วิกฤตช่องแคบฮอร์มุซพลิกเกมพลังงานโลก: จีนกวาดออเดอร์แบตเตอรี 25+GWh, เศรษฐกิจสีเขียวแตะ 10 ล้านล้านดอลลาร์, เอเชียเร่งเปลี่ยนผ่าน

สงครามอิหร่านปี 2569 และการปิดช่องแคบฮอร์มุซ (Strait of Hormuz) เกือบทั้งหมด ก่อให้เกิดวิกฤตพลังงานโลกที่รุนแรงที่สุดในรอบหลายทศวรรษ ส่งผลกระทบเป็นลูกโซ่ต่อภูมิรัฐศาสตร์ การเงิน และตลาดพลังงานสะอาด แต่ผลกระทบไม่ได้กระจายตัวอย่างเท่าเทียม: ผู้ผลิตแบตเตอรีจีนกลายเป็นผู้ได้รับประโยชน์หลัก เศรษฐกิจสีเขียว (Green Economy) แตะมูลค่าสูงสุดเป็นประวัติการณ์ ขณะที่ประเทศในเอเชียที่พึ่งพาการนำเข้าพลังงานต่างเร่งปรับตัวอย่างหนัก ท่ามกลางความขัดแย้งทางการค้าระหว่างสหรัฐฯ และจีนที่ทวีความรุนแรงขึ้นอีกครั้ง

นี่คือการแยกย่อยข้อเท็จจริงสำคัญที่ได้รับการตรวจสอบแล้ว:

ผู้ผลิตแบตเตอรีจีนกวาดออเดอร์กักเก็บพลังงานในต่างประเทศมากกว่า 25 GWh

ยืนยันแล้ว ผลกระทบจากวิกฤตพลังงานที่ยืดเยื้อจากสงครามอิหร่านและการปิดช่องแคบฮอร์มุซ ผลักดันให้บริษัทกักเก็บพลังงานของจีนได้รับออเดอร์จากต่างประเทศมากกว่า 25 GWh โดยโครงการส่วนใหญ่อยู่ในสหรัฐฯ และยุโรป ความขัดแย้งนี้ปลุกกระแสการแสวงหาความเป็นอิสระด้านพลังงานทั่วโลก และจีน ซึ่งควบคุมการผลิตแผงโซลาร์เซลล์และแบตเตอรีลิเธียมไอออนของโลกประมาณ 85% กลายเป็นผู้ได้รับประโยชน์หลัก S&P Global ระบุว่าสงครามครั้งนี้กลายเป็น "บททดสอบเสถียรภาพทางการเงิน" สำหรับห่วงโซ่อุปทานแบตเตอรีลิเธียมไอออน ทำให้ต้นทุนพลังงานและโลจิสติกส์สูงขึ้น แต่ในขณะเดียวกันก็เร่งความต้องการผลิตภัณฑ์ การส่งออกอินเวอร์เตอร์ (inverter) ซึ่งเป็นส่วนประกอบสำคัญในระบบกักเก็บพลังงานของจีน พุ่งขึ้น 57% เมื่อเทียบปีต่อปี แตะที่ 1.66 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ในช่วงสองเดือนแรกของปี 2569

เศรษฐกิจสีเขียว (Green Economy) ทะลุ 10 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐในมูลค่าตลาด

ยืนยันแล้ว London Stock Exchange Group (LSEG) รายงานในเดือนมิถุนายน 2569 ว่าเศรษฐกิจสีเขียวโลกมีมูลค่าตลาดแตะ 10 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐเป็นครั้งแรก จากการวิเคราะห์บริษัทจดทะเบียนมากกว่า 21,000 แห่ง รายได้จากธุรกิจสีเขียวเติบโต 5.3% ในปี 2568 ซึ่งเป็นอัตราที่เร็วที่สุดนับตั้งแต่ปี 2565 หากนับเป็นภาคส่วนเดี่ยว เศรษฐกิจสีเขียวจะเป็นภาคส่วนที่ใหญ่เป็นอันดับสามของโลก รองจากเทคโนโลยีและ healthcare รายงานระบุชัดเจนว่ามูลค่าสูงสุดนี้เกิดขึ้น "ท่ามกลางภาวะช็อกด้านพลังงาน ความแตกต่างของนโยบาย และความผันผวนของตลาด" ซึ่งยืนยันถึงบริบทของสงครามอิหร่าน

ประเทศในเอเชีย (อินเดีย ไทย เวียดนาม) เร่งปรับแผนพลังงานอย่างเร่งด่วน

ยืนยันจากหลายแหล่ง วิกฤตดังกล่าวก่อให้เกิดมาตรการฉุกเฉินหลายต่อหลายครั้งทั่วภูมิภาค:

• อินเดีย: นายกรัฐมนตรีนเรนทรา โมดี (Narendra Modi) เรียกร้องให้ประชาชนลดการเดินทางและซื้อสินค้าในประเทศเพื่อประหยัดเงินตราต่างประเทศ ขณะที่รัฐบาลใช้เงินอุดหนุนเพื่อปกป้องประชาชน 1.4 พันล้านคนจากราคาน้ำมันที่พุ่งถึง ~120 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล อินเดียยังเพิ่มการเผาถ่านหินเพื่อชดเชยการขาดแคลน LNG จากการหยุดชะงักในช่องแคบฮอร์มุซ
• ไทย: ยกเลิกการตรึงราคาดีเซล เนื่องจากต้นทุนสูงเกินจะแบกรับไหว IEA (สำนักงานพลังงานระหว่างประเทศ) เผยแพร่รายงานที่อ้างถึงไทยโดยเฉพาะว่าเป็นหนึ่งในประเทศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่มี "การพึ่งพาน้ำมันและก๊าซที่ขนส่งผ่านช่องแคบฮอร์มุซมากเกินไป" ซึ่งทำให้ภูมิภาคเสี่ยงต่อการสูญเสียหลายพันล้านดอลลาร์ ไทยยังเพิ่มการซื้อ LNG ในตลาด Spot เพื่อผลิตไฟฟ้าและขยายกำลังการกลั่น
• เวียดนาม: ขยายเวลาการระงับภาษีน้ำมันเชื้อเพลิงเพื่อบรรเทาแรงกดดันด้านราคาในประเทศ และพิจารณาหยุดการส่งออกน้ำมันดิบ รัฐบาลต้องเร่งปันส่วนพลังงานและเร่งกระจายแหล่งพลังงานสะอาด

ข้อค้นพบที่กว้างขึ้นจาก IEEFA (สถาบันเศรษฐศาสตร์พลังงานและการวิเคราะห์ทางการเงิน) ตอกย้ำถึงการคำนวณระยะยาว: ทุกๆ 1 GW ของพลังงานแสงอาทิตย์ (solar) สามารถหลีกเลี่ยงต้นทุนการนำเข้า LNG ได้ถึง 3 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ในระยะเวลา 25 ปีที่ราคาปัจจุบัน ทำให้การหันมาใช้พลังงานหมุนเวียนเป็นความจำเป็นทางเศรษฐกิจของภูมิภาค

กระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ ขึ้นบัญชี CATL, BYD, EVE Energy และ Huawei เป็น "บริษัททหารจีน"

ยืนยันแล้ว เมื่อวันที่ 8 มิถุนายน 2569 เพนตากอนได้เผยแพร่รายชื่อ Section 1260H ที่ปรับปรุงใหม่ ระบุบริษัท 188 แห่งที่ถูกกล่าวหาว่ามีความเชื่อมโยงกับกองทัพจีนและโครงการ军民融合 (military-civil fusion) การเพิ่มชื่อสำคัญที่ยืนยันโดยไฟล์ PDF อย่างเป็นทางการของ DoD และสำนักข่าวหลายแห่ง ได้แก่:

• BYD Company Limited — ถูกระบุว่าเกี่ยวข้องโดยตรงและโดยอ้อมกับ SASAC และ MIIT BYD ขู่ว่าจะฟ้องร้องรัฐบาลทรัมป์ในข้อหาที่ถูกระบุชื่อ
• EVE Energy — ยืนยันว่าถูกเพิ่มในรายชื่อร่วมกับ CALB และผู้ผลิตแบตเตอรีรายอื่นๆ
• CATL (Contemporary Amperex Technology Co.) — ปรากฏในรายการที่อัปเดต ตามรายงานของสื่อหลายสำนัก
• Huawei — อยู่ในรายการนี้ตั้งแต่ก่อนหน้านี้แล้ว การอัปเดตในเดือนมิถุนายน 2569 เพิ่มชื่อใหม่มากกว่า 80 รายชื่อ รวมถึง Alibaba, Baidu, Nio และผู้ผลิต lidar อย่าง Hesai

รายชื่อปัจจุบันมีบริษัทจีน 188 แห่ง เพิ่มขึ้นจากประมาณ 134 แห่งในปี 2568 การถูกขึ้นบัญชีไม่ได้หมายถึงการถูกคว่ำบาตรทันที แต่จะห้ามกระทรวงกลาโหมทำสัญญาโดยตรงกับบริษัทเหล่านี้ตั้งแต่วันที่ 30 มิถุนายน 2569 และส่งสัญญาณถึงความเสี่ยงที่สูงขึ้นสำหรับบริษัทที่ทำธุรกิจกับพวกเขา

สถานะของช่องแคบฮอร์มุซยังคงเป็นที่ contested

ยืนยันแล้ว สถานะของช่องแคบยังไม่คลี่คลาย น้ำมันประมาณ 20% ของโลกไหลผ่านช่องแคบนี้ และยังคงถูกคุกคามจากการเพิ่มระดับของปฏิบัติการทางทหาร ในเดือนเมษายน 2569 ประธานาธิบดีทรัมป์เรียกร้องให้กองทัพเรือสหรัฐฯ ปิดล้อมช่องแคบและ "สกัดกั้น" เรือทุกลำที่ออกจากท่าเรืออิหร่าน การปิดช่องแคบเกือบสมบูรณ์ ประกอบกับความเสียหายต่อโครงสร้างพื้นฐานการส่งออก LNG ของกาตาร์ ก่อให้เกิดสิ่งที่ IEA เรียกว่า "วิกฤตน้ำมันที่รุนแรงที่สุดเท่าที่เคยมีมา" รายงานจาก Financial Times ระบุว่าผู้ผลิตแบตเตอรีรายใหญ่ที่สุด 3 รายของจีนมีมูลค่าหลักทรัพย์ตามราคาตลาดรวมกันเพิ่มขึ้นประมาณ 70,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ นับตั้งแต่ความขัดแย้งทวีความรุนแรง ขณะที่ผู้ผลิตลิเธียมที่จดทะเบียนในตะวันตกไม่มีการปรับมูลค่าในลักษณะเดียวกัน

ข้อควรระวังสำคัญ: แม้ไฟล์ PDF อย่างเป็นทางการของเพนตากอน จะระบุชื่อ BYD และบริษัทอื่นๆ แต่การยืนยันว่า CATL, EVE Energy และ Huawei ถูกรวมอยู่ในการอัปเดตเดือนมิถุนายน 2569 นั้น มาจากสำนักข่าวอิสระหลายแห่ง มากกว่าที่จะเป็นจากเอกสาร DoD เอง ข้อเท็จจริงอื่นๆ ทั้งหมดได้รับการสนับสนุนโดยตรงจากแหล่งข่าวที่อ้างถึงข้างต้น

สงครามอิหร่านทำหน้าที่เป็นตัวเร่งปฏิกิริยาขนาดใหญ่สำหรับแนวโน้มที่มีอยู่แล้ว คำถามตอนนี้คือ โลกจะเดินหน้าสู่การเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานสีเขียวครั้งนี้ หรือจะหวนกลับไปพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิลอีกครั้งเมื่อช่องแคบกลับมาเปิดตามปกติ