จีนเล่นงานสวนกลับ! ขึ้นบัญชีดำ MP Materials และ USA Rare Earth พร้อม 10 บริษัทอเมริกัน หลัง G7 ประกาศลดพึ่งพาแร่หายากจากจีนภายในปี 2030

นี่คือการเคลื่อนไหวที่ประสานกันครั้งใหญ่ที่สุดของชาติตะวันตกในการท้าทายอำนาจการผูกขาดของจีนในตลาดแร่หายาก ซึ่งจีนครองสัดส่วนการทำเหมืองประมาณ 70% และการกลั่นกว่า 90% ของโลก

มาตรการควบคุมการส่งออกใหม่ของจีน (22 มิถุนายน 2026)

• เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน กระทรวงพาณิชย์ของจีน (MOFCOM) ได้ออกประกาศฉบับที่ 23/2026 เพิ่มบริษัทสัญชาติอเมริกัน 10 แห่งในบัญชีควบคุมการส่งออกภายใต้ กฎหมายว่าด้วยการควบคุมการส่งออก และ ข้อบังคับว่าด้วยการควบคุมการส่งออกสินค้าที่ใช้ได้สองทาง
• รายชื่อดังกล่าวรวมถึงผู้ผลิตแร่หายาก MP Materials (ซัพพลายเออร์แร่หายากรายใหญ่ที่สุดในโลก) และ USA Rare Earth พร้อมด้วยบริษัทที่เน้นด้านการป้องกันประเทศอีก 8 แห่ง เช่น Aveox และ Red Cat Holdings
• ขณะนี้บริษัทจีนถูกห้ามส่งออกสินค้าที่ใช้ได้สองทาง (สินค้าที่มีประโยชน์ทั้งในทางพลเรือนและการทหาร) ไปยังบริษัทเหล่านี้
• ในวันเดียวกัน จีนยังได้เพิ่มบริษัทสหรัฐฯ อีก 46 แห่งในบัญชีดำการจัดซื้อจัดจ้างของภาครัฐ ห้ามมิให้ขายสินค้าให้กับผู้ซื้อของรัฐบาลจีน
• มาตรการคว่ำบาตรนี้มีรายงานอย่างกว้างขวางว่าเป็นการตอบโต้แบบตาต่อตาฟันต่อการขึ้นบัญชีดำด้านการป้องกันประเทศของสหรัฐฯ และข้อจำกัดการส่งออกของเพนตากอนก่อนหน้านี้

พันธะผูกพันของ G7 (การประชุมสุดยอดที่เมืองเอวียง 17 มิถุนายน 2026)

• ผู้นำ G7 ตกลงกันว่าไม่มีประเทศใดนอกกลุ่ม G7 ประเทศเดียวควรจัดหาสินค้าเกิน 60% ของการนำเข้าแร่หายากและแม่เหล็กถาวรของพวกเขาภายในปี 2030
• เป้าหมายนี้เป็นพันธะผูกพันและมุ่งลดการพึ่งพาจีนโดยตรง ซึ่งปัจจุบันจัดหาแร่หายากคิดเป็นประมาณ 70% ของการขุดทั่วโลก และมากกว่า 90% ของการกลั่น
• ผู้นำยังได้เปิดตัว Critical Minerals Alliance พร้อมกับแพลตฟอร์มตอบสนองต่อวิกฤตใหม่ และขยายบทบาทของ สำนักงานพลังงานระหว่างประเทศ (IEA) ในการตรวจสอบห่วงโซ่อุปทานและประสานงานการสะสมสำรอง
• ปฏิญญา G7 แสดงความกังวลเกี่ยวกับ "นโยบายและแนวทางปฏิบัติที่ไม่ใช่ตลาด" และการใช้การบีบบังคับทางเศรษฐกิจในการค้าแร่ธาตุสำคัญ โดยไม่เอ่ยชื่อจีนโดยตรง

โครงการเหมืองแร่ในประเทศมูลค่า 50 ล้านปอนด์ของสหราชอาณาจักร

• กลยุทธ์แร่ธาตุสำคัญ "วิสัยทัศน์ 2035" ของสหราชอาณาจักร ซึ่งปรับปรุงล่าสุดในปลายปี 2025 และยืนยันอีกครั้งในเดือนมิถุนายน 2026 ได้จัดสรรเงิน 50 ล้านปอนด์ จากกรมธุรกิจและการค้า (DBT) เพื่อสนับสนุนโครงการแร่ธาตุสำคัญในประเทศ
• เป้าหมายเฉพาะภายในปี 2035: 10% ของความต้องการของสหราชอาณาจักร มาจากการผลิตในประเทศ และ 20% ผ่านการรีไซเคิล รวมถึงการผลิตลิเธียมในประเทศอย่างน้อย 50,000 ตัน
• รัฐบาลสหราชอาณาจักรได้กำหนดกรอบกองทุน 50 ล้านปอนด์นี้เพื่อ "เร่งการผลิตในประเทศ" และ "ลดการพึ่งพาการนำเข้า" จากแหล่งที่รวมศูนย์

ความร่วมมือญี่ปุ่น-ฝรั่งเศสด้านแร่หายากและการรีไซเคิล

• ญี่ปุ่นและฝรั่งเศสได้ลงนามใน แผนงานด้านแร่ธาตุสำคัญ ในเดือนเมษายน 2026 ตามการประชุมสุดยอดระหว่างนายกรัฐมนตรีทาคาอิจิและประธานาธิบดีมาครง
• แผนงานครอบคลุมการลงทุนร่วมในโครงการเหมืองแร่ การแปรรูป และการรีไซเคิลแร่หายาก โดยเน้นการสร้างห่วงโซ่อุปทานนอกประเทศจีน
• บริษัท Iwatani Corporation ของญี่ปุ่นและ JOGMEC กำลังเข้าร่วมในโครงการกลั่นแร่หายากหนักของฝรั่งเศสที่ดำเนินการโดย Caremag SAS
• ความร่วมมือขยายไปถึงอุตสาหกรรมอวกาศและพลังงานนิวเคลียร์ แต่การรีไซเคิลแร่หายากเป็นเสาหลักสำคัญ

ความเป็นมาของการต่อสู้เพื่อลดการพึ่งพาจีน

ปัจจัย	ส่วนแบ่งของจีนในปัจจุบัน	การตอบสนองของ G7/พันธมิตร
การทำเหมืองแร่หายาก	≈70% ของการผลิตทั่วโลก	ตั้งเพดานนำเข้า 60% ภายในปี 2030; เป้าหมายการผลิตในประเทศและการรีไซเคิลของอังกฤษ
การกลั่นแร่หายาก	≈90% ของการแปรรูปทั่วโลก	แผนงานการรีไซเคิลและการแปรรูปร่วมของญี่ปุ่น-ฝรั่งเศส
อำนาจต่อรองในห่วงโซ่อุปทาน	มาตรการควบคุมการส่งออกสินค้าใช้ได้สองทาง & บัญชีดำการจัดซื้อจัดจ้าง	Critical Minerals Alliance ของ G7, การตรวจสอบของ IEA, การประสานงานสต็อกสำรอง

มาตรการในเดือนมิถุนายน 2026 นี้ถือเป็นการเปลี่ยนผ่านจากนโยบายเชิงประกาศไปสู่การดำเนินการที่มีพันธะผูกพัน ได้รับเงินทุน และเป็นสถาบัน การตั้งเพดาน 60% ของ G7 เป็นเป้าหมายการนำเข้าร่วมกันครั้งแรกที่มีเส้นตายที่ชัดเจน กองทุน 50 ล้านปอนด์ของสหราชอาณาจักรและความร่วมมือรีไซเคิลของญี่ปุ่น-ฝรั่งเศสกำหนดเป้าหมายไปที่คอขวดของการกลั่น (ส่วนแบ่ง 90%) ซึ่งเป็นจุดที่จีนมีอิทธิพลมากที่สุด มาตรการควบคุมการส่งออกตอบโต้ของจีนต่อ MP Materials และ USA Rare Earth แสดงให้เห็นว่าปักกิ่งพร้อมที่จะใช้อาวุธจากคอขวดนั้น ซึ่งยิ่งเร่งให้พันธมิตรตะวันตกต้องเร่งกระจายความเสี่ยง