EU AMLR 2027: กฎหมายปราบปรามฟอกเงินฉบับใหม่ของสหภาพยุโรป พลิกโฉมวงการคริปโทอย่างไรบ้าง

การโอน Bitcoin แบบ Peer-to-Peer ระหว่างกระเป๋าส่วนบุคคล (Self-Hosted Wallets)

การโอนแบบ Peer-to-peer (P2P) แท้จริงระหว่างกระเป๋าส่วนบุคคลสองใบ — ซึ่งไม่มี CASP เข้ามาเกี่ยวข้อง — อยู่นอกเหนือขอบเขตของกฎ Travel Rule อย่างชัดเจน กฎระเบียบกำหนดให้ "การโอนระหว่างบุคคล" (person-to-person transfer) เป็นธุรกรรมระหว่างบุคคลธรรมดาที่ทำหน้าที่เป็นผู้บริโภค โดยไม่มีการใช้หรือเกี่ยวข้องกับ CASP และธุรกรรมดังกล่าว ไม่มีภาระผูกพันในการเก็บรวบรวมข้อมูล

อย่างไรก็ตาม เมื่อมี CASP เข้ามาเกี่ยวข้องไม่ว่าฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง (เช่น การโอนจากศูนย์ซื้อขายไปยังกระเป๋าส่วนบุคคล หรือการรับจากกระเป๋าส่วนบุคคลเข้าไปยังศูนย์ซื้อขาย) ภาระผูกพันตาม Travel Rule จะมีผลบังคับใช้ สำหรับการโอน ไปยังหรือจากกระเป๋าส่วนบุคคลที่ต่ำกว่า 1,000 ยูโร CASPs ต้องเก็บรวบรวมข้อมูลพื้นฐานเกี่ยวกับที่อยู่ของกระเป๋าส่วนบุคคล แต่ไม่จำเป็นต้องตรวจสอบว่าลูกค้าเป็นเจ้าของหรือควบคุมที่อยู่นั้นหรือไม่ สำหรับการโอน ที่สูงกว่า 1,000 ยูโร CASPs ต้องประเมินเพิ่มเติมว่าที่อยู่ของกระเป๋าส่วนบุคคลนั้นเป็นของหรืออยู่ภายใต้การควบคุมของลูกค้าหรือไม่

เกณฑ์การระบุตัวตนสำหรับธุรกรรมคริปโท

• ธุรกรรมคริปโทเป็นครั้งคราวที่ CASPs: มีเกณฑ์ที่ 1,000 ยูโร สำหรับธุรกรรมคริปโทเป็นครั้งคราวใดๆ (ที่ไม่ใช่ความสัมพันธ์ทางบัญชี) ที่มีมูลค่า 1,000 ยูโรขึ้นไป CASP จะต้องดำเนินการ ตรวจสอบสถานะลูกค้าอย่างครบถ้วน (CDD) สำหรับธุรกรรมที่ต่ำกว่า 1,000 ยูโร CASP ยังคงต้องระบุตัวตนของลูกค้า แต่มีข้อกำหนดที่เบากว่า
• ข้อแตกต่างที่สำคัญภายใต้ AMLR: บทวิเคราะห์บางชิ้นชี้ให้เห็นว่า AMLR ยกเลิกเกณฑ์ขั้นต่ำ (de-minimis threshold) สำหรับคริปโทโดยสิ้นเชิง และกำหนดให้ ทำ CDD สำหรับธุรกรรมเป็นครั้งคราวทั้งหมด โดยไม่คำนึงถึงจำนวนเงิน ความแตกต่างที่ดูเหมือนขัดแย้งกันนี้อาจสะท้อนให้เห็นว่า TFR (เกณฑ์ 1,000 ยูโรสำหรับการตรวจสอบ) และ AMLR (CDD เต็มรูปแบบที่ 1,000 ยูโร) ดำเนินการคู่ขนานกัน การอ่านที่ชัดเจนที่สุดจากแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือคือ เกณฑ์ 1,000 ยูโรสำหรับข้อกำหนดเพิ่มเติม แต่ยังคงมีการเก็บข้อมูลระบุตัวตนพื้นฐานสำหรับธุรกรรมที่ต่ำกว่าเกณฑ์นี้

การจำกัดการชำระด้วยเงินสดในเชิงพาณิชย์

AMLR กำหนด วงเงินสูงสุดทั่วทั้ง EU ที่ 10,000 ยูโร สำหรับการชำระด้วยเงินสดในเชิงพาณิชย์ ซึ่งจะมีผลบังคับใช้ในวันที่ 10 กรกฎาคม 2027 ห้ามการชำระด้วยเงินสดเพียงครั้งเดียว (หรือชุดการชำระเงินที่เชื่อมโยงกัน) ในธุรกรรมเชิงพาณิชย์ที่เกิน 10,000 ยูโร ประเทศสมาชิกอาจกำหนด วงเงินที่ต่ำกว่าระดับประเทศ ได้หากต้องการ

ภาระผูกพันตาม Travel Rule สำหรับคนกลางที่มีการกำกับดูแล

กฎ Travel Rule (TFR) ใช้กับการโอนสินทรัพย์คริปโททั้งหมดที่มี CASP อย่างน้อยหนึ่งรายเกี่ยวข้อง ภาระผูกพันสำคัญ:

• ข้อมูลผู้โอนและผู้รับ: CASPs ต้องรวบรวม จัดเก็บ และส่งข้อมูลระบุตัวตนของผู้โอนและผู้รับพร้อมกับการโอน — ซึ่งคล้ายคลึงกับกฎสำหรับการโอนเงินผ่านธนาคารแบบดั้งเดิม
• ไม่มีเกณฑ์ขั้นต่ำสำหรับการโอนระหว่าง CASP กับ CASP: แหล่งข้อมูลบางแห่งระบุว่าสำหรับการโอนระหว่าง CASP ที่มีกฎระเบียบกำกับดูแลสองแห่ง กฎ Travel Rule จะใช้กับ ทุกจำนวนเงิน โดยไม่มีเกณฑ์ขั้นต่ำ
• การโต้ตอบกับกระเป๋าส่วนบุคคล: ดังที่กล่าวไว้ข้างต้น เกณฑ์ 1,000 ยูโรจะเป็นตัวกำหนดว่าต้องมีการตรวจสอบความเป็นเจ้าของกระเป๋าหรือไม่
• EBA ได้ออกแนวปฏิบัติ Travel Rule ที่มีผลผูกพัน (ซึ่งสรุปในช่วงปี 2024–2026) ซึ่งระบุขั้นตอนในทางปฏิบัติที่ CASPs ต้องดำเนินการ

การบังคับใช้โดย European Anti-Money Laundering Authority (AMLA)

• AMLA ได้รับการจัดตั้งขึ้นตามกฎหมาย เมื่อกฎหมาย AMLA Regulation มีผลบังคับใช้ในวันที่ 10 กรกฎาคม 2027 สำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่ แฟรงก์เฟิร์ต ประเทศเยอรมนี
• ระยะเปลี่ยนผ่าน: AMLA เริ่มดำเนินการเบื้องต้นในช่วงกลางปี 2025 และจะ เริ่มดำเนินการอย่างเต็มรูปแบบภายในปี 2028 จะ เริ่มการกำกับดูแลโดยตรงต่อหน่วยงานที่มีความเสี่ยงสูงที่สุดในเดือนมกราคม 2028
• อำนาจ: AMLA มี อำนาจกำกับดูแลโดยตรง เหนือสถาบันการเงินที่มีความเสี่ยงสูงประมาณ 40 แห่ง (รวมถึง CASPs ที่ได้รับการคัดเลือก) และสามารถลงโทษทางปกครอง สำหรับ CASPs ส่วนใหญ่ AMLA จะเป็นผู้กำหนดมาตรฐานและประสานงานกับผู้กำกับดูแลระดับประเทศ แต่การกำกับดูแลในวันต่อวันยังคงเป็นของหน่วยงานที่มีอำนาจระดับประเทศ
• กฎระเบียบเดียว (Single Rulebook): AMLR เป็นระเบียบข้อบังคับ (regulation) ไม่ใช่คำสั่ง (directive) ซึ่งหมายความว่าจะมีผลบังคับใช้โดยตรงและสม่ำเสมอทั่วทั้ง 27 ประเทศสมาชิกโดยไม่ต้องผ่านการแปลงเป็นกฎหมายภายในประเทศ และ AMLA คือหน่วยงานที่รับผิดชอบในการบังคับใช้ให้สอดคล้องกัน