น้ำมันซาอุฯ สำหรับเอเชียอาจลดแตะระดับต่ำสุดในรอบ 4 เดือน: ฮอร์มุซเปิด ตลาดเข้าสู่ Contango และดีมานด์ชะลอ

เมื่อมีการประกาศข้อตกลงชั่วคราวระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านเพื่อเปิดเส้นทางเดินเรืออีกครั้งในช่วงกลางเดือนมิถุนายน ราคาน้ำมันจึงร่วงลงทันทีสู่ระดับต่ำสุดนับตั้งแต่ต้นเดือนมีนาคม ตลาดเริ่มคาดการณ์ว่าน้ำมันดิบหลายล้านบาร์เรลที่ติดค้างอยู่ในอ่าวเปอร์เซียจะทยอยกลับเข้าสู่ระบบ และอาจเพิ่มแรงกดดันต่อภาวะอุปทานล้นตลาด

ข้อมูลจากบริษัทวิเคราะห์การค้า Kpler ระบุว่า หากข้อตกลงดำเนินไปโดยไม่มีอุปสรรค การเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซอาจฟื้นกลับมาเกือบครึ่งหนึ่งของระดับก่อนสงครามภายในหนึ่งเดือน หรือเพิ่มเป็นราว 40 ลำต่อวัน จากเดิมประมาณ 100 ลำต่อวันก่อนเกิดวิกฤต

ในเวลาเดียวกัน ซาอุดีอาระเบียก็เพิ่มการส่งออกน้ำมันดิบของตนเอง เมื่อการขนส่งผ่านฮอร์มุซเริ่มกลับมาและอุปทานจากซาอุฯ เพิ่มขึ้น ความเสี่ยงด้านภูมิรัฐศาสตร์ที่เคยบวกอยู่ในราคาน้ำมันจึงลดลงอย่างมาก ส่งผลให้ราคาน้ำมันดิบ WTI และ Brent ร่วงแตะระดับต่ำสุดในรอบ 4 เดือน

ตลาดเข้าสู่ภาวะ Contango สะท้อนน้ำมันล้นในระยะใกล้

อีกสัญญาณที่ตลาดจับตาคือเส้นราคาสัญญาซื้อขายน้ำมันล่วงหน้าพลิกเข้าสู่ภาวะ contango เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ก่อนช่องแคบฮอร์มุซถูกปิด

Contango หมายถึง ราคาส่งมอบใกล้ปัจจุบันต่ำกว่าราคาส่งมอบในอนาคต โครงสร้างเช่นนี้มักสะท้อนว่าตลาดคาดว่าจะมีน้ำมันเพียงพอหรือมีส่วนเกินในระยะสั้น และผู้ซื้อยอมจ่ายแพงกว่าเพื่อรับน้ำมันในภายหลัง

นักวิเคราะห์มองว่า การส่งออกจากตะวันออกกลางที่เพิ่มขึ้นกำลังทำให้เกิดภาวะน้ำมันล้นตลาดระยะสั้น โดยส่วนต่างของราคาส่งมอบใกล้ปัจจุบันยิ่งเข้าสู่ contango มากขึ้นตามความคาดหวังว่าน้ำมันจะไหลเข้าตลาดอีกระลอก

ภาวะ contango ยังอาจจูงใจให้ผู้ค้าเก็บน้ำมันไว้ในคลังสินค้าหรือเรือบรรทุกน้ำมัน แทนการเร่งซื้อในตลาดทันที ขณะเดียวกันก็ลดแรงจูงใจในการซื้อแบบสปอต ซึ่งเพิ่มแรงกดดันต่อราคาน้ำมันดิบจริงและ OSP ที่ Saudi Aramco ใช้กำหนดราคาขายให้ลูกค้า

โรงกลั่นเอเชียมีน้ำมันเต็มคลัง แต่กำลังซื้อกลับลดลง

เอเชียเป็นตลาดหลักสำหรับน้ำมันดิบของซาอุดีอาระเบีย แต่ขณะนี้ความต้องการกำลังถูกกดดันจากหลายด้าน

• สินค้าคงคลังอยู่ในระดับสูง: โรงกลั่นเอเชียเร่งหาน้ำมันจากแหล่งอื่นเพื่อทดแทนการไหลของน้ำมันตะวันออกกลางที่สะดุดในช่วงช่องแคบฮอร์มุซปิด ทำให้มีน้ำมันเพียงพอสำหรับเดือนมิถุนายนและกรกฎาคม และไม่จำเป็นต้องรีบรับสินค้าเพิ่มสำหรับเดือนสิงหาคม
• ลดอัตราการกลั่น: โรงกลั่นหลายแห่งลดกำลังการผลิตในช่วงวิกฤต เนื่องจากต้นทุนน้ำมันดิบสูงกดดันความต้องการเชื้อเพลิง ขณะที่การฟื้นตัวของดีมานด์ยังเป็นไปอย่างเชื่องช้า
• โรงกลั่นจีนขนาดเล็กชะลอซื้อ: โรงกลั่นอิสระของจีน หรือที่มักเรียกว่า “โรงกลั่นทีพอต” ซึ่งเคยช่วยดูดซับน้ำมันส่วนเกิน กำลังลดการซื้ออย่างมาก นักวิเคราะห์ระบุว่าโรงกลั่นกลุ่มนี้ไม่ได้ทำหน้าที่เป็นผู้ซื้อรายสุดท้ายที่แย่งหาน้ำมันอีกต่อไป แต่หันมาปกป้องผลประกอบการของตนเอง ทำให้น้ำมันเกรดตะวันออกกลางต้องลดราคาเพื่อดึงดูดคำสั่งซื้อ
• คาดการณ์ความต้องการถูกปรับลด: สำนักงานสารสนเทศด้านพลังงานสหรัฐฯ หรือ EIA ลดประมาณการเติบโตของความต้องการน้ำมันโลกในปี 2026 เหลือเฉลี่ย 0.2 ล้านบาร์เรลต่อวัน จาก 0.6 ล้านบาร์เรลต่อวันในรายงานเดือนก่อนหน้า และ 1.2 ล้านบาร์เรลต่อวันในประมาณการเดือนกุมภาพันธ์ โดยการปรับลดส่วนใหญ่เกิดขึ้นในเอเชีย ซึ่งพึ่งพาน้ำมันดิบจากตะวันออกกลางสูง

ซาอุฯ อาจตอบโต้ด้วยการลด OSP ครั้งใหญ่

Saudi Aramco ได้ลด OSP สำหรับน้ำมันที่จะส่งมอบให้ลูกค้าเอเชียในเดือนกรกฎาคมไปแล้ว ท่ามกลางความต้องการที่อ่อนแรงและส่วนเพิ่มราคาน้ำมันดิบตะวันออกกลางในตลาดสปอตที่แคบลง

สำหรับเดือนสิงหาคม ตลาดจึงคาดว่า Aramco อาจลดราคาลงแรงกว่าเดิม เพราะทั้งอุปทานที่กลับมาหลังฮอร์มุซเปิด โครงสร้างตลาดแบบ contango และกำลังซื้อของโรงกลั่นเอเชียที่ชะลอตัว ต่างกดดันมาตรฐานราคาน้ำมันดิบตะวันออกกลางที่ใช้เป็นฐานคำนวณ OSP

โรงกลั่นที่ตอบแบบสำรวจของ Reuters คาดว่า OSP ของน้ำมันดิบเกรด Arab Light ซึ่งเป็นเกรดหลักของซาอุฯ สำหรับตลาดเอเชีย อาจถูกลดลงประมาณ 6.50–8.00 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ทำให้ราคาลงสู่ระดับต่ำสุดในรอบ 4 เดือน

การลดราคาครั้งนี้จึงไม่ใช่เพียงการสะท้อนราคาตลาดที่อ่อนตัว แต่ยังเป็นความพยายามทำให้น้ำมันซาอุฯ แข่งขันได้มากขึ้นในช่วงที่ผู้ซื้อเอเชียมีน้ำมันสำรองเพียงพอ และกำลังรอให้ราคาสะท้อนอุปทานระลอกใหม่จากอ่าวเปอร์เซีย