สรุปผลการสอบสวนอัยการสูงสุด ICC 'คาริม ข่าน' และขั้นตอนการปลดออกจากตำแหน่ง

ข้อขัดแย้งทางกระบวนการสำคัญ: ในเดือนมีนาคม 2569 คณะผู้พิพากษา ICC จำนวน 3 คน ได้ทบทวนรายงานของ OIOS และมีมติ เป็นเอกฉันท์ ว่า "ข้อเท็จจริงที่ OIOS พบนั้นมิได้แสดงถึงการกระทำผิดหรือละเลยหน้าที่" โดยข่าน ผู้พิพากษาระบุว่าหลักฐานไม่เข้าเกณฑ์ทางกฎหมายสำหรับการกระทำผิดตามมาตรฐานของศาล และข่านอาจกลับมาปฏิบัติหน้าที่ได้ ต่อมาคณะกรรมการบริหาร ICC (Bureau) ได้ลบล้างคำตัดสินของคณะผู้พิพากษานี้ เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน 2569 คณะกรรมการบริหารมีมติว่าข้อค้นพบของ OIOS น่าเชื่อถือ และข่านได้กระทำความผิดร้ายแรงจริง

ข้อเสนอให้ปลดออกจากตำแหน่ง

เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน 2569 คณะกรรมการบริหาร ICC มีมติอย่างเป็นทางการให้เสนอ ปลดข่านออกจากตำแหน่ง (removed from office) คำตัดสินเป็นลายลักษณ์อักษรของคณะกรรมการระบุว่าข่านมีความสัมพันธ์ทางเพศที่ไม่เหมาะสมกับพนักงานหญิงระดับจูเนียร์และสมควรถูกไล่ออก นับเป็นครั้งแรกที่มีการเปิดเผยรายละเอียดเฉพาะของข้อเสนอนี้สู่สาธารณะ

ข่านถูก พักงานทันที จากตำแหน่งอัยการสูงสุด ICC เมื่อวันที่ 8-9 มิถุนายน 2569 ระหว่างรอการลงมติเต็มคณะของที่ประชุมรัฐภาคีเกี่ยวกับการปลดเขาออกจากตำแหน่ง

การตอบสนองของคาริม ข่าน

คาริม ข่าน ปฏิเสธ ข้อกล่าวหาทั้งหมด เกี่ยวกับการล่วงละเมิดทางเพศอย่างต่อเนื่องและแข็งขัน ตัวแทนทางกฎหมายของเขาเรียกคำตัดสินของคณะกรรมการบริหารว่า 'มีข้อบกพร่อง' (flawed) และเป็น 'ความพยายามที่อันตราย' (dangerous attempt) ที่จะปลดเขาออกจากตำแหน่งโดยอาศัยข้อกล่าวหาที่ไม่มีมูล ข่านกล่าวหาสมาชิกของคณะผู้บริหาร ICC ว่าดำเนิน แคมเปญที่มีอคติ (biased campaign) ต่อเขา โดยเชื่อมโยงกับการที่เขาเดินหน้าสอบสวนอาชญากรรมสงครามที่ถูกกล่าวหาของอิสราเอล เขาได้ให้สัมภาษณ์สื่อและปรากฏตัวในที่สาธารณะเพื่อพิสูจน์ความบริสุทธิ์ โดยยืนกรานว่ากระบวนการนี้ไม่เป็นธรรม

ขั้นตอนถัดไป ไทม์ไลน์ และเกณฑ์การลงมติ

• การประชุมพิเศษสมัชชารัฐภาคี (Special Assembly of States Parties): จะมีการเรียกประชุมพิเศษของสมัชชารัฐภาคีเต็มคณะ (125 ประเทศสมาชิก ICC) เพื่อลงมติเกี่ยวกับการปลดข่าน
• วันลงมติ (Vote Date): การลงมติมีกำหนด ในวันที่ 24 กรกฎาคม 2569
• เกณฑ์การลงมติ (Voting Threshold): ภายใต้ธรรมนูญกรุงโรม การปลดอัยการสูงสุดจำเป็นต้องได้รับ เสียงข้างมากสองในสาม (two-thirds majority) ของรัฐภาคีที่เข้าร่วมประชุมและลงคะแนนเสียง เกณฑ์ที่แน่นอนกำหนดไว้ในมาตรา 46 ของธรรมนูญกรุงโรม ซึ่งกำหนดให้ต้องลงคะแนนลับด้วยคะแนนเสียงสองในสาม
• การพักงานถาวรในระหว่างนี้: คาริม ข่าน ยังคงถูกพักงานจากหน้าที่ใน ICC และยังถูกสั่งพักงานชั่วคราวจากการเป็นทนายความในอังกฤษและเวลส์โดย Bar Standards Board (BSB) อีกด้วย