EU Tax Simplification Package 2026: ปฏิรูปภาษีครั้งใหญ่ของสหภาพยุโรป ลดภาระธุรกิจนับแสนล้าน

เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน 2026 ที่ผ่านมา คณะกรรมาธิการยุโรป (European Commission) ได้ประกาศใช้ชุดปฏิรูปภาษีครั้งประวัติศาสตร์ ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อลดภาระต้นทุนในการปฏิบัติตามกฎระเบียบด้านภาษีให้กับธุรกิจในสหภาพยุโรป (EU) อย่างมีนัยสำคัญ โดยคาดว่ามูลค่ารวมของภาระที่ลดลงจะสูงถึง 7,000-8,000 ล้านยูโรต่อปี (ประมาณ 2.9-3.2 แสนล้านบาท)

ชุดปฏิรูปนี้ประกอบด้วยข้อเสนอทางกฎหมายหลักสองฉบับ ได้แก่ ‘Omnibus’ ทางภาษีทางตรง (Direct Taxation Omnibus) ซึ่งเป็นการแก้ไขกฎหมายหลายฉบับพร้อมกัน และการ ‘ปรับปรุงครั้งใหญ่’ ของคำสั่งว่าด้วยความร่วมมือทางการบริหาร (Recast of the Directive on Administrative Cooperation หรือ DAC)

นี่คือรายละเอียดสำคัญของข้อเสนอนี้

แก่นแท้ของการปฏิรูป: ลดความซับซ้อนและเพิ่มความสามารถในการแข่งขัน

ข้อเสนอนี้เกิดจากแนวคิดที่ว่ากฎระเบียบภาษีที่ซับซ้อนเป็นอุปสรรคสำคัญต่อการค้าขายข้ามพรมแดนและการลงทุนใน EU โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อธุรกิจต้องจัดการกับกฎเกณฑ์ที่แตกต่างกันถึง 27 ระบบ การปฏิรูปในครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของคำมั่นสัญญาที่กว้างขึ้นของคณะกรรมาธิการยุโรปในการลดภาระการบริหารโดยรวมลงอย่างน้อย 25% สำหรับทุกบริษัท และอย่างน้อย 35% สำหรับวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs) โดยแพ็กเกจภาษีนี้เป็นหนึ่งใน 12 ชุด 'Omnibus' ที่คณะกรรมาธิการได้นำเสนอในหลายนโยบาย ซึ่งรวมกันแล้วคาดว่าจะช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายด้านการบริหารได้ถึง 18,000 ล้านยูโรต่อปี

มาตรการสำคัญในแพ็กเกจ

1. การปรับปรุงกฎหมายภาษีทางตรงฉบับใหญ่ (Direct Taxation Omnibus)

ข้อเสนอ Omnibus นี้จะแก้ไขกฎหมาย EU เกี่ยวกับภาษีทางตรงที่มีอยู่ส่วนใหญ่ ซึ่งรวมถึงคำสั่งเกี่ยวกับดอกเบี้ยและค่าลิขสิทธิ์ (Interest and Royalties Directive), คำสั่งบริษัทแม่และบริษัทลูก (Parent-Subsidiary Directive), คำสั่งการควบรวมกิจการ (Merger Directive), คำสั่งต่อต้านการเลี่ยงภาษี (Anti-Tax Avoidance Directive - ATAD) และคำสั่งเกี่ยวกับการระงับข้อพิพาท โดยดำเนินการผ่านนิติกรรมทางกฎหมายเพียงฉบับเดียว

สาระสำคัญคือการปรับปรุงและทำให้กฎมีความชัดเจนยิ่งขึ้น ยกเลิกข้อกำหนดที่ล้าสมัย และลดขั้นตอนที่ไม่จำเป็นออกไป เพื่อให้การทำธุรกิจข้ามพรมแดนง่ายขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

2. การลดหย่อนพิเศษสำหรับ SME

หนึ่งในจุดเด่นที่สำคัญคือการให้การผ่อนปรนที่ชัดเจนแก่ SMEs จากกฎ ATAD บางข้อ:

• ข้อยกเว้นจากกฎ CFC (Controlled Foreign Company): กฎที่ควบคุมบริษัทต่างประเทศที่ถูกควบคุมนี้จะได้รับการยกเว้นสำหรับ SMEs คาดว่าจะช่วยประหยัดเงินได้ประมาณ 90 ล้านยูโรต่อปี
• ข้อยกเว้นจากกฎจำกัดดอกเบี้ย (Interest Limitation Rule): มีการผ่อนปรนโดยพฤตินัยจากกฎนี้ คาดว่าจะช่วยประหยัดเงินได้อย่างน้อย 69 ล้านยูโรต่อปี

3. การปรับปรุงระบบความร่วมมือทางการบริหาร (DAC Recast)

การปรับปรุง DAC ครั้งนี้จะยกเครื่องกรอบการทำงานสำหรับความร่วมมือและการแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างหน่วยงานด้านภาษีของประเทศสมาชิก ทำให้มีประสิทธิภาพและทันสมัยยิ่งขึ้น เพื่อให้สอดคล้องกับสภาพแวดล้อมทางเศรษฐกิจในปัจจุบัน

ผลประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ

แพ็กเกจนี้คาดว่าจะช่วยลดต้นทุนในการดำเนินธุรกิจตามกฎระเบียบได้ประมาณ 7,000-8,000 ล้านยูโรต่อปี โดยในจำนวนนี้ประมาณ 3,300 ล้านยูโรมาจากการตัดขั้นตอนการบริหารที่ซ้ำซ้อนโดยตรง คณะกรรมาธิการระบุว่าผลกระทบต่อรายได้ของงบประมาณประเทศสมาชิกคาดว่าจะจำกัดหรือเป็นกลาง โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเทียบกับประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับจากการเติบโตทางเศรษฐกิจและการลงทุนที่เพิ่มขึ้น

สำหรับบริษัทที่ดำเนินธุรกิจข้ามพรมแดนใน EU แพ็กเกจนี้จะช่วยลดความยุ่งยากในการจัดการกับระบบภาษีที่แตกต่างกันของ 27 ประเทศ โดยเฉพาะการยกเลิกภาษีหัก ณ ที่จ่าย (withholding tax) สำหรับเงินปันผล ดอกเบี้ย และค่าลิขสิทธิ์ที่จ่ายภายในกลุ่มบริษัท ควบคู่ไปกับกฎเกณฑ์ทางการเงินที่เรียบง่ายขึ้น และการยกเลิกข้อกำหนดการรายงานที่ซ้ำซ้อน คณะกรรมาธิการเน้นย้ำว่ามาตรการนี้จะช่วย “อำนวยความสะดวกในการจัดหาเงินทุน กระตุ้นการลงทุน และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน”

เส้นทางสู่การบังคับใช้: อุปสรรคที่ท้าทาย

แม้จะเป็นข้อเสนอที่ได้รับการชื่นชม แต่เส้นทางของแพ็กเกจนี้ยังไม่โรยด้วยกลีบกุหลาบ เนื่องจากกฎหมายภาษีของ EU ต้องได้รับ ‘มติเอกฉันท์’ (unanimous approval) จากสมาชิกทั้ง 27 ประเทศในสภายุโรป (Council of the European Union) จึงจะมีผลบังคับใช้ได้ โดยรัฐสภายุโรป (European Parliament) จะทำหน้าที่ให้คำปรึกษาเท่านั้น ไม่มีอำนาจร่วมตัดสินใจ

นี่คืออุปสรรคสำคัญที่เคยกีดกันข้อเสนอปฏิรูปภาษีครั้งใหญ่ในอดีต เช่น ระบบฐานภาษีนิติบุคคลร่วม (Common Consolidated Corporate Tax Base - CCCTB) และข้อเสนอ ‘กรอบภาษีเงินได้ของธุรกิจในยุโรป’ (Business in Europe: Framework for Income Taxation - BEFIT) ซึ่งปัจจุบันยังคงค้างอยู่หรือถูกถอนไปแล้ว

ยังไม่มีการกำหนดวันที่แน่นอนสำหรับการบังคับใช้ เนื่องจากขึ้นอยู่กับระยะเวลาในการรับรองของสภายุโรป และการประเมินผลครั้งแรกจะมีขึ้นหลังจากที่กฎใหม่มีผลบังคับใช้แล้วอย่างน้อย 5 ปี

สรุป

EU Tax Simplification Package เป็นหมุดหมายสำคัญที่แสดงให้เห็นถึงความพยายามของสหภาพยุโรปในการปรับปรุงสภาพแวดล้อมทางธุรกิจให้มีประสิทธิภาพและแข่งขันได้มากขึ้น แต่ความสำเร็จของมันขึ้นอยู่กับความสามารถในการโน้มน้าวให้ประเทศสมาชิกทั้ง 27 ประเทศเห็นพ้องต้องกัน ซึ่งเป็นความท้าทายที่ยังต้องจับตาดูต่อไป