จากอันดับ 3 สู่อันดับ 7 แล้วกลับขึ้นโพเดียม: มหากาพย์ 77 เซนติเมตรของปิแอร์ แกสลี

แต่เรื่องไม่ได้จบลงที่ธงตาหมากรุก เพราะท้ายที่สุดพบว่าปัญหาไม่ได้อยู่ที่นักขับ หากอยู่ที่ระยะทางซึ่งระบบจับเวลานำไปใช้คำนวณความเร็วในพิตเลน

วันแข่ง: นักขับหลายคนโดนโทษจากความเร็วที่ไม่ได้เกินจริง

แกสลีไม่ใช่นักขับเพียงคนเดียวที่ถูกลงโทษในวันนั้น มีรถทั้งหมด 5 คัน รวมถึงรถของลูอิส แฮมิลตัน, จอร์จ รัสเซลล์ และฟรังโก โคลาปินโต ที่ได้รับบทลงโทษจากข้อหาขับเร็วในพิตเลน

การตรวจสอบภายหลังพบว่าไม่มีนักขับคนใดขับเกินขีดจำกัด 60 กิโลเมตรต่อชั่วโมงจริง บทลงโทษจำนวนมากเกิดจากค่าที่เฉียดเส้นมาก ๆ โดยมีหลายกรณีที่ระบบบันทึกความเร็วไว้ที่ 60.1 กิโลเมตรต่อชั่วโมง

สถานการณ์ดังกล่าวทำให้เกิดคำถามเกี่ยวกับความแม่นยำของระบบวัดความเร็ว ซึ่งทำงานผ่านการจับเวลาในช่วงระยะทางที่กำหนด โดยคำนวณความเร็วจากระยะทางหารด้วยเวลา หากระยะทางอ้างอิงไม่ถูกต้อง ผลลัพธ์ก็อาจทำให้รถดูเหมือนเร็วเกินจริงได้

Alpine ขอใช้สิทธิ์ทบทวนคำตัดสิน

หลังจบการแข่งขัน Alpine ยื่นคำร้องขอ Right of Review หรือสิทธิ์ให้ FIA พิจารณาคดีใหม่ โดยทีมส่งหลักฐานเพิ่มเติม รวมถึงข้อมูลจากรถของแกสลีที่แสดงว่าเขาเปิดใช้ตัวจำกัดความเร็วในพิตเลนก่อนเข้าสู่พิตเลนแล้ว

เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 11 มิถุนายน FIA เห็นว่าคำร้องมีมูลเพียงพอที่จะรับพิจารณา เพราะหลักฐานใหม่มีทั้ง “ความสำคัญ” และ “ความเกี่ยวข้อง” กับคดี

จุดเปลี่ยนสำคัญมาจาก Formula One Management หรือ FOM ซึ่งเป็นผู้ดูแลระบบจับเวลาอย่างเป็นทางการของการแข่งขัน F1 โดย FOM ยอมรับว่าระยะทางพิตเลนที่ใช้ในระบบสั้นกว่าระยะจริง 77 เซนติเมตร

เมื่อระบบใช้ระยะทางที่สั้นเกินจริงในการคำนวณความเร็ว ค่าที่ได้จึงสูงกว่าความเร็วจริงของรถ การสแกนพิตเลนหลังการแข่งขันด้วยระบบ LIDAR ยังยืนยันว่าเส้นทางที่รถสามารถขับผ่านได้จริงมีระยะยาวกว่าระยะที่ FOM ตั้งไว้ในระบบจับเวลา

กล่าวอีกอย่างคือ แกสลีไม่ได้ขับเร็วเกินกำหนด แต่ถูกระบบคำนวณให้ดูเหมือนขับเร็ว

FIA ยกเลิกบทลงโทษและคืนอันดับ 3

เมื่อวันศุกร์ที่ 12 มิถุนายน คณะกรรมการผู้ตัดสินของ FIA ยอมรับเหตุผลของ Alpine และยกเลิกบทลงโทษ 5 วินาทีทั้งสองครั้งของแกสลี ส่งผลให้เขากลับขึ้นมาเป็นอันดับ 3 ในผลการแข่งขัน Monaco Grand Prix อย่างเป็นทางการ

การเปลี่ยนแปลงนี้ทำให้อิซัค ฮัดจาร์ นักขับของ Red Bull ซึ่งเคยขยับขึ้นมาอยู่อันดับ 3 หลังแกสลีโดนลงโทษ ต้องหล่นกลับไปอันดับ 4 และพลาดโพเดียมแรกในอาชีพ F1 กับทีม Red Bull

เอกสารคำตัดสินของผู้ตัดสินระบุว่า FOM ยอมรับว่า “การคำนวณเวลาที่ผ่านไปอ้างอิงจากข้อมูลที่ผิดพลาด” ซึ่งเกิดจากความคลาดเคลื่อนของระยะทางพิตเลน

อย่างไรก็ตาม การคืนอันดับเกิดขึ้นหลังการแข่งขันไปแล้วหลายวัน แกสลีจึงไม่ได้รับช่วงเวลาขึ้นโพเดียมและฉลองต่อหน้าแฟน ๆ ในทันที

Mercedes ยื่นทบทวน ก่อนถอนคำร้อง

หลัง Alpine ชนะการทบทวน Mercedes ก็ยื่น Right of Review ของตัวเอง โดยโต้แย้งทั้งการคืนอันดับให้แกสลีและบทลงโทษที่จอร์จ รัสเซลล์ นักขับของทีมได้รับ FIA กำหนดให้มีการพิจารณาคดีในวันเสาร์ที่ 20 มิถุนายน

แต่ในวันเดียวกัน Mercedes ถอนคำร้อง โดยระบุว่าทีมเห็น “ความมุ่งมั่นที่ชัดเจน” จาก F1 และ FIA ในการแก้ไขปัญหาระบบจับเวลาไม่ให้เกิดขึ้นอีกในอนาคต

McLaren และ Red Bull นำคดีขึ้นศาลสูงสุดของ FIA

แม้ Mercedes จะถอนคำร้อง แต่ประเด็นยังไม่จบ McLaren ยื่นหนังสือแจ้งอุทธรณ์อย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 16 มิถุนายน โดยคัดค้านการตัดสินใจคืนอันดับ 3 ให้แกสลี และแสดงความกังวลเรื่อง “ความยุติธรรมทางกีฬา”

Red Bull ยื่นหนังสือแจ้งอุทธรณ์ตามมาในวันที่ 17 มิถุนายน ต่อ FIA International Court of Appeal ซึ่งเป็นศาลสูงสุดของกระบวนการกีฬามอเตอร์สปอร์ตภายใต้ FIA

ทั้งสองทีมไม่ได้โต้แย้งเพียงเรื่องตัวเลข 77 เซนติเมตร แต่ตั้งคำถามถึงกระบวนการยกเลิกบทลงโทษและผลกระทบต่อบรรทัดฐานในอนาคตของ F1 โดย McLaren ระบุว่าต้องการคัดค้านเอกสารผู้ตัดสินฉบับที่ 99 รวมถึงผลการแข่งขันฉบับแก้ไขและอันดับสะสมแชมป์ที่เปลี่ยนแปลงตามมา

แกสลีได้ถ้วยแล้ว แต่ผลยังไม่จบทางกฎหมาย

เมื่อวันที่ 25 มิถุนายน ก่อนสุดสัปดาห์การแข่งขัน Austrian Grand Prix ที่ออสเตรีย อิซัค ฮัดจาร์ส่งมอบถ้วยอันดับ 3 ของ Monaco GP ให้แกสลีด้วยตัวเอง

ภาพดังกล่าวเป็นสัญลักษณ์ของการคืนโพเดียมให้แกสลี แต่ในทางกฎหมาย ผลการแข่งขันยังไม่ถือเป็นที่สิ้นสุด เพราะ FIA International Court of Appeal ยังไม่ได้เปิดการพิจารณาหรือมีคำวินิจฉัยต่อคำอุทธรณ์ของ McLaren และ Red Bull

กระบวนการอาจใช้เวลาหลายสัปดาห์ โดยมีช่วงเวลา 15 วันสำหรับการยื่นเหตุผลอุทธรณ์ จากนั้น FIA มีเวลาอีก 15 วันในการตอบกลับ และต้องเว้นระยะอย่างน้อย 15 วันก่อนการพิจารณาคดี ศาลดังกล่าวประกอบด้วยผู้พิพากษาที่มาจากการเลือกตั้ง 36 คน

จากกรอบเวลาดังกล่าว คำตัดสินสุดท้ายจึงไม่น่าจะเกิดขึ้นก่อนช่วงปลายเดือนกรกฎาคม 2026 เป็นอย่างเร็ว

ความหมายต่อแกสลีและ Alpine

สำหรับแกสลี อันดับ 3 ที่โมนาโกมีน้ำหนักมากกว่าโพเดียมในหลายสนาม เพราะเป็นการแข่งขันที่มีชื่อเสียงและมีความสำคัญเชิงประวัติศาสตร์ของ F1 ผลดังกล่าวยังหมายถึงคะแนน 15 แต้ม แทนที่จะเป็นเพียง 6 แต้มจากอันดับ 7 ซึ่งช่วยต่ออันดับสะสมของทั้งแกสลีในประเภทนักขับและ Alpine ในประเภททีมผู้สร้าง

ในมุมของ Alpine การชนะ Right of Review ถือเป็นชัยชนะด้านความน่าเชื่อถือ ทีมสามารถรวบรวมข้อมูลเชิงเทคนิคและหลักฐานอย่างละเอียดจนพิสูจน์ความผิดพลาดของระบบจับเวลา FOM ได้ ในกีฬาที่การวัดผลอย่างเป็นทางการมักไม่ค่อยถูกท้าทาย

แต่ความไม่แน่นอนยังคงอยู่ ถ้า International Court of Appeal พลิกคำตัดสินของผู้ตัดสิน แกสลีอาจเสียโพเดียมเป็นครั้งที่สอง ทั้งที่ถ้วยรางวัลถูกส่งมอบถึงมือเขาแล้ว สถานการณ์ที่ “ถ้วยอยู่กับคนหนึ่ง แต่ผลยังอยู่ระหว่างการพิจารณา” จึงกลายเป็นหนึ่งในคดีที่แปลกประหลาดที่สุดของ F1 ยุคใหม่