เปิด 19 ข้อเรียกร้องใน 'แถลงการณ์อักกรา' เพื่อความเป็นธรรมทางประวัติศาสตร์

เกิดอะไรขึ้น? เมื่อวันศุกร์ที่ 19 มิถุนายน 2026 บรรดาประเทศจากแอฟริกาและแคริบเบียนได้ปิดฉากการประชุมระดับสูง 'Next Steps' ซึ่งจัดขึ้นเป็นเวลา 3 วัน ณ กรุงอักกรา ประเทศกานา ด้วยการรับรอง 'Accra Next Steps Commitments on Reparatory Justice' — แผนงาน 19 ข้อ (หรืออีกนัยหนึ่งคือเสาหลักเชิงยุทธศาสตร์ 18 ประการภายใต้เอกสารผลลัพธ์ 46 ย่อหน้า) เพื่อสร้างความเป็นธรรมเชิงชดใช้ในระดับโลกให้แก่ชาวแอฟริกันและผู้สืบเชื้อสายแอฟริกันทั่วโลก

ข้อเรียกร้องหลักต่อประเทศที่เคยค้าทาส

แผนงานนี้เรียกร้องให้ประเทศที่ได้รับประโยชน์จากการค้าทาสข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกออก คำขอโทษอย่างเป็นทางการ และให้ การชดใช้ค่าเสียหายทางการเงิน ซึ่งมีหลักการพื้นฐานคือประเทศผู้กระทำผิดมีพันธะทั้งทางศีลธรรมและทางกฎหมายที่จะต้องชดใช้ความเสียหายอย่างเต็มที่

รายละเอียดสำคัญ: การยกหนี้ การกลับคืนสู่มาตุภูมิ การคืนทรัพย์สินทางวัฒนธรรม และสถานที่รำลึก

• การยกหนี้: แผนนี้เรียกร้องให้ ยกหนี้และเพิกถอนหนี้ ของประเทศในแอฟริกาและแคริบเบียน ซึ่งถือเป็นรูปแบบหนึ่งของความยุติธรรมเชิงชดใช้
• การกลับคืนสู่มาตุภูมิ: เรียกร้องให้เปิดทางให้ผู้สืบเชื้อสายแอฟริกันในพลัดถิ่นที่ประสงค์จะกลับคืนสู่ทวีปแอฟริกาได้กลับมา
• ทรัพย์สินทางวัฒนธรรม: เรียกร้องให้ คืนทรัพย์สินทางวัฒนธรรมและมรดกที่ถูกปล้นสะดม ในยุคอาณานิคมและการเป็นทาส ระหว่างการประชุม เนเธอร์แลนด์ให้คำมั่นจะคืนโบราณวัตถุที่ถูกรวบรวมรายการไว้แล้วประมาณ 2,000 ชิ้นให้แก่กานา
• สถานที่รำลึก: กรอบงานนี้รวมถึงข้อผูกพันในการจัดตั้ง สถานที่รำลึกและการรำลึกถึง ที่อุทิศให้แก่ประวัติศาสตร์และมรดกของการค้าทาสข้ามมหาสมุทรแอตแลนติก

ปาฐกถาสำคัญ

การประชุมครั้งนี้จัดขึ้นตามคำเชิญของ ประธานาธิบดีจอห์น มาฮามา แห่งกานา ซึ่งดำรงตำแหน่ง African Union Champion on Reparatory Justice เขากล่าวปราศรัยเปิดงาน โดยเรียกร้องให้เวทีโลกก้าวไปไกลกว่าแค่การยอมรับความอยุติธรรมทางประวัติศาสตร์ สู่การลงมือทำจริง การเปิดเผยความจริง และการปรองดอง ประธานาธิบดีเอ็มมานูเอล มาครงแห่งฝรั่งเศส ยังได้กล่าวปราฐกถาในการประชุม ซึ่งถือเป็นช่วงเวลาสำคัญทางการทูต ผู้กล่าวปราฐกถาคนสำคัญคนอื่นๆ ได้แก่ นายกรัฐมนตรีมีอา มอตต์ลีย์แห่งบาร์เบโดส ประธานาธิบดีโจเซฟ โบอาไกแห่งไลบีเรีย และประธานาธิบดีบาสซิรู ดิโอมาเย ฟาเยแห่งเซเนกัล

มติทางประวัติศาสตร์ของสหประชาชาติ

เมื่อ วันที่ 25 มีนาคม 2026 สมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติได้มีมติรับรอง ข้อมติ A/RES/80/250 หรือที่เรียกว่า 'Declaration of the Trafficking of Enslaved Africans and Racialized Chattel Enslavement of Africans as the Gravest Crime against Humanity' ซึ่งเป็นมติฉบับแรกในรอบ 80 ปีของสหประชาชาติที่อุทิศให้กับประเด็นทาสและการค้าทาสข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกโดยเฉพาะ ผลการลงมติคือ เห็นชอบ 123 เสียง ไม่เห็นชอบ 3 เสียง งดออกเสียง 52 เสียง สามประเทศที่ลงคะแนนไม่เห็นชอบคือ อาร์เจนตินา อิสราเอล และสหรัฐอเมริกา ในประเทศที่งดออกเสียงได้แก่ สหราชอาณาจักรและรัฐสมาชิกสหภาพยุโรปอีกหลายประเทศ

ก้าวต่อไปบนเวทีโลก

ข้อตกลง Accra Next Steps Commitments นี้ถูกออกแบบให้เป็น แผนที่นำทางที่จะถูกนำเสนอต่อสหประชาชาติ และองค์กรระหว่างประเทศอื่นๆ เพื่อสร้างกรอบการชดใช้ในระดับโลกอย่างเป็นทางการ นอกจากนี้ ที่ประชุมยังได้จัดตั้งกลไกสถาบันใหม่ๆ ได้แก่ คณะที่ปรึกษาระดับโลกด้านความยุติธรรมเชิงชดใช้ (High-Level Global Advisory Council on Reparatory Justice) คณะผู้เชี่ยวชาญระดับโลกด้านการคืนทรัพย์สินทางวัฒนธรรม (Global Expert Panel on the Restitution of Cultural Heritage) และ คณะที่ปรึกษาทางกฎหมายระดับโลกด้านความยุติธรรมเชิงชดใช้ (Global Legal Panel on Reparatory Justice) เพื่อขับเคลื่อนวาระนี้ต่อไป