ราคาไฟฟ้าเบลเยียมพุ่งแตะ €1,038 ต่อ MWh เปิดสาเหตุวิกฤตพลังงานจากคลื่นความร้อนในยุโรป

ราคาไฟฟ้าขายส่งของเบลเยียมพุ่งทะลุ €1,000/MWh ในช่วงคลื่นความร้อนยุโรประหว่างเดือนมิถุนายนถึงกรกฎาคม 2025 ซึ่งเป็นสถานการณ์คลาสสิกของภาวะอุปสงค์-อุปทานตึงตัว: อากาศร้อนจัด (สูงกว่า 40°C ในบางพื้นที่ของยุโรป) ทำให้ความต้องการใช้ไฟฟ้าจากเครื่องปรับอากาศเพิ่มสูงขึ้น ในขณะเดียวกัน โรงไฟฟ้าพลังความร้อนและนิวเคลียร์หลายแห่งประสบปัญหาเดินเครื่องไม่ได้หรือต้องลดกำลังการผลิต เนื่องจากอุณหภูมิแม่น้ำที่สูงขึ้นส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพการระบายความร้อน ตลาดไฟฟ้าอื่นๆ ในยุโรปหลายแห่งก็ทำสถิติราคาพุ่งสูงสุดในรอบหลายปีหรือตลอดกาลเช่นกัน ภาพรวมที่กว้างขึ้นเผยให้เห็นถึงจุดอ่อนเชิงโครงสร้างในระบบผลิตไฟฟ้า แนวโน้มตลาดที่ถูกหล่อหลอมจากการขยายตัวอย่างรวดเร็วของพลังงานแสงอาทิตย์และแบตเตอรี่ รวมถึงความกังวลด้านความมั่นคงด้านพลังงานที่เพิ่มขึ้นเกี่ยวกับความยืดหยุ่นของโรงไฟฟ้าพลังความร้อนในช่วงที่เกิดสภาพอากาศสุดขั้ว

ทำไมราคาไฟฟ้าเบลเยียมถึงพุ่งถึง €1,038.25/MWh

• ราคาขายส่งทำลายสถิติ ในวันพุธช่วงปลายเดือนมิถุนายน 2025 ราคาไฟฟ้าขายส่งล่วงหน้า (day-ahead) ของเบลเยียมแตะระดับ €1,038.25/MWh ซึ่งเป็นราคาที่สูงที่สุดในรอบหลายปีและเป็นสถิติสูงสุดในรอบ 6 ปีของประเทศ
• ความต้องการใช้ไฟฟ้าพุ่ง คลื่นความร้อนในยุโรปทำให้ความต้องการใช้ไฟฟ้ารายวันเพิ่มขึ้นมากถึง 14% ในประเทศที่ได้รับผลกระทบ โดยปัจจัยหลักมาจากการใช้งานเครื่องปรับอากาศและพัดลม
• ฝั่งอุปทานล้มเหลว ในเวลาเดียวกัน ความร้อนจัดทำให้เกิด การหยุดเดินเครื่องของโรงไฟฟ้าพลังความร้อน และ กำลังผลิตนิวเคลียร์ลดลง (เนื่องจากอุณหภูมิน้ำที่ใช้หล่อเย็นสูงเกินขีดจำกัดตามระเบียบ หรือประสิทธิภาพการทำความเย็นลดลง) อุณหภูมิที่สูงยังส่งผลกระทบต่อกำลังผลิตไฟฟ้าพลังน้ำในบางภูมิภาคอีกด้วย
• ช่วงเวลาและบทบาทของพลังงานแสงอาทิตย์ จุดสูงสุดของราคาเกิดขึ้นเวลา 20:45 น. ซึ่งเป็นช่วงที่การผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ลดลงไปแล้ว ทำให้พลังการผลิตที่เคยช่วยพยุงราคาช่วงกลางวันหายไป ในช่วงที่ร้อนที่สุด การผลิตไฟฟ้าจากแสงอาทิตย์ทำสถิติสูงสุด (การผลิตในสหภาพยุโรปแตะ 45 TWh ในเดือนมิถุนายน 2025) แต่ปริมาณมหาศาลนี้คงอยู่ไม่ถึงช่วงค่ำ ซึ่งความต้องการใช้ไฟฟ้ายังคงสูงและแหล่งผลิตที่ยืดหยุ่นมีจำกัด

ตลาดอื่นๆ ในยุโรปที่ทำสถิติใหม่

• เบลเยียมและเนเธอร์แลนด์ เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2025 ราคาไฟฟ้ารายชั่วโมงของเบลเยียมและเนเธอร์แลนด์แตะ €517.57/MWh ที่เวลา 20:00 น. ซึ่งสูงมากอยู่แล้ว ก่อนที่จะพุ่งไปถึง €1,038 ในเวลาต่อมา
• ฝรั่งเศส ราคาไฟฟ้าฝรั่งเศสพุ่งสูงขึ้นอย่างรุนแรงตามคำเตือนว่าความร้อนจะบังคับให้ต้องลดกำลังผลิตนิวเคลียร์ ส่งผลให้เกิด ราคาพุ่งกว่า 175% ในตลาดไฟฟ้าที่ได้รับผลกระทบ
• กรีซ ปลายเดือนกันยายน 2025 ราคาไฟฟ้าล่วงหน้าของกรีซพุ่งขึ้น 34.5% ในวันเดียว เฉลี่ยที่ €141.58/MWh และแตะ €425.83/MWh ในช่วงชั่วโมงเร่งด่วน นับเป็นการพุ่งขึ้นที่รุนแรงที่สุดครั้งหนึ่งที่เคยบันทึกไว้
• อิตาลีและสเปน สเปนแผ่นดินใหญ่และอิตาลีบันทึก ความต้องการใช้ไฟฟ้ารายวันที่สูงที่สุดในปี 2025 ในช่วงคลื่นความร้อน
• รูปแบบทั่วไป การวิเคราะห์หลายชิ้นโดย Ember, Montel Analytics และ AleaSoft ยืนยันว่าคลื่นความร้อนเดือนมิถุนายน-กรกฎาคม ทำให้ราคาเฉลี่ยต่อวันเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่า ในตลาดหลักๆ ของยุโรปส่วนใหญ่ โดยบางตลาดเห็นราคา สูงกว่าปกติ 2-3 เท่า

ปัจจัยด้านอุปสงค์และอุปทานในวงกว้าง

ปัจจัย	รายละเอียด
ราคาก๊าซสูง	คลังเก็บก๊าซของยุโรปลดลงหลังจากไตรมาสแรกของปี 2025 ที่หนาวเย็น ทำให้ราคาก๊าซขายส่งอยู่ในระดับสูงและเป็นต้นทุนส่วนเพิ่มที่สูงสำหรับโรงไฟฟ้าที่ใช้ก๊าซ
ลมและพลังน้ำน้อย	การผลิตพลังงานลมต่ำกว่าค่าเฉลี่ยตามฤดูกาลในบางช่วงของไตรมาส 1-2 ปี 2025 และผลผลิตพลังน้ำก็ต่ำกว่าปีก่อนหน้า
ข้อจำกัดด้านนิวเคลียร์	กำลังผลิตนิวเคลียร์ของฝรั่งเศสเผชิญกับการลดกำลังผลิตเนื่องจากความร้อน ผลผลิตนิวเคลียร์ของเบลเยียมก็ลดลงเช่นกันเมื่อเทียบเป็นรายปี
การเติบโตของโซลาร์	การเพิ่มกำลังการผลิตพลังงานแสงอาทิตย์ยังคงดำเนินไปอย่างรวดเร็ว เดือนมิถุนายน 2025 เป็นเดือนที่การผลิตไฟฟ้าจากแสงอาทิตย์ของสหภาพยุโรปสูงที่สุดเป็นประวัติการณ์ (45 TWh) ซึ่งช่วยกดราคาช่วงกลางวันลงอย่างมาก แต่ไม่สามารถป้องกันราคาช่วงค่ำที่พุ่งสูงได้
การพึ่งพาการนำเข้าของเบลเยียม	เบลเยียมเป็นประเทศนำเข้าไฟฟ้าสุทธิในช่วงชั่วโมงเร่งด่วน และกำลังการผลิตในประเทศที่สามารถเดินเครื่องได้ตามคำสั่ง (ก๊าซและนิวเคลียร์) ที่ลดลง ทำให้ประเทศมีความเสี่ยงสูงเมื่อเกิดภาวะตึงเครียดพร้อมกันในตลาดเพื่อนบ้าน

แนวโน้มตลาดและความกังวลด้านความมั่นคงด้านพลังงาน

• แนวโน้มระยะสั้น รายงานประจำไตรมาสแรกของปี 2025 โดยคณะกรรมาธิการยุโรประบุว่า หลังจากไตรมาสฤดูหนาวที่รุนแรง ราคาเริ่มผ่อนคลายลงในฤดูใบไม้ผลิ ต้องขอบคุณผลผลิตพลังงานหมุนเวียนที่สูงขึ้นและราคาก๊าซที่ลดลง ไตรมาสที่สามของปี 2025 เห็นการเพิ่มขึ้นของชั่วโมงราคาติดลบ (มากกว่า 500 ชั่วโมงในเนเธอร์แลนด์ สเปน และสวีเดน) เนื่องจากผลผลิตแสงอาทิตย์และลมทำสถิติสูงในขณะที่ความต้องการใช้ไฟฟ้าอ่อนแอ สิ่งนี้ชี้ให้เห็นถึง ความแตกต่างของราคาภายในวัน ที่มากขึ้น — ราคาถูก (มักติดลบ) ในช่วงที่แสงอาทิตย์ผลิตไฟฟ้าสูงสุด และราคาแพงมากในช่วงหัวค่ำ
• ข้อกังวลด้านความมั่นคงด้านพลังงานที่ถูกหยิบยกขึ้นมา
  • ความเปราะบางของระบบความร้อนและนิวเคลียร์ต่อความเครียดจากความร้อน คลื่นความร้อนเผยให้เห็นว่าโรงไฟฟ้าพลังความร้อนของยุโรปมีความอ่อนไหวต่อสภาพอากาศร้อนจัดในฤดูร้อนมากขึ้น ซึ่งสามารถบังคับให้เกิดการหยุดเดินเครื่องที่ไม่คาดคิดได้อย่างแม่นยำในเวลาที่ความต้องการใช้ไฟฟ้าพุ่งสูง
  • ความต้องการสินทรัพย์ที่ยืดหยุ่นและการกักเก็บพลังงาน กลุ่มคิดด้านพลังงานและผู้ดำเนินการระบบส่งไฟฟ้า (เช่น Elia ของเบลเยียม) ได้เตือนว่าส่วนแบ่งที่เพิ่มขึ้นของพลังงานหมุนเวียนที่ขึ้นอยู่กับสภาพอากาศ — หากไม่มีการเติบโตที่สมดุลของกำลังการผลิตที่เดินเครื่องได้ 24/7, การกักเก็บด้วยแบตเตอรี่ และการจัดการด้านอุปสงค์ — จะเพิ่มความเสี่ยงของราคาพุ่งสูงในช่วงค่ำระหว่างเกิดสภาพอากาศรุนแรง
  • ความเสี่ยงจากการเชื่อมต่อโครงข่ายข้ามพรมแดน เมื่อเบลเยียม เนเธอร์แลนด์ ฝรั่งเศส และเยอรมนี ต่างเผชิญกับความเครียดจากคลื่นความร้อนพร้อมกัน จะมีกำลังการผลิตส่วนเกินเหลือเฟือที่จะนำเข้าได้น้อยมาก ทำให้ราคาในตลาดที่เชื่อมต่อกันพุ่งสูงไปพร้อมๆ กัน
  • การเรียกร้องให้มีการดำเนินนโยบาย คำถามในรัฐสภายุโรปได้ถามคณะกรรมาธิการอย่างเฉพาะเจาะจงถึงแผนการสร้างความมั่นใจในความยืดหยุ่นของโรงไฟฟ้านิวเคลียร์และความร้อนภายใต้อุณหภูมิที่สูงขึ้น และว่าการประเมินความเพียงพอของโครงข่ายไฟฟ้า (รายงานคาดการณ์ฤดูร้อนของ ENTSO-E) ได้รวมเอาความเสี่ยงจากสภาพอากาศที่ซ้อนทับกันอย่างเพียงพอหรือไม่