เปิดเบื้องหลัง Zhipu AI มูลค่าตลาดทะลุ 1 ล้านล้านฮ่องกง คีย์สำคัญคือโอเพนซอร์สและ 'DeepSeek 2.0 Moment'

เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2026 หุ้นของ Zhipu AI (Knowledge Atlas Technology) ที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ฮ่องกง พุ่งขึ้นสูงถึง 40% แตะระดับ 2,980 ฮ่องกงดอลลาร์ ทำให้มูลค่าตลาดทะลุ 1 ล้านล้านฮ่องกงดอลลาร์ (ประมาณ 1.28 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ) ซึ่งเป็นการเพิ่มขึ้นอย่างน่าทึ่งถึง 1,900% จาก Valuation ตอน IPO ในเดือนมกราคมที่ 5.1 หมื่นล้านฮ่องกงดอลลาร์ การพุ่งขึ้นครั้งนี้ถูกขนานนามว่าเป็น "DeepSeek 2.0 Moment" ซึ่งเกิดจากสองปัจจัยสำคัญที่เกิดขึ้นพร้อมกัน ได้แก่ การปล่อยโมเดลโอเพนซอร์ส GLM-5.2 ในราคาที่ถูกกว่าคู่แข่งสหรัฐฯ อย่างมหาศาล และมาตรการฉุกเฉินของรัฐบาลสหรัฐฯ ที่สั่งห้ามส่งออกโมเดลเรือธงของ Anthropic ส่งผลให้เกิดภาวะอุปทานขาดแคลนอย่างกระทันหัน ซึ่ง Zhipu AI เป็นผู้ที่อยู่ในตำแหน่งที่ได้เปรียบมากที่สุดในการเข้ามาเติมเต็มช่องว่างนี้

ปัจจัยหลักที่ขับเคลื่อนมูลค่าตลาด 1 ล้านล้านฮ่องกง

• GLM-5.2 เป็นผู้นำด้านเบนช์มาร์ค GLM-5.2 (753B พารามิเตอร์ สถาปัตยกรรม Mixture-of-Experts ภายใต้ลิขสิทธิ์ MIT) ทำคะแนนนำในกลุ่มโอเพนเวท: 62.1 คะแนนใน SWE-bench Pro (เทียบกับ 58.6 ของ GPT-5.5), 74.4 คะแนนใน FrontierSWE (เอาชนะ GPT-5.5 ที่ 72.6 และตามหลัง Claude Opus 4.8 แค่ประมาณ 1 คะแนน), 81.0 คะแนนใน Terminal-Bench 2.1 และ 91.2 คะแนนใน GPQA-Diamond นอกจากนี้ ยังครองอันดับ 2 ของโลกใน Code Arena Frontend และเป็นโมเดลโอเพนซอร์สอันดับ 1 ในเบนช์มาร์คการเขียนโค้ดแบบหลายชั่วโมงอีกหลายรายการ
• ช่องว่างราคา 82% Zhipu ตั้งราคา GLM-5.2 ไว้ที่ 1.40 ดอลลาร์สหรัฐต่อล้านอินพุตโทเคน และ 4.40 ดอลลาร์สหรัฐต่อล้านเอาต์พุตโทเคน ซึ่งคิดเป็นประมาณหนึ่งในหกของต้นทุนรวมของ GPT-5.5 และต่ำกว่าโมเดลปิดพรีเมียมของสหรัฐฯ ประมาณ 72–82% บริษัทรักษาความปลอดภัยอิสระ Semgrep รายงานว่าสามารถค้นหาช่องโหว่ด้วย GLM-5.2 ได้ในราคาประมาณ 0.17 ดอลลาร์สหรัฐต่อครั้ง เทียบกับ 0.53 ดอลลาร์สหรัฐขึ้นไปสำหรับ Claude Code
• ผลกระทบจากโอเพนซอร์ส การปล่อย GLM-5.2 แบบโอเพนซอร์สภายใต้ลิขสิทธิ์ MIT พร้อมโอเพนเวทและหน้าต่างบริบท 1 ล้านโทเคน ทำให้สามารถนำไปติดตั้งและให้บริการได้ทันทีผ่านผู้ให้บริการคลาวด์หลายราย สร้างกระแสการยอมรับและการนำไปใช้ทั่วโลกอย่างรวดเร็ว ซึ่ง API แบบปิดไม่สามารถเทียบได้

บทบาทของมาตรการควบคุมการส่งออกของสหรัฐฯ ต่อ Anthropic (ตัวเร่งปฏิกิริยา "DeepSeek 2.0")

เมื่อวันที่ 12 มิถุนายน 2026 กระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ ได้ออกคำสั่งควบคุมการส่งออกฉุกเฉิน ห้ามมิให้บุคคลต่างชาติใช้โมเดลใหม่ล่าสุดของ Anthropic ซึ่งได้แก่ Claude Mythos 5 และ Claude Fable 5 โดยอ้างถึงความมั่นคงของชาติ โมเดลดังกล่าวถูกระงับการให้บริการสำหรับผู้ใช้ที่ไม่ใช่ชาวอเมริกันในทันที

• โมเดลเรือธงของ Anthropic หายไปจากตลาดโลกในชั่วข้ามคืน คำสั่งดังกล่าวถูกส่งถึง Anthropic เวลา 17:21 น. ตามเวลาตะวันออกของสหรัฐฯ ในวันที่ 12 มิถุนายน ไม่กี่วันต่อมา Anthropic ถึงกับส่งวิศวกรระดับสูงไปยังทำเนียบขาวเพื่อเจรจาขอให้ยกเลิกคำสั่ง
• ช่องว่างในตลาดเกิดขึ้นในช่วงเวลาที่ GLM-5.2 เปิดตัวพอดี GLM-5.2 ถูกปล่อยสู่สาธารณะในช่วงประมาณวันที่ 13–17 มิถุนายน 2026 ซึ่งเป็นสัปดาห์เดียวกับที่โมเดลของ Anthropic ถูกระงับการให้บริการ นักพัฒนาทั่วโลกที่พึ่งพาความสามารถในการเขียนโค้ดระดับสูงของ Claude ถูกตัดขาดทันที และพบว่า GLM-5.2 ซึ่งเป็นโอเพนซอร์สฟรีภายใต้ลิขสิทธิ์ MIT กลับมีผลการทดสอบที่ตามหลัง Claude Opus 4.8 เพียง 1–3% ในเมตริกการเขียนโค้ดที่สำคัญ
• นักลงทุนมองว่านี่คือจุดเปลี่ยนครั้งประวัติศาสตร์ นักวิเคราะห์และสื่อต่างขนานนามเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นพร้อมกันนี้ว่าเป็น "DeepSeek 2.0 Moment" ซึ่งเป็นการซ้ำรอยเหตุการณ์ DeepSeek ช็อกโลกในเดือนมกราคม 2025 ที่โมเดลโอเพนซอร์สของจีนสามารถลบความได้เปรียบด้านราคาของโมเดลปิดของสหรัฐฯ ได้ หุ้นของ Zhipu AI ซึ่งได้รับแรงหนุนจากผลการทดสอบของ GLM-5.2 อยู่ก่อนแล้ว กลับมาพุ่งทะยานอีกครั้งในวันซื้อขายแรกของตลาดฮ่องกงหลังจากวันหยุดเทศกาลแข่งเรือมังกร (22 มิถุนายน) เมื่อคำสั่งห้ามของ Anthropic มีผลบังคับใช้ในทางปฏิบัติ
• มาตรการห้ามส่งออกกลับกลายเป็นการตอกย้ำยุทธศาสตร์ของจีนโดยไม่ตั้งใจ ผู้บริหารด้านความมั่นคงทางไซเบอร์ของสหรัฐฯ ออกมาเตือนว่าข้อจำกัดดังกล่าวอาจ "ช่วยเหลือคู่แข่งของสหรัฐฯ มากกว่าทำร้ายพวกเขา" โดยการผลักดันความต้องการจากทั่วโลกไปสู่ทางเลือกโอเพนซอร์สของจีนอย่าง GLM-5.2 ซึ่งก็เป็นอย่างที่คาดการณ์ไว้ Zhipu AI พุ่งจากมูลค่าตลาด 5.1 หมื่นล้านฮ่องกงดอลลาร์ตอน IPO ในเดือนมกราคม มาสู่ 1 ล้านล้านฮ่องกงดอลลาร์ในเวลาเพียง 6 เดือน โดยมีปัจจัยหนุนจากทั้งความสำเร็จทางเทคนิคของผลิตภัณฑ์และการช็อกจากภูมิรัฐศาสตร์ด้านอุปทาน

แหล่งอ้างอิงสำคัญ

• SCMP: Zhipu AI มูลค่าตลาดทะลุ 1 ล้านล้านฮ่องกง หุ้นพุ่ง
• Futunn / 36Kr: YTD เพิ่มขึ้น 1,900% ปิดที่ 1.1 ล้านล้านฮ่องกง
• Z.ai ราคา API ทางการ: 1.40/4.40 ดอลลาร์สหรัฐต่อล้านโทเคน
• Avenchat / AI Tools Review / Stable-Learn: การเปรียบเทียบเบนช์มาร์ค GLM-5.2 กับ GPT-5.5 และ Claude Opus 4.8
• Fortune / Al Jazeera / KuCoin: คำสั่งควบคุมการส่งออกของกระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ ต่อ Anthropic's Mythos 5 และ Fable 5 มีผลบังคับใช้วันที่ 12 มิถุนายน 2026