ประธานาธิบดีเซอร์เบียประกาศลาออก หลังวิกฤตประท้วงยาวนาน 19 เดือน

การประท้วงกินเวลานานแค่ไหน

การประท้วงเริ่มขึ้นในเดือนพฤศจิกายน 2567 และดำเนินต่อเนื่องมาจนถึงเดือนมิถุนายน 2569 รวมเป็นเวลากว่า 19 เดือน ไทม์ไลน์สำคัญ:

• ต้นปี 2568: การประท้วงแพร่กระจายไปยังกว่า 400 เมืองและเทศบาลทั่วเซอร์เบีย
• 28 มกราคม 2568: นายกรัฐมนตรี มิโลช วูเชวิช ลาออกเพื่อพยายามคลี่คลายความตึงเครียด
• 15 มีนาคม 2568: การเดินขบวนของนักศึกษาในกรุงเบลเกรดดึงดูดผู้เข้าร่วมกว่า 100,000 คน ซึ่งเป็นการประท้วงครั้งใหญ่ที่สุดในเวลานั้น หลังจากการชุมนุม เกิดเหตุเบียดกันจนมีผู้บาดเจ็บ และเกิดข้อกล่าวหาว่ารัฐบาลใช้อาวุธคลื่นเสียงกับผู้ชุมนุมอย่างสันติ ซึ่งรัฐบาลปฏิเสธข้อกล่าวหา
• ฤดูร้อน 2568: การประท้วงทวีความรุนแรงขึ้น โดยมีการเรียกร้องให้มีการเลือกตั้งก่อนกำหนดและเกิดความรุนแรงเพิ่มขึ้น ภายในเดือนกรกฎาคม การชุมนุมได้ขยายไปยังกว่า 500 เมืองและเทศบาล
• มกราคม 2569: นิตยสาร Foreign Policy รายงานว่ามีการเดินขบวน ปิดถนน นั่งชุมนุมในมหาวิทยาลัยยืดเยื้อยาวนานกว่า 1 ปี แต่ฝ่ายค้านยังคงไม่ได้รับอำนาจต่อรองที่ชัดเจน
• 23 พฤษภาคม 2569: การประท้วงครั้งใหญ่ในเบลเกรดดึงดูดผู้เข้าร่วมระหว่าง 180,000 ถึง 190,000 คน
• 27 มิถุนายน 2569: ประธานาธิบดีวูซิชประกาศลาออกในการชุมนุมของผู้สนับสนุนรัฐบาล

ใครลาออกไปก่อนหน้านี้

นายกรัฐมนตรี มิโลช วูเชวิช ลาออกจากตำแหน่งเมื่อวันที่ 28 มกราคม 2568 พร้อมกับนายกเทศมนตรีเมืองโนวีซาด การลาออกครั้งนี้เป็นการยอมจำนนต่อผู้ประท้วงครั้งสำคัญ แต่ขบวนการประท้วงยังคงดำเนินต่อไปและยกระดับขึ้น

ผลกระทบของการเลือกตั้งก่อนกำหนดต่ออนาคตทางการเมืองของเซอร์เบีย

• จุดจบของการครอบงำ 12 ปีของวูซิช? วูซิชดำรงตำแหน่งผู้นำมาเป็นเวลา 12 ปี ไม่ว่าจะเป็นนายกรัฐมนตรีหรือประธานาธิบดี การลาออกครั้งนี้จะทำให้วาระการดำรงตำแหน่งปัจจุบันของเขาสิ้นสุดลงก่อนกำหนด (ซึ่งเดิมจะสิ้นสุดในกลางปี 2570) และนำไปสู่การเลือกตั้งก่อนกำหนด ถือเป็นการยอมจำนนครั้งใหญ่ที่เกิดจากแรงกดดันอย่างต่อเนื่องของม็อบประท้วง
• ความไม่แน่นอนของการเปลี่ยนผ่านสู่ประชาธิปไตย แม้การเลือกตั้งก่อนกำหนดอาจเปิดช่องให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง แต่ตลอด 19 เดือนที่ผ่านมา ฝ่ายค้านยังคงไม่ได้รับอำนาจต่อรองที่ชัดเจน วูซิชและพรรคของเขายังคงควบคุมสถานการณ์ได้ และรัฐบาลก็ตอบโต้ผู้ประท้วงด้วยการจับกุมและการปราบปรามหลายครั้ง
• ความสัมพันธ์กับสหภาพยุโรปและความน่าเชื่อถือทางประชาธิปไตย รัฐสภายุโรปกล่าวว่าการประท้วงครั้งนี้ "อาจเป็นจุดเปลี่ยนของพัฒนาการทางประชาธิปไตยของเซอร์เบีย และกำหนดอนาคตของประเทศในยุโรป" การจัดการเลือกตั้งครั้งนี้ว่าเป็นไปอย่างเสรีและยุติธรรมหรือไม่ จะถูกจับตาดูอย่างใกล้ชิดจากบรัสเซลส์ในฐานะหนึ่งในตัวชี้วัดเส้นทางการเข้าเป็นสมาชิกสหภาพยุโรปของเซอร์เบีย
• ความเสี่ยงของการเปลี่ยนผ่านที่ถูกควบคุม นักวิจารณ์เตือนว่าวูซิชอาจพยายามรักษาอำนาจไว้เบื้องหลังด้วยการสนับสนุนผู้สืบทอดที่ภักดีต่อเขา ซึ่งเป็นกลยุทธ์ที่เขาทำมาแล้วในอดีต ฝ่ายค้านยังคงแตกแยก และพรรค SNS ยังคงมีเครื่องมือและอำนาจควบคุมสถาบันต่างๆ อย่างแข็งแกร่ง