เยอรมนีฟันธง! แจ้งตุรกีชัด EU ไม่รับแก๊สรัสเซียในสัญญาพลังงานอนาคต

ประเด็นสำคัญ: คธารินา ไรเชอ รัฐมนตรีเศรษฐกิจเยอรมนีส่งสารชัดเจนถึงอังการาในเดือนมิถุนายน 2026 ว่า EU จะปฏิเสธแก๊สที่มีแหล่งกำเนิดจากรัสเซียในสัญญาพลังงานในอนาคต ตุรกีซึ่งยังคงพึ่งพารัสเซียประมาณ 37% ของการนำเข้าแก๊ส ตอนนี้ต้องเผชิญกับความท้าทายในการสร้างสมดุลระหว่างสัญญาท่อส่งที่กำลังจะหมดอายุกับการเร่งแบนของ EU ไปพร้อมกัน ขณะเดียวกันก็ยังคงเป้าหมายในการเป็นศูนย์กลางแก๊สภูมิภาค

สารจากไรเชอในอังการา

ระหว่างการเยือนอังการา 2 วันในวันที่ 19–20 มิถุนายน 2026 คธารินา ไรเชอ รัฐมนตรีเศรษฐกิจและพลังงานเยอรมนี แจ้งเจ้าหน้าที่ตุรกีว่า EU จะต้องให้แก๊สทั้งหมดที่ส่งมอบภายใต้สัญญาใหม่กับกลุ่มประเทศสมาชิกเป็นแก๊สที่ ไม่มีแหล่งกำเนิดจากรัสเซีย เธอกล่าวว่าตุรกี "เข้าใจ" จุดยืนของ EU นี้ — บรัสเซลส์จะไม่ยอมรับแก๊สที่มาจากรัสเซียในข้อตกลงด้านพลังงานในอนาคต

ไรเชอยังกระตุ้นให้ผู้ซื้อชาวเยอรมันกระจายความเสี่ยงและทำสัญญาระยะยาวที่ไม่ใช่รัสเซีย เนื่องจากภาพรวมการจัดหาพลังงานสำหรับปี 2027 เป็นต้นไปกำลังถูกปรับเปลี่ยน การเยือนของเธอรวมถึงการประชุมกับโอมาร์ โบลัต รัฐมนตรีการค้าตุรกี และอัลปาร์สลัน บายรัคทาร์ รัฐมนตรีพลังงาน ตลอดจนการประชุม Turkish-German Energy Forum ครั้งที่ 7

การนำเข้าแก๊สจากรัสเซียของตุรกีและสถานะสัญญา

• ปริมาณนำเข้า: รัสเซียส่งแก๊สทางท่อไปยังตุรกีประมาณ 21.2 พันล้านลูกบาศก์เมตร (bcm) ในปี 2025 ทำให้รัสเซียเป็นซัพพลายเออร์รายใหญ่ที่สุดของตุรกี สัดส่วนของรัสเซียในการนำเข้าแก๊สของตุรกีลดลงจากกว่า 60% ในหลายสิบปีก่อนเหลือประมาณ 37% ในปี 2025
• สถานะสัญญา: สัญญาระยะยาวของตุรกีกับแก๊ซพรอม — ครอบคลุมสูงถึง 21.75 bcm/ปี ผ่านท่อส่ง บลูสตรีม และ เติร์กสตรีม — กำลังจะหมดอายุ ในเดือนธันวาคม 2025 ตุรกีตกลงที่จะ ขยายสัญญาเหล่านี้ออกไปอีกหนึ่งปี พร้อมกับการแสวงหาการลงทุนในแอลเอ็นจีของสหรัฐฯ ณ เดือนมิถุนายน 2026 โบตาช (BOTAŞ) และแก๊ซพรอมกำลังเจรจาต่อสัญญา หลังปี 2026 โดยมีปริมาณที่อาจอยู่ที่ประมาณ 22 bcm/ปี

ไทม์ไลน์ของ EU ในการเลิกใช้แก๊สจากรัสเซีย

กรอบการทำงาน REPowerEU ของ EU ซึ่งบรรลุข้อตกลงทางการเมืองในเดือนธันวาคม 2025 กำหนด การเลิกใช้แบบเป็นขั้นตอนและมีผลผูกพันทางกฎหมาย:

• สัญญาแก๊สใหม่ (ทั้งแอลเอ็นจีและท่อส่ง) ที่ลงนามหรือแก้ไขหลัง 17 มิถุนายน 2025 ถูกแบนแล้ว
• สัญญาแอลเอ็นจีที่มีอยู่ ต้องยุติภายใน 1 มกราคม 2027
• การนำเข้าแก๊สทางท่อที่มีอยู่ภายใต้สัญญาระยะยาว ต้องสิ้นสุดภายใน 30 กันยายน 2027 (ซึ่งเร็วกว่าข้อเสนอเดิมที่กำหนดวันที่ 1 มกราคม 2028)
• การนำเข้าแก๊สรัสเซียรายปีของ EU ลดลงแล้วจาก 152 bcm (สัดส่วน 45%) ในปี 2021 เหลือประมาณ 35 bcm (สัดส่วน 12%) ในปี 2025

ความทะเยอทะยานของตุรกีในการเป็นศูนย์กลางการค้าแก๊ส

ความทะเยอทะยานของตุรกีในการเป็นศูนย์กลางแก๊สระดับภูมิภาคนั้นขัดแย้งกับการเลิกใช้ของ EU อังการาพยายามวางตำแหน่งตัวเองเป็น เส้นทางผ่านที่สำคัญ สำหรับแก๊สรัสเซียไปยังยุโรปตะวันออกเฉียงใต้ และประธานาธิบดีแอร์โดอันและปูตินได้หารือเกี่ยวกับการจัดตั้งศูนย์กลางแก๊สอย่างเป็นทางการในตุรกี อย่างไรก็ตาม การแบนนำเข้าแก๊สรัสเซียของ EU ภายในสิ้นปี 2027 หมายความว่าในไม่ช้าจะ ไม่มีตลาดที่ถูกกฎหมายใน EU สำหรับแก๊สรัสเซีย ซึ่งบั่นทอนเหตุผลทางธุรกิจของศูนย์กลางในตุรกีที่จะใช้เป็นทางผ่านแก๊สรัสเซียไปยังยุโรปโดยตรง

ในขณะเดียวกัน ตุรกีกำลังดำเนิน กลยุทธ์การกระจายความเสี่ยง — ลงทุนในสถานี FSRU ขยายคลังเก็บซิลิฟรี และเซ็นสัญญาแอลเอ็นจีของสหรัฐฯ — เพื่อปรับตำแหน่งใหม่เป็น ศูนย์กลางแบบหลายแหล่ง ที่สามารถรวบรวมแก๊สจากอาเซอร์ไบจาน ซัพพลายเออร์แอลเอ็นจี และการผลิตในประเทศ แทนที่จะพึ่งพาปริมาณจากรัสเซีย สารของรัฐมนตรีไรเชอได้ตอกย้ำว่าความทะเยอทะยานใดๆ ที่เชื่อมโยงกับตลาด EU จะต้อง ปราศจากรัสเซีย ซึ่งเป็นเงื่อนไขที่ผลักดันให้ตุรกีต้องเร่งสร้างความร่วมมือด้านอุปทานที่ไม่ใช่รัสเซียหากต้องการให้บริการลูกค้าชาวยุโรป