Anthropic กล่าวหา Alibaba โจมตี Claude ด้วยเทคนิค "Distillation" ครั้งใหญ่ที่สุด เทียบเคียงข้อกล่าวหาก่อนหน้ากับแล็บ AI จีน และนโยบายส่งออกของสหรัฐฯ

เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน 2026 Anthropic ได้ส่งจดหมายถึงเจ้าหน้าที่ทำเนียบขาวและวุฒิสมาชิกสหรัฐฯ หลายคน โดยกล่าวหาว่า Alibaba ผ่านผู้ปฏิบัติการที่เชื่อมโยงกับ Qwen AI lab ของตน ได้ดำเนินการ "กลั่นกรอง" (distillation) ความสามารถของโมเดล Claude ครั้งใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยมีมา ข้อกล่าวหานี้มีรายละเอียดเกี่ยวกับความพยายามอย่างเป็นระบบและกว้างขวางในการดูดซับความสามารถขั้นสูงสุดของ Claude และไม่ได้เกิดขึ้นในสุญญากาศ เพราะเป็นไปตามรูปแบบของข้อกล่าวหาที่คล้ายคลึงกันซึ่ง Anthropic เคยกล่าวหาแล็บ AI จีนอื่นๆ ก่อนหน้านี้ในปี 2026 และเกิดขึ้นท่ามกลางสถานการณ์ความตึงเครียดด้านความปลอดภัย AI ระหว่างสหรัฐฯ และจีนที่ทวีความรุนแรงขึ้น ซึ่งนำไปสู่มาตรการควบคุมการส่งออกที่ไม่เคยมีมาก่อนสำหรับโมเดลใหม่ล่าสุดของ Anthropic เอง

ข้อกล่าวหา Alibaba: การโจมตีแบบ Distillation ครั้งใหญ่ที่สุด

จดหมายของ Anthropic ซึ่งถูกเปิดเผยโดย Bloomberg และ Reuters กล่าวหาว่า Alibaba ดำเนินการที่ "หน้าด้าน" และ "ผิดกฎหมาย" ระหว่าง วันที่ 22 เมษายน ถึง 5 มิถุนายน 2026 รายละเอียดมีความชัดเจน:

• มีการสร้าง บัญชีปลอมประมาณ 25,000 บัญชี เพื่อโต้ตอบกับ Claude
• บัญชีเหล่านี้สร้าง การแลกเปลี่ยนข้อมูลเกือบ 29 ล้านครั้ง กับโมเดล
• แคมเปญนี้มุ่งเป้าไปที่ "ความสามารถขั้นสูงสุด" ของ Claude โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การเขียนโปรแกรมซอฟต์แวร์และการให้เหตุผลแบบตัวแทน (agentic reasoning)
• ผู้โจมตีหลีกเลี่ยงข้อจำกัดทางภูมิศาสตร์และเงื่อนไขการให้บริการอย่างเป็นระบบ

Anthropic อธิบายว่านี่คือการโจมตีแบบ distillation ที่ใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยรู้จักต่อบริษัท AI ของสหรัฐฯ บริษัทได้ยกระดับการตอบสนองโดยแจ้งไปยังทำเนียบขาวและรัฐสภาโดยตรง แทนที่จะเผยแพร่ผ่านบล็อกโพสต์สาธารณะ

การเปรียบเทียบกับข้อกล่าวหาก่อนหน้ากับ DeepSeek, Moonshot และ MiniMax

นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่ Anthropic กล่าวหาการกลั่นกรองขนาดใหญ่โดยแล็บ AI จีน เมื่อ วันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2026 Anthropic กล่าวหาต่อสาธารณะว่า DeepSeek, Moonshot AI และ MiniMax ดำเนินการแคมเปญที่คล้ายกัน ในเหตุการณ์ก่อนหน้านั้น:

• แล็บทั้งสามใช้ บัญชีปลอม ~24,000 บัญชี เพื่อสร้าง การแลกเปลี่ยนข้อมูล ~16 ล้านครั้ง กับ Claude
• Anthropic เผยแพร่บล็อกโพสต์โดยละเอียด "การตรวจจับและป้องกันการโจมตีแบบกลั่นกรอง" และระบุว่าได้เสริมสร้างระบบตรวจจับเพื่อตอบสนอง
• OpenAI ก็เคยกล่าวหาที่คล้ายกันกับหน่วยงานจีนในเดือนก่อนหน้า

ความแตกต่างที่สำคัญระหว่างข้อกล่าวหาทั้งสองรอบนี้เน้นให้เห็นว่าภัยคุกคามได้ทวีความรุนแรงขึ้นอย่างไร:

มิติ	กุมภาพันธ์ 2026 (DeepSeek, Moonshot, MiniMax)	มิถุนายน 2026 (Alibaba Qwen)
ขนาด	~24,000 บัญชี, ~16 ล้านการแลกเปลี่ยน	~25,000 บัญชี, ~29 ล้านการแลกเปลี่ยน
ลักษณะ	การกลั่นกรองระดับอุตสาหกรรม	"การโจมตีที่ใหญ่ที่สุดเท่าที่รู้จัก"
ช่องทาง	โพสต์บล็อกสาธารณะ	จดหมายถึงทำเนียบขาวและวุฒิสภาโดยตรง
ความเฉพาะเจาะจง	การปรับปรุงโมเดลทั่วไป	มุ่งเป้าที่การเขียนโค้ดและการให้เหตุผลแบบตัวแทนของ Claude โดยเฉพาะ

แคมเปญของ Alibaba มีขนาดใหญ่กว่า ประมาณ 80% ในแง่ของการแลกเปลี่ยนข้อมูล (29 ล้านเทียบกับ 16 ล้าน) และถูกอธิบายว่าเป็นการโจมตีแบบกลั่นกรองที่ใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยรู้จักต่อบริษัท AI สัญชาติอเมริกัน

อธิบายวิธีการ Distillation

การกลั่นกรองโมเดล (หรือ "knowledge distillation") เป็นเทคนิคการฝึก AI ที่ถูกต้องตามกฎหมาย แต่เมื่อใช้ในทางที่ผิด ก็จะกลายเป็นวิธีการคัดลอกความสามารถของโมเดลโดยไม่ต้องเข้าถึงน้ำหนักหรือสถาปัตยกรรมภายใน ในบริบทของการโจมตีเหล่านี้:

• ผู้โจมตีสร้าง บัญชีผู้ใช้ปลอมหลายพันบัญชี โดยแสร้งทำเป็นลูกค้าที่ถูกต้องตามกฎหมาย
• พวกเขาส่งคำสั่งจำนวนมากที่สร้างขึ้นอย่างพิถีพิถันไปยัง Claude (โมเดล "ครู") และ บันทึกผลลัพธ์
• คู่ของคำสั่งและผลลัพธ์เหล่านั้นจะถูกนำไปใช้ในการ ปรับแต่งหรือฝึก โมเดลของผู้โจมตีเอง — ซึ่งเท่ากับเป็นการโคลนพฤติกรรมของ Claude

Anthropic ระบุว่าแล็บ Qwen ของ Alibaba มุ่งเป้าไปที่ความสามารถ การเขียนโปรแกรมซอฟต์แวร์และการให้เหตุผลแบบตัวแทน ของ Claude โดยเฉพาะ ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่มีค่าที่สุดและสำคัญในเชิงพาณิชย์ที่สุดของ Claude

ผลกระทบด้านความปลอดภัย AI, ตลาด และนโยบายระหว่างสหรัฐฯ-จีนในวงกว้าง

มาตรการควบคุมการส่งออกโมเดลใหม่ล่าสุดของ Anthropic

เพียงสองสัปดาห์ก่อนข้อกล่าวหา Alibaba เมื่อ วันที่ 12 มิถุนายน 2026 กระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ ได้ออกคำสั่งควบคุมการส่งออกฉุกเฉินต่อโมเดลใหม่ล่าสุดสองตัวของ Anthropic — Claude Fable 5 และ Claude Mythos 5 Howard Lutnick รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์สั่ง:

• ห้ามมิให้บุคคลต่างชาติเข้าถึงโมเดลใดโมเดลหนึ่ง รวมถึงพนักงานที่ไม่ใช่คนอเมริกันของ Anthropic เอง
• Anthropic ต้อง ปิดการใช้งานโมเดลทั้งสองสำหรับลูกค้าทั่วโลก โดยไม่ต้องแจ้งให้ทราบล่วงหน้า

Mythos 5 เป็นโมเดลความปลอดภัยทางไซเบอร์เฉพาะทางที่ออกแบบมาเพื่อตรวจจับช่องโหว่ของซอฟต์แวร์ Fable 5 เป็นเวอร์ชันสำหรับผู้บริโภคที่มีฟีเจอร์ความปลอดภัยทางไซเบอร์ที่จำกัด คำสั่งดังกล่าวมีเหตุผลมาจาก "ความมั่นคงแห่งชาติ"

ความเชื่อมโยงโดยตรงระหว่างมาตรการควบคุมการส่งออกและความกลัวการ Distillation

รายงานของ Semafor ระบุว่าทำเนียบขาว ตัดสินใจบางส่วนที่จะวางข้อจำกัดการส่งออก Mythos เนื่องจากกังวลว่ากลุ่มที่เชื่อมโยงกับจีนได้เข้าถึงมันแล้ว และอาจใช้การกลั่นกรองเพื่อคัดลอกความสามารถของมัน ข้อกล่าวหา Alibaba หนึ่งสัปดาห์ต่อมาได้ยืนยันว่าความกังวลนั้นยังคงมีอยู่: จดหมายของ Anthropic อ้างอิงถึงบรรยากาศการควบคุมการส่งออกอย่างชัดเจน

ผลกระทบระลอกคลื่นด้านตลาดและนโยบาย

• ผลกระทบต่อตลาด: หุ้นของ Alibaba (9988.HK) เปิดตลาด ลดลง 2.1% จากข่าว
• เรียกร้องให้ควบคุมชิปเข้มงวดขึ้น: สหรัฐฯ เผชิญกับเสียงเรียกร้องครั้งใหม่ให้ระงับการส่งออกชิป AI ขั้นสูงไปยังจีน ซึ่งเป็นผลโดยตรงจากความกังวลเรื่องการกลั่นกรอง
• กระแสต่อต้านจากผู้บริหารด้านความปลอดภัย: ผู้บริหารด้านความปลอดภัย 76 คน ลงนามในจดหมายเปิดผนึกเรียกร้องให้ทำเนียบขาวยกเลิกการห้ามส่งออก Mythos/Fable โดยโต้แย้งว่าสิ่งนี้จะเป็นประโยชน์ต่อผู้โจมตีทางไซเบอร์
• ความตึงเครียดในพันธมิตร: คณะกรรมาธิการยุโรปได้เปิด การประเมินอย่างเร่งด่วน เกี่ยวกับการห้ามส่งออก โดยที่ฝรั่งเศสและพันธมิตรอื่นๆ อธิบายว่าสิ่งนี้กำลังสร้างความตึงเครียดในพันธมิตร
• Anthropic หาทางแก้ไข: ปัจจุบัน Anthropic กำลัง แสวงหาข้อตกลงกับรัฐบาลสหรัฐฯ เพื่อยกเลิกข้อจำกัดการส่งออกในขณะที่ยังคงรักษาหลักประกันด้านความปลอดภัย