กำไรอุตสาหกรรมจีนขยายตัวเพียง 0.7% ในเดือนพ.ค. 2024 ชี้ให้เห็นรอยแยกระหว่าง ‘AI ฟีเวอร์’ กับ ‘สงครามราคารถ’ ที่กำลังย่ำแย่

เมื่อถึงปี 2026 สำนักข่าวซินหัวรายงานว่าอิเล็กทรอนิกส์ที่เกี่ยวข้องกับ AI และวัสดุพลังงานใหม่เป็นปัจจัยสำคัญที่ผลักดันให้กำไรภาคอุตสาหกรรมของจีนเติบโตเร็วขึ้นในช่วง 5 เดือนแรกของปี ความแข็งแกร่งของภาคส่งออกนี้ช่วยสร้างเกราะป้องกันผลกระทบจากการชะลอตัวของเศรษฐกิจในประเทศ

ฝั่งในประเทศ: สงครามราคารถยนต์และความอ่อนแอที่เชื่อมโยงกับอสังหาฯ

ภาคยานยนต์: กำไรดิ่ง 19.8% ท่ามกลางสงครามราคาที่ดุเดือด

อุตสาหกรรมรถยนต์เป็นภาพสะท้อนที่ชัดเจนที่สุดของแรงกดดันในประเทศ กำไรของผู้ผลิตรถยนต์ลดลง 19.8% ในเดือนพฤษภาคม 2024 ตามข้อมูลของ NBS และ Wind ที่รายงานโดย CNBC แม้ว่าปริมาณการส่งออกจะยังคงแข็งแกร่ง การดิ่งลงนี้เกิดจากสงครามราคาที่ยืดเยื้อและรุนแรง ซึ่งเริ่มขึ้นตั้งแต่ปี 2023 โดยเริ่มจากการลดราคาของ Tesla และถูกเร่งโดย BYD

Reuters รายงานว่าอุตสาหกรรมยานยนต์ของจีนกำลังอยู่ภายใต้แรงกดดันทางการเงินอย่างรุนแรงจากกำลังการผลิตล้นเกินและการแข่งขันด้านราคาที่ยืดเยื้อ โดยหน่วยงานกำกับดูแลและผู้นำในอุตสาหกรรมได้ออกมาเตือนว่าความไม่แน่นอนนี้กำลังคุกคามความยั่งยืนของภาคส่วนในระยะยาว อัตรากำไรเฉลี่ยของอุตสาหกรรมลดลงสู่ระดับต่ำสุดเป็นประวัติการณ์ที่ 4.1% ในปี 2025 และลดลงอีกเหลือ 2.9% ในช่วงต้นปี 2026 S&P Global เตือนว่าสงครามราคากำลัง "ทำลายความสามารถในการทำกำไร" และบั่นทอนการใช้จ่ายด้านการวิจัยและพัฒนา

กำไรเฟอร์นิเจอร์: ร่วง 58.4% เกี่ยวพันกับวิกฤตที่อยู่อาศัย

กำไรของผู้ผลิตเฟอร์นิเจอร์ร่วงลงถึง 58.4% ในเดือนพฤษภาคม 2024 การพังทลายนี้เชื่อมโยงโดยตรงกับภาวะตลาดอสังหาริมทรัพย์ที่ยืดเยื้อของจีน รายงานของกระทรวงเกษตรสหรัฐฯ/บริการการเกษตรต่างประเทศ (USDA/FAS) อธิบายถึงความท้าทายที่รุนแรงของอุตสาหกรรมเฟอร์นิเจอร์ไม้ของจีน ซึ่งรวมถึงอุปสงค์ในประเทศที่หดตัวเนื่องจากตลาดที่อยู่อาศัยตกต่ำ การแข่งขันด้านราคาที่รุนแรง อัตรากำไรต่ำ และการแข่งขันระหว่างประเทศที่รุนแรง

ในช่วงครึ่งแรกของปี 2025 กำไรรวมขององค์กรเฟอร์นิเจอร์ขนาดใหญ่ลดลง 23.1% เมื่อเทียบกับปีก่อน อัตรากำไรจากการดำเนินงานอยู่ที่เพียง 3.4% ซึ่งต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของอุตสาหกรรมการผลิตมาก กว่า 40% ของ 56 บริษัทจดทะเบียนในกลุ่มวัสดุก่อสร้างและเครื่องใช้ในบ้านรายงานผลขาดทุนสุทธิในปี 2025

อุปสงค์ในประเทศที่อ่อนแอ คือเส้นด้ายที่เชื่อมโยงทุกปัญหา

NBS และ Reuters ต่างระบุว่าอุปสงค์ภายในประเทศที่ซบเซาเป็นปัจจัยหลักที่อยู่เบื้องหลังการชะลอตัวของการเติบโตของกำไรในเดือนพฤษภาคม ข้อมูลในเดือนพฤษภาคมชี้ให้เห็นถึงความท้าทายอย่างต่อเนื่องของเศรษฐกิจ: ยอดค้าปลีกและการลงทุนในสินทรัพย์ถาวรยังคงอ่อนตัว และภาวะเงินฝืดของผู้ผลิต (PPI) ยังคงบีบอัตรากำไรในภาคส่วนที่อ่อนไหวต่อเศรษฐกิจในประเทศ

แม้ว่าองค์กรอุตสาหกรรมต่างชาติและเอกชนจะมีกำไรเติบโต (เพิ่มขึ้น 12.6% และ 7.6% ตามลำดับในช่วงเดือนมกราคม-พฤษภาคม) แต่องค์กรของรัฐกลับมีกำไรลดลง 2.4% ในช่วงเวลาเดียวกัน ซึ่งตอกย้ำถึงการฟื้นตัวที่ไม่สม่ำเสมอ

ข้อมูลที่ไม่ได้รับการสนับสนุนจากหลักฐานที่มี

แหล่งข้อมูลที่มีอยู่ไม่ได้ยืนยันอย่างชัดเจนถึงสองปัจจัยที่มักถูกกล่าวถึงในวงกว้างเกี่ยวกับช่วงเวลานี้:

• ราคาผู้ผลิต (PPI) ที่สูงขึ้นเป็นตัวขับเคลื่อนกำไร: อุปสงค์ที่อ่อนแอและการแข่งขันด้านราคา เป็นแรงกดดันหลักต่ออัตรากำไรในภาคส่วนที่พึ่งพาในประเทศ ไม่ใช่ราคาผลผลิตที่สูงขึ้น
• การหยุดชะงักทางภูมิรัฐศาสตร์ (เช่น ความขัดแย้งในอิหร่าน): แม้ว่าความขัดแย้งในตะวันออกกลางอาจส่งผลต่อราคาน้ำมันหรือกระแสการค้าสำหรับบางภาคส่วน แต่แหล่งข้อมูลไม่ได้ยืนยันถึงผลกระทบโดยตรงต่อกำไรอุตสาหกรรมในเดือนพฤษภาคม 2024

สรุป: ภาพเศรษฐกิจสองความเร็ว

หลักฐานสนับสนุนภาพของเศรษฐกิจสองความเร็วอย่างชัดเจน: อิเล็กทรอนิกส์ที่เชื่อมโยงกับ AI และการผลิตเพื่อการส่งออกแสดงความแข็งแกร่งอย่างเห็นได้ชัดในข้อมูลช่วงหลัง ในขณะที่ภาคส่วนที่มุ่งเน้นในประเทศ เช่น ยานยนต์และเฟอร์นิเจอร์ กำลังเผชิญกับแรงกดดันจากสงครามราคา กำลังการผลิตล้นเกิน วิกฤตอสังหาริมทรัพย์ และอุปสงค์ที่อ่อนตัว ตัวเลขกำไรที่เติบโต 0.7% ในเดือนพฤษภาคม 2024 บดบังความแตกต่างภายในนี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งระหว่างความยืดหยุ่นที่เชื่อมโยงกับการส่งออกกับอุปสงค์ในประเทศที่อ่อนแอ