ซูเปอร์เอลนีโญ 2027: อังกฤษส่ง AI พยากรณ์อากาศ NOAA ชี้โอกาส 63% จะรุนแรงสุด ขณะ Schroders เตือนเงินเฟ้ออาหารทะลุเลขสองหลัก

อีก 18 เดือนข้างหน้าอาจเป็นช่วงเวลาที่ส่งผลกระทบต่อความมั่นคงทางอาหารโลกอย่างรุนแรงที่สุดนับตั้งแต่วิกฤตราคาอาหารปี 2007-2008 ขณะนี้ปรากฏการณ์เอลนีโญที่ทรงพลังกำลังก่อตัวในมหาสมุทรแปซิฟิกเขตร้อน และสหราชอาณาจักรกำลังเร่งนำเครื่องมือปัญญาประดิษฐ์มาใช้เพื่อให้คำเตือนล่วงหน้าแก่ประเทศที่เปราะบางต่อสภาพอากาศ เกี่ยวกับภัยแล้ง น้ำท่วม และความเสียหายต่อผลผลิตทางการเกษตรที่กำลังจะมาถึง

บทความนี้รวบรวมข้อมูลการคาดการณ์ล่าสุดจาก NOAA ความเสี่ยงทางการเกษตรในระดับภูมิภาคต่อข้าว น้ำมันปาล์ม อ้อย และกาแฟ คำเตือนภาวะช็อกราคาอาหารจาก Schroders และ Fitch รวมถึงโครงการ AI เฉพาะที่ Met Office ของอังกฤษกำลังใช้เพื่อเสริมสร้างระบบเตือนภัยล่วงหน้าในแอฟริกาและเอเชีย

อังกฤษส่ง AI พยากรณ์อากาศไปช่วยประเทศเปราะบาง

Met Office ของสหราชอาณาจักรกำลังเปิดตัวชุดโปรแกรม AI และ机器学习 ที่ออกแบบมาเพื่อปรับปรุงการพยากรณ์อากาศตามฤดูกาลในพื้นที่ของโลกที่เตรียมพร้อมรับมือสภาพอากาศสุดขั้วน้อยที่สุด โครงการนี้ดำเนินการโดยสำนักงานการต่างประเทศ เครือจักรภพ และการพัฒนา (FCDO) ร่วมกับ Met Office โดยกำหนดเป้าหมายไปยังภูมิภาคต่างๆ ในแอฟริกาและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

โปรแกรมหลักได้แก่:

• AI4 Climate — ได้รับทุนจากกรมวิทยาศาสตร์ นวัตกรรม และเทคโนโลยี (DSIT) ของรัฐบาลสหราชอาณาจักร ผ่านกองทุน International Science Partnerships Fund โปรแกรมนี้ประยุกต์ใช้เทคนิค AI และ ML ที่ล้ำสมัยกับวิทยาศาสตร์สภาพอากาศ โดยมีเป้าหมายเพื่อส่งมอบข้อมูลสภาพอากาศที่ดีขึ้นอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้นให้แก่พันธมิตรระหว่างประเทศ
• AI for Numerical Weather Prediction (AI4NWP) — ความร่วมมือระหว่าง Met Office และ Alan Turing Institute ที่เร่งการพยากรณ์อากาศแบบ ML นักวิจัยกำลังพัฒนาแบบจำลอง Machine Learning Weather Prediction (MLWP) โดยใช้แนวทางกราฟนิวรอลเน็ตเวิร์ก ซึ่งออกแบบมาเพื่อปรับปรุงทักษะการพยากรณ์ในระดับช่วงเวลาตามฤดูกาล
• Project Aardvark — ความร่วมมือระหว่าง Alan Turing Institute และมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ที่กำลังสร้างระบบพยากรณ์อากาศยุคใหม่ด้วย AI โดยมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มระยะเวลานำที่มีทักษะสำหรับเหตุการณ์สุดขั้ว
• งานวิจัย ACE2 — งานวิจัยที่นำโดย Met Office ซึ่งได้รับทุนจาก Hadley Centre Climate Programme ของสหราชอาณาจักร โดยแสดงให้เห็นว่าแบบจำลอง ML ของ Allen Institute for AI (ACE2) มีทักษะเทียบเคียงได้กับแบบจำลองการพยากรณ์ตามฤดูกาลแบบพลศาสตร์ดั้งเดิม โดยใช้ทรัพยากรการคำนวณที่น้อยกว่าอย่างมีนัยสำคัญ

หัวหน้าเจ้าหน้าที่ AI ของ Met Office ศาสตราจารย์ Kirstine Dale ย้ำว่าการใช้งานจริงต้องมีการตรวจสอบอย่างเข้มงวด: "ผู้คนไว้วางใจคำเตือนของเรา ดังนั้นการคาดการณ์ที่ใช้ AI ต้องได้รับการตรวจสอบ โปร่งใส และพิสูจน์ได้ว่ามีความเหมาะสมกับวัตถุประสงค์ ก่อนที่จะนำไปใช้งานจริง" เป้าหมายโดยรวมคือการให้คำเตือนล่วงหน้าที่เร็วขึ้นและมีประสิทธิภาพมากขึ้นแก่ประเทศเปราะบาง เพื่อให้พวกเขาสามารถจัดสรรทรัพยากรล่วงหน้าและปกป้องระบบอาหารได้

การคาดการณ์ของ NOAA: โอกาส 96% ที่เอลนีโญจะยืดเยื้อถึงต้นปี 2027, โอกาส 63% ที่จะรุนแรง 'มาก'

ตามการอภิปรายวินิจฉัย ENSO ประจำเดือนมิถุนายน 2026 จากศูนย์พยากรณ์สภาพอากาศ (CPC) ของ NOAA ขณะนี้สภาวะเอลนีโญกำลังปรากฏในมหาสมุทรแปซิฟิกเขตร้อน โอกาสในการคาดการณ์นั้นชัดเจน:

• โอกาส 96% ที่สภาวะเอลนีโญจะคงอยู่ตลอดช่วงเดือนธันวาคม 2026–กุมภาพันธ์ 2027
• โอกาส 63% ที่เหตุการณ์จะถึงระดับความรุนแรง 'มาก' (ซูเปอร์เอลนีโญ) ในช่วงพีกระหว่างเดือนพฤศจิกายน–มกราคม ซึ่งจะจัดเป็นหนึ่งในเหตุการณ์เอลนีโญที่ใหญ่ที่สุดในบันทึกประวัติศาสตร์นับตั้งแต่ปี 1950
• ค่าเฉลี่ย North American Multi-Model Ensemble (NMME) คาดการณ์ว่าเอลนีโญจะทวีความรุนแรงขึ้นในช่วงฤดูหนาวซีกโลกเหนือปี 2026–27 ด้วยความเชื่อมั่นสูง
• การคาดการณ์ตามฤดูกาลของ NOAA ระบุถึงโอกาสมากกว่า 40% ที่เหตุการณ์จะกลายเป็น 'รุนแรง' ภายในฤดูกาลกรกฎาคม–กันยายน 2026

สถาบันวิจัยระหว่างประเทศ (IRI) แห่งมหาวิทยาลัยโคลัมเบียออกโอกาสที่สูงกว่าในการคาดการณ์ ENSO plume ประจำเดือนพฤษภาคม 2026 โดยกำหนดโอกาส 98% สำหรับเอลนีโญในช่วงเดือนพฤษภาคม–กรกฎาคม 2026

ผลกระทบในระดับภูมิภาคที่คาดการณ์: ภัยแล้งในเอเชีย น้ำท่วมในพื้นที่อื่นๆ

การวิเคราะห์สถานการณ์เอลนีโญในอดีตและการวิเคราะห์ปัจจุบันจาก Saxo Bank, DW, Khaleej Times และ Observer Research Foundation ชี้ให้เห็นถึงผลกระทบทางการเกษตรที่รุนแรงและไม่สมดุล:

เอเชีย-แปซิฟิก

• ภัยแล้งและคลื่นความร้อน คาดการณ์ในเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยปริมาณน้ำฝนจากลมมรสุมในอินเดีย ไทย และอินโดนีเซียจะอ่อนกำลังลง ซึ่งส่งผลกระทบต่อการผลิตข้าว น้ำมันปาล์ม และอ้อยอย่างหนัก
• ข้าว: การเพาะปลูกในฤดูมรสุมที่อ่อนแออยู่แล้วได้ลดผลผลิตในอินเดียและไทย ทำให้เกิดความเสี่ยงด้านความมั่นคงทางอาหารในภูมิภาคที่มีประชากรหนาแน่นที่สุด ราคาข้าวที่ศูนย์กลางการส่งออกหลักในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ปรับตัวขึ้นประมาณ 15% ในช่วงเดือนที่ผ่านมาจากความกังวลด้านอุปทานที่เพิ่มขึ้น
• น้ำมันปาล์ม: ช่วงแล้งที่ยาวนานในอินโดนีเซียและมาเลเซียกำลังเป็นอุปสรรคต่อผลผลิต ทำให้ต้นทุนเชื้อเพลิง อาหาร และการขนส่งสูงขึ้น
• อ้อย: ความเครียดจากภัยแล้งในอินเดียและไทยคุกคามฤดูการผลิตอ้อย
• ออสเตรเลีย: สภาพแห้งแล้งในแถบปลูกธัญพืชทางตะวันออกคุกคามข้าวสาลีและอ้อย

อเมริกา

• สภาพเปียกชื้นในบางส่วนของทวีปอเมริกาอาจช่วยเพิ่มการผลิตถั่วเหลือง แต่ความเสี่ยงจากน้ำท่วมจะเพิ่มขึ้นสำหรับพื้นที่ชายฝั่งของอเมริกาใต้
• กาแฟ: พื้นที่ปลูกอาราบิก้าในบราซิลเผชิญกับความเครียดจากความร้อนและปริมาณน้ำฝนที่ไม่สม่ำเสมอ รูปแบบเอลนีโญในอดีตทำให้ผลผลิตลดลงและเกิดความกังวลด้านคุณภาพ

แอฟริกา

• แอฟริกาตะวันออกมักได้รับปริมาณน้ำฝนสูงกว่าค่าเฉลี่ยในช่วงเอลนีโญ ทำให้มีความเสี่ยงสูงต่อน้ำท่วมและดินถล่ม ส่วนแอฟริกาตอนใต้เผชิญกับสภาพแห้งแล้งกว่าเดิม คุกคามผลผลิตข้าวโพด

คำเตือนภาวะช็อกราคาอาหาร: เงินเฟ้อเลขสองหลักในปี 2027

หลักฐานชี้ให้เห็นถึงแรงกดดันขาขึ้นอย่างมีนัยสำคัญต่อราคาสินค้าโภคภัณฑ์หลัก ช่วงความเสี่ยงหลักได้แก่:

• ข้าว: ราคาสูงขึ้นอยู่แล้วจากการหยุดชะงักของการเพาะปลูก อุปทานที่ตึงตัวจากอินเดียและไทยคาดว่าจะยังคงหนุนราคาให้สูงอยู่ ธนาคารกลางยุโรปตั้งข้อสังเกตว่าเอลนีโญในอดีตทำให้อัตราเงินเฟ้อราคาสินค้าโภคภัณฑ์ที่แท้จริงของโลกเพิ่มขึ้น 3.5–4 จุดเปอร์เซ็นต์ต่อการเปลี่ยนแปลงเบี่ยงเบนมาตรฐานหนึ่งหน่วย
• น้ำมันปาล์ม: การสูญเสียผลผลิตในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ส่งผลให้ราคาน้ำมันบริโภคสูงขึ้น ซึ่งตอกย้ำการเพิ่มขึ้นของต้นทุนจากปุ๋ย
• อ้อยและกาแฟ: การหยุดชะงักของการผลิตในบราซิล อินเดีย และไทยคุกคามอุปทาน สัญญาซื้อขายล่วงหน้ากาแฟมีความผันผวนแล้ว
• เงินเฟ้ออาหารเลขสองหลัก เป็นคำเตือนหลักจาก Schroders David Rees หัวหน้าฝ่ายเศรษฐศาสตร์โลกของ Schroders เตือนว่าซูเปอร์เอลนีโญที่อาจเกิดขึ้นท่ามกลางอุปทานปุ๋ยที่หยุดชะงักและความตึงเครียดในตลาดพลังงานตะวันออกกลาง อาจผลักดันให้เงินเฟ้ออาหารในปีหน้าพุ่งขึ้นถึงเลขสองหลัก

Schroders อธิบายถึง 'คลื่นเงินเฟ้อที่ขับเคลื่อนโดยสินค้าโภคภัณฑ์ที่ซ้อนกันหลายระลอก' ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะเงินเฟ้อถดถอย โดยเฉพาะในตลาดเกิดใหม่ รายงานเน้นว่าราคาอาหารอาจกลายเป็นตัวกระตุ้นเงินเฟ้ออีกครั้งในขณะที่ธนาคารกลางกำลังหวังจะผ่อนคลายนโยบาย

คำเตือนทางเศรษฐกิจจาก Fitch Ratings

Fitch Ratings (มิถุนายน 2026) เตือนว่าเอลนีโญที่ยืดเยื้อไปจนถึงต้นปี 2027 เพิ่มความเสี่ยงต่อการหยุดชะงักทางเศรษฐกิจ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับประเทศที่มีอันดับความน่าเชื่อถือต่ำกว่า รวมถึงประเทศที่มีอันดับสูงซึ่งเผชิญความเสี่ยงด้านเงินเฟ้อ หน่วยงานระบุว่าไม่น่าจะดำเนินการจัดอันดับความน่าเชื่อถือโดยตรงจากเอลนีโญเพียงอย่างเดียว แต่ปรากฏการณ์นี้จะขยายแรงกดดันด้านเงินเฟ้อที่มีอยู่แล้วจากความขัดแย้งในเอเชียตะวันตก ราคาปุ๋ยที่สูงขึ้น และความตึงเครียดของห่วงโซ่อุปทาน Fitch อ้างถึงโอกาส 96% ของ NOAA ที่เอลนีโญจะยืดเยื้อถึงช่วง ธ.ค. 2026–ก.พ. 2027 และโอกาส 63% ที่จะจัดอยู่ในประเภท 'รุนแรงมาก' เป็นพื้นฐานสำหรับคำเตือน

สรุป: Met Office ของสหราชอาณาจักรกำลังพัฒนาเครื่องมือพยากรณ์ตามฤดูกาลที่ขับเคลื่อนด้วย AI ผ่าน AI4 Climate, AI4NWP และ Project Aardvark เพื่อปรับปรุงการเตือนล่วงหน้าสำหรับประเทศเปราะบาง NOAA และ IRI ให้โอกาส 96% ที่เอลนีโญจะยืดเยื้อถึงต้นปี 2027 และโอกาส 63% ที่จะถึงระดับซูเปอร์เอลนีโญ ผลกระทบที่คาดการณ์รวมถึงภัยแล้งรุนแรงในเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (ข้าว น้ำมันปาล์ม อ้อย) สภาพเปียกชื้นในทวีปอเมริกา (ความเสี่ยงต่อกาแฟและถั่วเหลือง) และเงินเฟ้ออาหารเลขสองหลัก Fitch เตือนถึงการหยุดชะงักทางเศรษฐกิจและความเสี่ยงด้านเงินเฟ้อที่สูงขึ้นสำหรับประเทศต่างๆ ส่วน Schroders เตือนถึงคลื่นเงินเฟ้อจากสินค้าโภคภัณฑ์ที่อาจผลักดันให้เงินเฟ้ออาหารโลกพุ่งทะลุเลขสองหลัก