สนามบินนานาชาติโอแฮร์ของชิคาโก

สาเหตุของวิกฤต

อุปสรรคเหล่านี้เกิดจากทั้งนโยบายโดยเจตนาและความล้มเหลวทางระบบราชการ:

• คำสั่งห้ามเดินทางของรัฐบาลทรัมป์ กำหนดเป้าหมายพลเมืองของอิหร่าน เซเนกัล โกตดิวัวร์ และเฮติโดยตรง ทำให้เกิดการกีดกันเกือบทั้งหมด ไม่ว่าจะถือตั๋วฟุตบอลโลกหรือไม่ก็ตาม ณ วันที่ 1 มกราคม 2026 สหรัฐฯ มีประเทศที่อยู่ภายใต้คำสั่งห้ามเดินทางทั้งแบบเต็มรูปแบบหรือบางส่วนถึง 39 ประเทศ
• ข้อจำกัดการเดินทางที่เกี่ยวข้องกับโรคอีโบลา ถูกอ้างเป็นเหตุผลในการชะลอวีซ่าแฟนบอลดีอาร์คองโก แม้ว่าองค์การอนามัยโลกจะประกาศควบคุมการระบาดได้แล้ว
• การสัมภาษณ์ขอวีซ่าด้วยตนเองภาคบังคับ ในประเทศต้นทางสร้างปัญหาคอขวดร้ายแรง หลายประเทศในแอฟริกาขาดศักยภาพของสถานกงสุลสหรัฐฯ ที่เพียงพอในการประมวลผลคำขอวีซ่าที่พุ่งสูงขึ้นในช่วงฟุตบอลโลก
• แม้ผู้ถือวีซ่าที่ได้รับการอนุมัติแล้วก็สามารถถูกปฏิเสธที่ชายแดนได้ โดยเจ้าหน้าที่ศุลกากรและป้องกันชายแดนสหรัฐฯ ซึ่งมีอำนาจในการปฏิเสธการเข้าประเทศเมื่อเดินทางมาถึงด้วยเหตุผลใดก็ได้
• การเพิกถอน ESTA โดยไม่คาดคิด ยังส่งผลกระทบต่อแฟนบอลจากประเทศที่ปกติมีสิทธิ์เดินทางโดยไม่ต้องขอวีซ่า Politico รายงานกรณีแฟนบอลสก็อตแลนด์ที่ ESTA ได้รับการอนุมัติ แต่ถูกเพิกถอนอย่างกะทันหันหนึ่งสัปดาห์ต่อมาโดยไม่มีคำอธิบาย

แฟนบอลเซเนกัลคนหนึ่งกล่าวสรุปความรู้สึกว่า "Di World Cup no be for us, na dia own" (ฟุตบอลโลกนี้ไม่ใช่ของเรา แต่เป็นของพวกเขา)

การตอบสนองของประธานฟีฟ่า จานนี อินฟันติโน

จานนี อินฟันติโน ประธานฟีฟ่า ได้ยอมรับต่อสาธารณะถึงวิกฤตดังกล่าว เขากล่าวว่าฟีฟ่าติดต่อกับรัฐบาลสหรัฐฯ อย่างต่อเนื่องเพื่อพยายามแก้ไขปัญหา โดยอธิบายว่าสถานการณ์ "น่าเป็นห่วงอย่างยิ่ง" และชี้ว่าฟุตบอลโลกควรเป็นของแฟนบอลทุกคน ไม่ใช่แค่ผู้ที่มาจากประเทศร่ำรวยเท่านั้น อย่างไรก็ตาม ณ ช่วงปลายเดือนมิถุนายน 2026 ยังไม่มีการประกาศเปลี่ยนแปลงนโยบายในเชิงระบบ และการปฏิเสธวีซ่ายังคงดำเนินต่อไป อินฟันติโนกำลังเผชิญแรงกดดันที่เพิ่มขึ้นจากสมาคมฟุตบอลแอฟริกาและกลุ่มแฟนบอลที่กล่าวหาว่าฟีฟ่าล้มเหลวในการรับประกันวีซ่าจากประเทศเจ้าภาพ ซึ่งเป็นเงื่อนไขในการเสนอตัวเป็นเจ้าภาพ ประธานาธิบดีทรัมป์เองก็ออกมาแสดงความเห็น โดยกล่าวว่ารัฐบาลกำลัง "ทำให้แน่ใจว่าคนที่เหมาะสมจะเดินทางมาสหรัฐฯ" เมื่อถูกถามเกี่ยวกับความขัดแย้งเรื่องวีซ่านี้